Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phẫu thuật tạo hình: Thành tựu và triển vọng

Phẫu thuật tạo hình (Plastic surgery) là chuyên khoa y học nhằm phục hồi chức năng cho cơ thể, trong đó có phẫu thuật thẩm mỹ.

Nhờ công nghệ phát triển, đặc biệt là lĩnh vực gây mê và khử trùng, làm cho phẫu thuật tạo hình ngày càng hoàn thiện.

Phẫu thuật tạo hình và thành tựu

Phẫu thuật tạo hình đảm nhận chức năng sửa chữa, tái tạo hay phục hồi chức năng cho các bộ phận trên cơ thể, nhất là các bệnh lý ở da và mô mềm, trừ các bộ phận nội tạng. Hoặc phẫu thuật các khối u ở da, kể cả u bẩm sinh, tự phát, lành tính hay ác tính, u da hay u máu, u ở vùng đầu hay vùng cổ... Còn phẫu thuật thẩm mỹ (Cosmetic surgery) là dạng khá phổ biến trong phẫu thuật tạo hình. Rất đa dạng như phẫu thuật, thủ thuật, biện pháp nhằm cải thiện những thiếu sót hay sự chưa hoàn chỉnh trên cơ thể hay chỉnh sửa chữa những dấu hiệu xuống cấp do tuổi tác gây ra như làm căng da mặt, hút mỡ..., thường được thực hiện theo yêu cầu của khách hàng.

Nói đến phẫu thuật tạo hình, nhiều người cho rằng tốn kém, chỉ có những người giàu có mới thực hiện. Giả thiết này chưa thật chính xác, nó chỉ đúng với những ca phẫu thuật thẩm mỹ làm đẹp thuần tuý như nâng ngực, chỉnh sửa cằm, nâng mũi... còn phẫu thuật tạo hình là một chuyên khoa y học rộng hơn, có lịch sử lâu dài. Những người đảm nhận công việc không chỉ được đào tạo cơ bản mà còn có kinh nghiệm,  và ý thức chuyên nghiệp cao.

phau thuat tao hinh, thanh tuu va trien vong phau thuat tao hinh

Theo y văn thế giới, sự khởi đầu của phẫu thuật tạo hình được tính từ thế kỷ 16, khi bác sĩ Gaspare Tagliacozzi, người Italia mô phỏng kỹ thuật được người Ấn Độ viết trước đó 1.000 năm,  phẫu thuật tạo hình thành công một chiếc mũi hư ,gâycho một bệnh nhân bằng cách sử dụng mô từ cánh tay của chính người bệnh. Từ đây, thuật ngữ  plastic trong plastic surgery, có nghĩa là “nhựa”,  được chính thức sử dụng vào năm 1837, tức 18 năm trước khi nhựa được con người phát minh. Nguyên thuỷ, thuật ngữ plastic có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp pastikos, có nghĩa là khuôn hoặc hình dạng, nên đã được giới y học dùng để nói về thủ thuật phẫu thuật tạo hình, tập trung vào việc tái thiết các bộ phận cơ thể bị dị dạng hoặc hư hỏng, chứ không đơn thuần là phẫu thuật thẩm mỹ. Từ giữa thế kỷ 19 trở đi, những tiến bộ trong gây mê và khử trùng ra đời đã làm cho phẫu thuật tạo hình trở nên táo bạo hơn, phát triển mạnh hơn như nâng cằm, nâng mũi, hoặc nâng ngực... mặc dù vẫn chưa được công nhận chính thức là một chi nhánh của y học.

Ca phẫu thuật nâng ngực thành công đầu tiên là ca thay thế khối u lớn bên vú trái của một phụ nữ do bác sĩ phẫu thuật người Đức Vincenz Czerny đảm nhận, sử dụng một khối u lành tính chứa lipoma, chất béo tốt, lấy từ một bệnh nhân khác. 70 năm sau, vào năm 1895, giới phẫu thuật mới bắt đầu sử dụng vật liệu cấy ghép vú thương mại. Paraffin, miếng xốp ngâm rượu, và sáp ong đều thất bại khi dùng cho cấy ghép nâng vú, trước khi vật liệu silicone được thử nghiệm thành công trên chó vào năm 1960 bởi bác sĩ người Mỹ tên là Frank Gerow. Người đầu tiên được cấy ghép nâng ngực bằng vật liệu này là một phụ nữ  Mỹ, tên là Timmie Jean Lindsey.

Từ năm 1900, những ca phẫu thuật tạo hình đầu tiên thành công là nhờ tiến bộ trong lĩnh vực gây mê và sát trùng. Khi Chiến tranh thế giới I bùng nổ, bác sĩ Harold Gillies người New Zealand được xem là cha đẻ của phẫu thuật tạo hình của thế giới hiện đại. Chì trong vòng 8 năm, từ năm 1917 đã có  hơn 11.000 ca phẫu thuật tạo hình được thực hiện cho hơn 3.000 binh sĩ, kể cả  phẫu thuật tạo da và ghép cơ. Do kháng sinh chưa được sử dụng phổ biến nên nhiễm trùng luôn luôn là một mối quan tâm lớn đối với ngành phẫu thuật nói chung và phẫu thuật tạo hình nói riêng.

Phẫu thuật tạo hình và những triển vọng

Một trong những thành tựu trong lĩnh vực phẫu thuật tạo hình là giúp làm tăng mức độ an toàn cho ô tô, thông qua những đóng góp của các bác sĩ phẫu thuật tạo hình. Đó là 5 cải tiến của hãng Chrysler để làm tăng tính an toàn cho tài xế như các nút cao su thay cho cấu trúc thép, tay nắm cửa tròn dạng lõm hay cải tiến bảng điều khiển và dùng dây an toàn... Đây là cải tiến tuy nhỏ, nhưng rất hữu ích dựa trên  kinh nghiệm phẫu thuật tạo hình mang lại.

Phẫu thuật tạo hình không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực phục hồi chức năng bệnh lý da và mô mềm, nó còn được dùng để cấy ghép tay. Đó là những ca phẫu thuật của Dr. Warren Breidenbach, Giám đốc Phân ban tái tạo và phẫu thuật ĐH Arizona (UOA) Mỹ. Và ngay trong năm 2016 này, UOA sẽ thực hiện dự án thành lập một viện nghiên cứu cấy ghép mô composit và nghiên cứu ức chế miễn dịch. Dự kiến, bệnh nhân đầu tiên là Matthew Scott, người bị mất tay trong một tai nạn pháo hoa, để kiểm chứng khả năng hệ thống miễn dịch vật chủ từ chối hay chấp nhận bàn tay hiến tặng. Ngoài ra,  phẫu thuật tạo hình còn được xem là lĩnh vực “vô biên giới”, trong đó có cả phẫu thật, cấy ghép hoàn toàn một khuôn mặt, hay một chiếc đầu dự kiến sẽ được “khởi nghiệp” vào năm 2017 sắp tới.

Phẫu thuật tạo hình và phẫu thuật thẩm mỹ là động lực thúc đẩy cho “du lịch y học “ phát triển. Đây là hiệu ứng “đômino”, một mũi tên trúng nhiều đích, đã và đang được dự luận quan tâm , hưởng ứng. Để giúp cho lĩnh vực này phát triển, nhiều nơi tại Mỹ còn đưa ra áp dụng kỹ thuật mới, phẫu thuật không dùng dao kéo, ít xâm lấn như khử nếp nhăn, nâng mặt, giảm tối thiểu thời gian lành vết thương và sẹo. Thậm chí, bác sĩ phẫu thuật Doug Steinbrech ở New York còn chào hàng dịch vụ nâng mặt, nâng mũi miễn phí. Hoặc Dr. Doris Day cho biết sẽ áp dụng thủ thuật siêu âm, tiếp theo là Botox và phương pháp điều trị laser. Siêu âm ở đây tương tự như trong kỹ thuật hút mỡ truyền thống mà tuyệt nhiên không dùng đến dao kéo.

“Du lịch y học” phẫu thuật thẩm mỹ đang phát triển sôi động ở nhiều nơi, như phẫu thuật nâng mũi ở Mexico và Brazil. Hai quốc gia này hiện đang được mệnh danh là “cái rốn” của thị trường du lịch chữa bệnh. Hoặc Dubai và Thái Lan cũng là thị trường sôi động không kém, nhất là cho du khách phương Tây, bởi thế mạnh về giá cả và chất lượng. Thái Lan hiện được xem là thị trường du lịch y tế lớn nhất thế giới và khu vực, với các trang thiết bị tiên tiến, đội ngũ phẫu thuật viên được đào tạo bài bản, cùng với cơ sở hạ tầng khác như bệnh viện và nhiều khách sạn khá là hoàn hảo. Chỉ tính riêng năm 2013, Thái Lan đã thu về trên 4, 3 tỉ USD từ “du lịch chữa bệnh”.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Botox mỹ phẩm

DS. Trang Nhung - Theo Sức khỏe & Đời sống/Listverse
Bình luận
Tin mới
  • 16/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đúng cách khi gặp người bị sốc nhiệt mùa hè

    Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.

  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 14/08/2026

    DINH DƯỠNG LÂM SÀNG ĐÃ TRỞ THÀNH MỘT GIẢI PHÁP THIẾT YẾU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHIỄM TRÙNG

    Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê

  • 14/08/2026

    Việc xì hơi thường xuyên thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột của bạn như thế nào?

    Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.

Xem thêm