Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nuôi cấy phổi thành công: Cơ hội gần cho người cần ghép tạng

Vừa qua, các nhà khoa học tại Trung tâm Y tế Đại học Texas, Hoa Kỳ đã phát triển thành công phổi mới từ chính tế bào của người bệnh, giảm tối đa nguy cơ thải ghép.

Sự kiện này mở ra cơ hội cho hàng ngàn người đang chờ được cấy ghép phổi trên khắp thế giới.

Cấy ghép phổi từ người cho còn nhiều khó khăn

Ghép phổi là một phẫu thuật khó, thường được thực hiện cho người bệnh phổi tiến triển nặng mà không thể cải thiện bằng bất cứ phương pháp điều trị nào khác và có kỳ vọng sống từ 12 - 24 tháng khi không có ghép. Ngoài ra, ghép phổi cũng có thể được cân nhắc ở những trường hợp mà tình trạng suy hô hấp ảnh hưởng nhiều đến chất lượng sống của người bệnh.

Hiện tại, theo danh sách của Mạng lưới chia sẻ tạng (UNOS) có 1.455 người đang chờ được ghép phổi. Nhưng ngay cả đối với những người đứng đầu danh sách này thì thực hiện các bước để có 1 hoặc 2 lá phổi ghép là rất khó khăn, trong khi đó, việc cấy ghép không được đảm bảo thành công và lá phổi chưa chắc đã hoạt động hòa hợp với cơ thể mới. Bên cạnh đó, hầu hết người bệnh chờ ghép phổi đều đang mắc bệnh nặng nên việc uống các thuốc ức chế miễn dịch để chống thải ghép có thể gây nguy hiểm đáng kể. Đó là chưa kể đến việc phổi của người hiến tặng phải được sửa đổi để phù hợp với người nhận, đòi hỏi những yêu cầu rất khắt khe.

Mặc dù ưu điểm chính khi ghép phổi từ người hiến là phổi ghép có sẵn đầy đủ các mạch máu nhưng số người mắc bệnh phổi cần ghép ngày càng tăng trên toàn thế giới và số lượng tạng ghép có sẵn luôn luôn khan hiếm đã thôi thúc các nhà khoa học của Đại học Texas tìm kiếm phương pháp mới như “nuôi” phổi với mục tiêu cuối cùng là cung cấp lựa chọn mới cho người cần ghép tạng.

Các bước nuôi tế bào phổi lợn để cấy ghép.

Các bước nuôi tế bào phổi lợn để cấy ghép.

Nuôi phổi mới thế nào?

Ý tưởng về nuôi phổi mới hay còn gọi là phổi sinh học đã từng được thực hiện trên động vật nhỏ nhưng đều thất bại do không tạo ra được các mạch máu nuôi dưỡng phổi. Đây cũng là khó khăn lớn nhất khi các nhà khoa học Mỹ tiến hành thử nghiệm trên lợn trong việc bắt chước các mạch máu cực kỳ phức tạp của phổi hữu cơ. Do đó, với 4 con lợn đã được ghép phổi sinh học thành công, nhóm nghiên cứu tại Đại học Texas cuối cùng cũng có thể tìm ra một phương pháp cho phép các mạch máu tinh tế này phát triển và hoạt động ở người nhận.

Để làm được điều này, họ sử dụng phổi từ những con lợn không có trong nghiên cứu để làm khung hoặc hình dạng cơ bản của phổi mới và sau đó sử dụng các tế bào từ mỗi động vật trong nghiên cứu để phát triển phổi mới thích nghi hoàn toàn với cơ thể. Tuy nhiên, bộ khung phổi là yếu tố rất quan trọng để xây dựng phổi mới chứa tất cả các bộ phận cấu thành và chỉ hoạt động tốt nhất khi được tạo ra từ các protein phổi. Ngoài ra, nếu còn bất kỳ vết tích nào của phổi lợn cũ thì cơ quan mới có thể bị từ chối. Vì vậy, các nhà khoa học đã làm sạch các tế bào khung, rửa chúng trong hỗn hợp đường và chất tẩy rửa để chỉ các protein còn lại. Sau đó, họ đặt khung phổi này vào dung dịch gồm các tế bào và chất dinh dưỡng của lợn nhận. Trong 30 ngày, họ quan sát cẩn thận từng giai đoạn phổi phát triển. Khi đạt được độ hoàn chỉnh, họ sẽ ghép phổi nuôi mới vào lợn bệnh và trong cơ thể mới, phổi tiếp tục phát triển mạng lưới mạch máu nuôi dưỡng. Kết quả, ngay sau ghép 2 tuần, các nhà khoa học đã thấy rằng những mầm mống mạch máu mà họ gieo trồng đã phát triển thành những mạng lưới mạnh mẽ để mang máu qua phổi. Họ tiếp tục theo dõi những con lợn này trong 10 giờ, 2 tuần, 1 tháng, 2 tháng sau khi thực hiện cấy ghép đã nhận thấy rằng phổi ghép không chỉ hoạt động tốt mà còn tiếp tục cải thiện mỗi ngày khi phổi không có dấu hiệu phù (là dấu hiệu của mạch máu không đủ mạnh để mang máu qua phổi) và đặc biệt, cơ thể sẽ cung cấp tất cả những vật liệu mà phổi mới cần chứ không phải truyền bất kỳ yếu tố tăng trưởng nào.

Triển vọng thực hiện trên người còn bao xa?

Với thành công trên lợn, phổi mới có thể bão hòa hoàn toàn oxy, không bị thải ghép do được nuôi dưỡng bằng chính tế bào của lợn bệnh. Các nhà khoa học cho rằng với nguồn tài chính phù hợp, phổi mới mà họ thành công trên lợn có thể được “nuôi trồng” cho con người để sử dụng trong các nghiên cứu trong vòng 5 - 10 năm nữa. Tuy nhiên, trước khi thử nghiệm với người thì phương pháp này vẫn cần tiếp tục được thực hiện, theo dõi trên động vật để chứng minh phổi mới thực sự sống được trong cơ thể người bệnh.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phổi của người hút thuốc bị tổn hại như thế nào?

Lê Mỹ Giang - Theo Sức khỏe & Đời sống/MD
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

Xem thêm