Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phổi của người hút thuốc bị tổn hại như thế nào?

Bạn chắc chắn đã biết rằng, hút thuốc lá không tốt cho sức khỏe. Một báo cáo mới đây được thực hiện bởi các bác sỹ phẫu thuật tại Mỹ chỉ ra rằng, gần nửa triệu số ca tử vong hàng năm là do hút thuốc. Phổi là một trong số những cơ quan bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất bởi thuốc lá.

Phổi của người hút thuốc bị tổn hại như thế nào?

Dưới đây là những ảnh hưởng của thuốc lá lên phổi và sức khỏe nói chung của bạn.

Phổi của người không hút thuốc hoạt động như thế nào?

Không khí từ bên ngoài sẽ đi vào trong cơ thể thông qua một đường ống, gọi là khí quản. Sau đó, không khí sẽ đi đến các phế nang nằm bên trong của phổi. Phổi được tạo thành từ các mô đàn hồi có thể co vào và giãn ra theo các nhịp thở của bạn. Các phế nang sẽ nhận không khí sạch, giàu oxy đi vào trong phổi và thải ra khí CO2. Niêm mạc phổi và khí quản được lót bởi một lớp lông rất nhỏ, có cấu trúc giống như những sợi tóc, được gọi là các lông mao. Lông mao có nhiệm vụ làm sạch bụi hoặc bẩn có trong luồng không khí bạn hít vào.

Hút thuốc lá ảnh hưởng đến phổi như thế nào?

Khói thuốc lá có chứa rất nhiều hóa chất độc hại có thể làm tổn thương hệ hô hấp. Những hóa chất này làm phổi bị viêm và có thể dẫn đến tình trạng sản xuất dịch nhầy quá mức. Do đó, những người hút thuốc là thường có nguy cơ bị ho, viêm phế quản và các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi nặng hơn. Tình trạng viêm cũng có thể sẽ dẫn đến việc lên cơn hen suyễn ở những người đã bị bệnh hen từ trước.

Nicotine có trong thuốc lá sẽ làm tê liệt các lông mao. Thông thường, lông mao sẽ loại bỏ các chất hóa học, bụi bẩ ra ngoài bằng các hoạt động phối hợp nhịp nhàng. Khi lông mao không hoạt động, các chất độc sẽ tích tụ lại, dẫn đến tắc nghẽn phổi và ho.

Cả thuốc lá và các chất hóa học có trong thuốc lá sẽ thay đổi cấu trúc về mặt tế bào của phổi. Lớp niêm mạc đàn hồi bên trong khí quản sẽ bị phá vỡ. Điều này có nghĩa là sẽ có ít vùng bề mặt có thể hoạt động ở trong phổi hơn. Khi các mô phổi bị phá vỡ, chúng sẽ không thể tham gia vào quá trình trao đổi khí oxy – CO2. Thậm chí, có thể dẫn đến tình trạng khí phế thũng, được đặc trưng bởi các cơn khó thở.

Rất nhiều người hút thuốc sẽ bị bệnh khí phế thũng. Lượng thuốc lá bạn hút và các yếu tố về lối sống sẽ ảnh hưởng đến việc phổi bạn bị tổn thương nhiều hay ít. Nếu bạn được chẩn đoán mắc cả bệnh khí phế thũng và viêm phế quản mãn tĩnh có nghĩa là bạn đã mắc phải hội chứng phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).

Khi hút thuốc, bạn sẽ có nguy cơ mắc những bệnh gì?

Thói quen hút thuốc có thể dẫn đến rất nhiều hậu quả ngắn hạn như:

  • Khó thở
  • Ảnh hưởng đến thành tích hoạt động thể thao
  • Ho khàn
  • Chức năng phổi kém
  • Hơi thở hôi
  • Vàng răng
  • Tóc, cơ thể và quần áo có mùi khó ngửi.

Hút thuốc là cũng liên quan đến rất nhiều nguy cơ sức khỏe lâu dài. Ai cũng biết rằng người hút thuốc lá sẽ có nguy cơ bị ung thư phổi, ở tất cả các dạng cao hơn người không hút thuốc lá. Theo thống kêo, 90% số trường hợp ung thư phổi là do thường xuyên hút thuốc lá. Nam giới hút thuốc có nguy cơ bị ung thư phổi cao hơn gấp 23 lần những nam giới không bao giờ hút thuốc. Tương tự như vậy, phụ nữ hút thuốc sẽ có nguy cơ ung thư phổi cao hơn 13 lần so với những phụ nữ không hút thuốc.

Hút thuốc cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh khác liên quan đến phổi như COPD và viêm phổi. Khoảng 80% số ca tử vong liên quan đến COPD tại Mỹ là do hút thuốc. Thường xuyên hút thuốc cũng sẽ có nguy cơ bị ung thư những cơ quan sau:

  • Tụy
  • Gan
  • Dạ dày
  • Thận
  • Miệng
  • Bàng quang
  • Thực quản

Ung thư không phải là vấn đề sức khỏe lâu dài duy nhất mà thuốc lá gây ra. Hít phải khói thuốc lá cũng sẽ ảnh hưởng đến tuần hoàn và làm tăng nguy cơ:

  • Lên cơn đau tim
  • Đột quỵ
  • Bệnh mạch vành
  • Tổn thương mạch máu

Cai thuốc lá ảnh hưởng đến phổi như thế nào?

Không bao giờ là quá muộn để cai thuốc lá cả. Trong vòng vài ngày sau khi cai thuốc, các lông mao sẽ bắt đầu được hồi phục. Trong vòng từ vài tuần đến vài tháng, các lông mao gần như có thể hoạt động bình thường trở lại. Việc này có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến phổi, như COPD.

Sau 10-15 năm không hút thuốc, nguy cơ ung thư phổi của bạn sẽ gần tương đương với của những người không bao giờ hút thuốc.

 
Cai thuốc lá như thế nào?

Mặc dù cai thuốc lá không phải dễ, nhưng hoàn toàn có thể làm được. Trao đổi với bác sỹ, chuyên gia tư vấn và những người khác để bạn có thể bắt đầu cai thuốc ngay hôm nay. Có rất nhiều lựa chọn thích hợp sẽ hỗ trợ cho bạn trong việc cai thuốc lá, bao gồm:

  • Miếng dán nicotine
  • Thuốc lá điện tử
  • Tham gia vào một nhóm hỗ trợ
  • Tư vấn cá nhân
  • Kiểm soát các tình huống thường dẫn đến hút thuốc, ví dụ như căng thẳng
  • Tập thể thao
  • Cai luôn, ngay lập tức (mà không phải là cai từ từ, giảm dần việc hút thuốc).

Việc thử nhiều biện pháp cai thuốc khác nhau là rất quan trọng. Đôi khi, việc phối hợp nhiều biện pháp sẽ đem lại hiệu quả, ví dụ như việc tập thể thao và giảm tiêu thụ nicotine. Giảm lượng thuốc bạn hút  hoặc loại bỏ hoàn toàn thói quen hút thuốc có thể sẽ cải thiện sức khỏe lá phổi của bạn.

Nếu bạn gặp phải các triệu chứng thèm thuốc, bạn nên nói chuyện với bác sỹ. Bác sỹ có thể sẽ giúp bạn lập một kế hoạch cai thuốc phù hợp với bạn nhất.

Tham khảo thêm thông tin về bài viết: Tác hại của hút thuốc lá thụ động

PGS.TS.Bs. Nguyễn Xuân Ninh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 26/07/2026

    5 nhóm người nên thận trọng khi sử dụng hạt chia

    Do khả năng tương tác với một số tình trạng sức khỏe và thuốc điều trị, một số nhóm người cần thận trọng và nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi đưa hạt chia vào chế độ ăn hàng ngày.

  • 26/07/2026

    Vận động sau hè: Giữ gìn sức khỏe thể chất cho học sinh

    Kỳ nghỉ hè là thời điểm trẻ em dễ rơi vào lối sống ít vận động, dành nhiều giờ trước màn hình, dẫn đến nguy cơ thừa cân và các vấn đề sức khỏe. Bài viết này khám phá lợi ích của vận động trong mùa hè, gợi ý các hoạt động thể thao phù hợp, cách xây dựng lịch tập luyện, vai trò của gia đình, và cách hạn chế sử dụng thiết bị điện tử để duy trì sức khỏe thể chất tuổi teen.

  • 25/07/2026

    4 yếu tố khiến một số người ăn nhiều nhưng khó tăng cân

    Trong khi có những người đang nỗ lực giảm cân thì một số người rất khó tăng cân mặc dù họ ăn rất nhiều. Tìm hiểu 4 nguyên nhân chính cản trở mục tiêu tăng cân.

  • 25/07/2026

    8 lời khuyên khi tập thể dục nếu bị hen suyễn dị ứng

    Trên thực tế, tập thể dục thường xuyên đã được chứng minh là cải thiện các triệu chứng hen suyễn nói chung. Các mẹo dưới đây có thể giúp bạn lựa chọn các bài tập phù hợp và lập kế hoạch để giúp ngăn ngừa các triệu chứng.

  • 24/07/2026

    Quả măng cụt không tốt cho sức khỏe trong trường hợp nào?

    Măng cụt là loại trái cây nhiệt đới nổi tiếng với hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, liệu việc ăn măng cụt có gây ra tác hại nào cho sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng cách?

  • 24/07/2026

    Hướng dẫn quản lý dinh dưỡng và phục hồi thể lực trong thi đấu bóng đá

    Sự kiện World Cup đang đến gần, thu hút sự quan tâm lớn đối với môn thể thao vua. Trong bóng đá hiện đại, thể lực và sức bền là những yếu tố quyết định thành bại trên sân cỏ. Một trận đấu kéo dài đòi hỏi các cầu thủ phải tiêu hao một lượng năng lượng khổng lồ thông qua các chuỗi vận động cường độ cao ngắt quãng. Dưới góc độ y học thể thao, việc thiết lập một chiến lược dinh dưỡng chuyên sâu không chỉ giúp duy trì phong độ mà còn giảm thiểu tối đa nguy cơ chấn thương cơ xương khớp.

  • 23/07/2026

    Cách phục hồi hệ tiêu hóa cho trẻ sau sử dụng kháng sinh

    Có một kịch bản quá quen thuộc tại các gia đình Việt Nam: Con chớm ho, sốt, viêm họng… đi khám hoặc tự mua thuốc uống một đợt kháng sinh 5-7 ngày. Con hết sốt, cắt ho, cha mẹ thở phào nhẹ nhõm, nghĩ rằng "cuộc chiến" đã kết thúc.

  • 23/07/2026

    Sốc nhiệt mùa nắng nóng: Nhận biết dấu hiệu và xử trí khẩn cấp đúng cách

    Sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu y tế nguy hiểm xảy ra khi nhiệt độ cơ thể tăng vọt vượt ngưỡng an toàn, có thể gây tổn thương não và các cơ quan nội tạng, thậm chí tử vong nếu không được xử lý ngay lập tức. Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm tại Việt Nam, hiểu biết về sốc nhiệt có thể cứu sống một người.

Xem thêm