Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những thắc mắc thường gặp về chứng ăn vô độ ở trẻ em và trẻ vị thành niên

Ăn vô độ là một rối loạn về ăn uống thường gặp ở trẻ em và trẻ vị thành niên. Ăn vô độ làm tăng nguy cơ béo phì, do đó cũng làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mãn tính khác như tiểu đường, tim mạch.

Những thắc mắc thường gặp về chứng ăn vô độ ở trẻ em và trẻ vị thành niên

Tuy nhiên, nhiều bậc cha mẹ chưa ý thức được mối nguy hiểm của chứng ăn vô độ, thậm chí còn cho rằng trẻ đang ở tuổi ăn tuổi lớn nên đây là hiện tượng bình thường. Dưới đây là những thắc mắc thường gặp về chứng ăn vô độ ở trẻ.

Con tôi dường như lúc nào cũng ăn. Điều đó liệu có bình thường?

Còn tùy vào từng trường hợp. Trẻ em và trẻ vị thành niên thường phải trải qua những giai đoạn phát triển khác nhau. Chẳng hạn như, chúng có thể ăn nhiều hơn và tăng cân ngay trước khi tăng trưởng đột phá về chiều cao. Kiểu tăng cân này thường trôi qua nhanh khi trẻ tiếp tục phát triển.

Tuy nhiên, ở một số trẻ em và trẻ vị thành niên, chứng ăn quá độ có thể là dấu hiệu của một vấn đề ăn uống, như ăn do cảm xúc, hoặc rối loạn ăn uống như rối loạn ăn vô độ.

Ăn do cảm xúc là gì?

Ăn do cảm xúc tức là ăn để được thoải mái, thoát khỏi sự buồn chán, hoặc để đáp ứng lại cảm xúc của bản thân, chứ không phải ăn để lấy chất dinh dưỡng hoặc ăn vì đói. Ăn do cảm xúc có thể dẫn đến ăn quá độ vì nó không phụ thuộc vào nhu cầu chất dinh dưỡng và năng lượng của cơ thể. Như vậy, cơ thể con bạn không thực sự cần đến thức ăn. Qua một thời gian dài, việc ăn thêm quá nhiều năng lượng sẽ dẫn đến tăng cân và trẻ trở thành thừa cân hoặc béo phì. Ăn quá độ có thể khiến trẻ cảm thấy tội lỗi hoặc xấu hổ.

Nếu bạn nhận thấy những dấu hiệu của ăn do cảm xúc ở con mình, hãy nói chuyện với trẻ về sự lo lắng của bạn dành cho con. Hãy giúp con bạn phát triển một cách đáp ứng tốt hơn đối với những vấn đề của chúng, chẳng hạn như tập trung vào các biện pháp giải quyết vấn đề.

Rối loạn ăn vô độ là gì?

Rối loạn ăn uống thường phát triển ở tuổi vị thành niên hoặc những người trưởng thành trẻ tuổi. Rối loạn ăn vô độ là một dạng rối loạn ăn uống mà người mắc thường tiêu thụ một lượng lớn đồ ăn chỉ trong một khoảng thời gian ngắn. Những người mắc rối loạn ăn vô độ thường cảm thấy xấu hổ vì lượng thức ăn mà họ tiêu thụ. Họ thường giấu thức ăn để ăn trong những bữa ăn vô độ của mình. Những người có rối loạn này thường hay cố gắng ăn kiêng nhưng không thành công hay cũng không có nhiều hứa hẹn rằng sẽ ngừng ăn. Họ cảm thấy mình không thể kiểm soát được ham muốn ăn những lượng thức ăn lớn. Bởi vậy, họ thường trở thành thừa cân hoặc béo phì.

Nếu bạn lo lắng rằng con mình có thể mắc rối loạn ăn uống, hãy theo dõi những hành vi của trẻ và nói chuyện với bác sĩ. Bác sĩ có thể đánh giá về tình trạng của con bạn và khuyến nghị những cách tốt nhất để hỗ trợ.

Những nguy cơ sức khỏe nào gây nên bởi chứng ăn quá độ?

Ăn quá độ có thể dẫn đến tăng cân. Những trẻ em bị thừa cân hoặc béo phì sẽ có nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khi chúng lớn hơn, bao gồm những vấn đề sau:

  • Bệnh tim mạch
  • Tiểu đường
  • Huyết áp cao
  • Cholesterol cao
  • Hen
  • Ngưng thở khi ngủ
  • Một số bệnh ung thư
  • Rối loạn ăn vô độ có thể gây nên các vấn đề về dạ dày và có liên quan đến các triệu chứng của trầm cảm.

Tôi có thể làm gì để giúp con mình có những lựa chọn thích hợp về đồ ăn?

Bằng việc dạy và khuyến khích những thói quen ăn uống lành mạnh, bạn đã cung cấp cho con những công cụ quan trọng để có một cuộc sống khỏe mạnh. Sự chỉ dẫn của bạn là rất quan trọng ngay cả đối với trẻ vị thành niên khi chúng đã biết tự chuẩn bị bữa ăn, lựa chọn đồ ăn vặt và tự lập kế hoạch cho các hoạt động của riêng mình.

  • Hãy là một tấm gương tốt. Hãy lựa chọn cho chính bản thân những thực phẩm và đồ ăn vặt tốt cho sức khỏe.
  • Hãy có những đồ ăn vặt lành mạnh (Ví dụ: hoa quả như táo, chuối hay rau tươi như cà rốt, cần tây) tại nhà.
  • Cung cấp thật nhiều protein ít béo, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt trong các bữa ăn bạn làm.
  • Luôn cung cấp cho trẻ những thực phẩm tốt cho sức khỏe. Trẻ không phải lúc nào cũng tiếp nhận những dạng thực phẩm mới ngay lập tức. Nhưng nếu bạn tiếp tục đưa ra những lựa chọn thực phẩm tốt cho sức khỏe thì bạn sẽ nâng cao được khả năng trẻ phát triển những thói quen ăn uống lành mạnh.
  • Dạy con cách lựa chọn những thực phẩm lành mạnh cho bữa trưa ở trường.
  • Tránh những bữa ăn với đồ ăn nhanh. Nếu bạn phải ăn tại các cửa hàng đồ ăn nhanh hoặc các nhà hàng hãy lựa chọn những món ăn tốt cho sức khỏe nhất có thể.
  • Hãy quên luật lệ "Phải ăn hết sạch"đi để con bạn dừng ăn khi chúng đã cảm thấy no.
  • Đừng sử dụng thức ăn như một phần thưởng. Thay vào đó, hãy thưởng bằng các hoạt động vui vẻ cùng cả gia đình (ví dụ như cùng đi chơi bowling thay vì được thưởng kem)
Lợi ích của các hoạt động thể lực

Hoạt động thể lực có rất nhiều lợi ích, bao gồm:

  • Giúp cơ thể đốt cháy năng lượng thay vì dự trữ chúng dưới dạng mỡ.
  • Giúp giữ cho lượng đường trong máu ổn định hơn và ở mức bình thường. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những trẻ nhỏ đang mắc hoặc có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.
  • Giảm huyết áp và lượng cholesterol trong máu.
  • Giúp xương và cơ chắc khỏe.
  • Tăng sức mạnh và khả năng chịu đựng.
  • Giảm stress, nâng cao chất lượng giấc ngủ và giữ được tâm lí tốt.
  • Nâng cao lòng tự trọng của trẻ về bản thân bằng cách giúp trẻ cảm thấy hài lòng về cơ thể và diện mạo của mình.
  • Phòng chống những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng có thể xảy ra do thừa cân và béo phì.

Con tôi cần hoạt động thể lực bao nhiêu là đủ?

Trẻ em từ 2 tuổi trở lên cần ít nhất 1 giờ hoạt động thể lực mỗi ngày. Điều này không có nghĩa là con bạn phải hoạt động thể lực liên tục trong một giờ. Chúng chỉ cần vận động với những hoạt động trong những khoảng thời gian ngắn, rải rác suốt một ngày.

Tôi có thể làm gì để khuyến khích con năng động hơn?

Hãy giới hạn thời gian con tiếp xúc với màn hình không quá 1 đến 2 giờ một ngày. Thời gian tiếp xúc với màn hình bao gồm chơi điện tử, lên mạng, nhắn tin, xem TV hoặc DVD. Hãy là một tấm gương bằng cách giới hạn thời gian tiếp xúc với màn hình của chính bạn.

Giúp con bạn tìm ra những hoạt động thể lực mà chúng hứng thú. Chẳng hạn như, con bạn có thể thích tham gia vào các môn thể thao nhóm, khiêu vũ, vui chơi ngoài trời hoặc các hoạt động tình nguyện.

Hãy làm cho hoạt động thể lực trở thành một phần trong lối sống hằng ngày của gia đình bạn. Hãy đi bộ, đạp xe hoặc làm việc nhà cùng nhau. Lên kế hoạch cho những chuyến dã ngoại của gia đình.

Tôi có nên xem xét việc cho con ăn kiêng để giảm cân không?

Không bao giờ thiết lập chế độ ăn kiêng giảm cân cho trẻ khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ. Bởi trẻ em luôn cần một lượng năng lượng và chất dinh dưỡng thích hợp để tăng trưởng, học tập và phát triển.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Liệu bạn có đang cho trẻ ăn quá nhiều?

CTV Thu Hiền - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Family Doctor
Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

  • 31/03/2026

    12 loại thuốc bạn tuyệt đối không nên dùng cùng cà phê

    Cà phê chứa caffeine, có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ và chuyển hóa một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng thuốc theo toa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh cà phê và các loại đồ uống chứa caffeine, hoặc nên uống cà phê cách xa giờ uống thuốc.

Xem thêm