Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những sự thật về hoa mắt chóng mặt - Phần 1

Chắc chắn rằng bạn đã từng bị hoa mắt chóng mặt một lần nào đó trong đời. Với một số người, thậm chí còn thường xuyên hoa mắt, chóng mặt kèm theo buồn nôn. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu xem vì sao bạn lại bị thế và liệu có nguy hiểm không?

Những sự thật về hoa mắt chóng mặt

Hầu hết tình trạng hoa mắt chóng mặt rất khó chịu, dù cho bạn chỉ mới bị một lần hay thường xuyên gặp phải. Không may rằng đây lại là tình trạng tương đối phổ biến ở người trưởng thành. Tình trạng quay cuồng – một trạng thái nghiêm trọng hơn chóng mặt, khiến bạn cảm thấy cả căn phòng đang quay xung quanh mình trong khi bạn đang đứng yên, cũng rất phổ biến, ảnh hưởng đến gần 40% số người trên 40 tuổi ít nhất một lần trong đời, theo thống kê của Trung tâm Y tế của trường Đại học California San Francisco.

Vậy làm thế nào để bạn phân biệt được giữa tình trạng chóng mặt và quay cuồng? Sự khác biệt lớn nhất đó là tình trạng quay cuồng có thể gây buồn nôn và nôn mửa, và cũng là triệu chứng của rối loạn thăng bằng nặng. Trong khi đó, chóng mặt chỉ đơn thuần khiến bạn cảm thấy mất thăng bằng trong một khoảnh khắc. Vì thế có thể nói rằng, hoa mắt chóng mặt có thể có mức độ từ nhẹ đến nặng.

Dưới đây là những nguyên nhân gây quay cuồng và chóng mặt nói chung, cùng với những triệu chứng đi kèm mà bạn cần lưu ý.

Chóng mặt có thể có nguyên nhân là do các vấn đề với tai trong

Một trong số những nguyên nhân chủ yếu gây chóng mặt là chóng mặt lành tính do tư thế (benign paroxysmal positional vertigo – BPPV). Tai trong của bạn có chứa canxi và các tinh thể cảm nhận chủ yếu là protein gọi là otoconia. Nếu những tinh thể này bị tắc lại và lạc vào ống tai trong, bạn sẽ có cảm giác quay cuồng. Đây là một cơ chế đơn giản và có thể được điều trị bằng vật lý trị liệu mà không cần dùng thuốc hay phẫu thuật.

Mặc dù tình trạng chóng mặt lành tính do tư thế là rối loạn thăng bằng phổ biến nhất liên quan đến tai trong, nhưng tình trạng này chỉ ảnh hưởng đến khoảng 1 trong số 1.000 người bị chóng mặt. Tuy có thể ảnh hưởng đến người trưởng thành ở mọi độ tuổi nhưng loại chóng mặt này chủ yếu ảnh hưởng đến người cao tuổi.

Đa số các trường hợp xảy ra mà không có nguyên nhân rõ ràng, nhưng chóng mặt lành tính do tư thế có liên quan đến chấn thương, đau nửa đầu, viêm tai trong, tiểu đường và loãng xương. Sau khi điều trị, 50% số bệnh nhân sẽ mắc lại tình trạng này trong vòng 5 năm, điều này đặc biệt đúng nếu chóng mặt là hậu quả của chấn thương vùng đầu.

Hệ ốc tai tiền đình kiểm soát lưu lượng máu chảy

Chúng ta đều biết rằng, hệ ốc tai tiền đình sẽ góp phần kiểm soát lưu lượng máu chảy, và tai trong sẽ có khả năng nhận biết khi nào quá trình này diễn ra. Khi bạn chuyển tư thế từ nằm sang đứng, hai cấu trúc của tai trong là thông nang ở tai trong và tiểu nang của khoang tiền đình sẽ nhận thấy sự thay đổi về trọng lực. Hai cấu trúc này sẽ phát tín hiệu cho hệ tim mạch để điều chỉnh lưu lượng tuần hoàn để thích nghi với sự thay đổi về tư thế. Nếu quá trình điều chỉnh và phát tín hiệu này có sai sót, có thể sẽ dẫn đến tình trạng chóng mặt khi bạn thay đổi tư thế nhanh và đột ngột, ví dụ như khi bạn đang nằm và ngồi bật dậy.

Thiếu vitamin B12 có thể sẽ gây chóng mặt

Thiếu vitamin B12 có thể dẫn đến rất nhiều vấn đề về thần kinh, bao gồm cả tình trạng mất thăng bằng, tụt huyết áp và giảm lưu lượng máu chảy đến não. Thiếu vitamin B12 rất dễ phát hiện và điều trị nhưng thường bị bỏ qua và dẫn đến chóng mặt khi đã thiếu nhiều vitamin B12.

Xét nghiệm máu định lượng vitamin B12 sẽ giúp xác định tình trạng thiếu hụt vitamin B12 của cơ thể, nếu có. Tùy theo mức độ thiếu hụt, bác sỹ sẽ cho bạn sử dụng vitamin B12 phù hợp.

Tuy nhiên, cách hiệu quả hơn là bạn hãy chủ động phòng ngừa thiếu vitamin B12 bằng chế độ ăn hợp lý, lành mạnh. Các nguồn cung cấp vitamin B12 tốt bao gồm: thịt, các sản phẩm từ sữa, và ngũ cốc ăn sáng được bổ sung vitamin B12. Đối với các thực phẩm chức năng và viên uống bổ sung vitamin B12, hãy hỏi ý kiến bác sỹ trước khi sử dụng bất cứ sản phẩm nào.

Chóng mặt có thể sẽ là triệu chứng của bệnh tim mạch

Một trong số những nguyên nhân gây chóng mặt là do chuyển động bất ngờ, ví dụ như ngồi dậy quá nhanh và đột ngột từ ghế hoặc giường.

Nhưng đôi khi, chóng mặt có thể là dấu hiệu của một bệnh tim mạch. Trong số các nguyên nhân tim mạch gây chóng mặt thì phổ biến nhất là hẹp van tim, các bất thường về nhịp tim như rung nhĩ, hoặc chứng xơ vữa động mạch. Những tình trạng này có thể gây chóng mặt bởi vì làm giảm lưu lượng máu chảy tới não.

.... (còn nữa)

Vui lòng đón đọc phần tiếp theo của bài viết tại website: vienyhocungdung.vn

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chóng mặt và những rối loạn về tiền đình

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

Xem thêm