Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những sự thật về hoa mắt chóng mặt - Phần 1

Chắc chắn rằng bạn đã từng bị hoa mắt chóng mặt một lần nào đó trong đời. Với một số người, thậm chí còn thường xuyên hoa mắt, chóng mặt kèm theo buồn nôn. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu xem vì sao bạn lại bị thế và liệu có nguy hiểm không?

Những sự thật về hoa mắt chóng mặt

Hầu hết tình trạng hoa mắt chóng mặt rất khó chịu, dù cho bạn chỉ mới bị một lần hay thường xuyên gặp phải. Không may rằng đây lại là tình trạng tương đối phổ biến ở người trưởng thành. Tình trạng quay cuồng – một trạng thái nghiêm trọng hơn chóng mặt, khiến bạn cảm thấy cả căn phòng đang quay xung quanh mình trong khi bạn đang đứng yên, cũng rất phổ biến, ảnh hưởng đến gần 40% số người trên 40 tuổi ít nhất một lần trong đời, theo thống kê của Trung tâm Y tế của trường Đại học California San Francisco.

Vậy làm thế nào để bạn phân biệt được giữa tình trạng chóng mặt và quay cuồng? Sự khác biệt lớn nhất đó là tình trạng quay cuồng có thể gây buồn nôn và nôn mửa, và cũng là triệu chứng của rối loạn thăng bằng nặng. Trong khi đó, chóng mặt chỉ đơn thuần khiến bạn cảm thấy mất thăng bằng trong một khoảnh khắc. Vì thế có thể nói rằng, hoa mắt chóng mặt có thể có mức độ từ nhẹ đến nặng.

Dưới đây là những nguyên nhân gây quay cuồng và chóng mặt nói chung, cùng với những triệu chứng đi kèm mà bạn cần lưu ý.

Chóng mặt có thể có nguyên nhân là do các vấn đề với tai trong

Một trong số những nguyên nhân chủ yếu gây chóng mặt là chóng mặt lành tính do tư thế (benign paroxysmal positional vertigo – BPPV). Tai trong của bạn có chứa canxi và các tinh thể cảm nhận chủ yếu là protein gọi là otoconia. Nếu những tinh thể này bị tắc lại và lạc vào ống tai trong, bạn sẽ có cảm giác quay cuồng. Đây là một cơ chế đơn giản và có thể được điều trị bằng vật lý trị liệu mà không cần dùng thuốc hay phẫu thuật.

Mặc dù tình trạng chóng mặt lành tính do tư thế là rối loạn thăng bằng phổ biến nhất liên quan đến tai trong, nhưng tình trạng này chỉ ảnh hưởng đến khoảng 1 trong số 1.000 người bị chóng mặt. Tuy có thể ảnh hưởng đến người trưởng thành ở mọi độ tuổi nhưng loại chóng mặt này chủ yếu ảnh hưởng đến người cao tuổi.

Đa số các trường hợp xảy ra mà không có nguyên nhân rõ ràng, nhưng chóng mặt lành tính do tư thế có liên quan đến chấn thương, đau nửa đầu, viêm tai trong, tiểu đường và loãng xương. Sau khi điều trị, 50% số bệnh nhân sẽ mắc lại tình trạng này trong vòng 5 năm, điều này đặc biệt đúng nếu chóng mặt là hậu quả của chấn thương vùng đầu.

Hệ ốc tai tiền đình kiểm soát lưu lượng máu chảy

Chúng ta đều biết rằng, hệ ốc tai tiền đình sẽ góp phần kiểm soát lưu lượng máu chảy, và tai trong sẽ có khả năng nhận biết khi nào quá trình này diễn ra. Khi bạn chuyển tư thế từ nằm sang đứng, hai cấu trúc của tai trong là thông nang ở tai trong và tiểu nang của khoang tiền đình sẽ nhận thấy sự thay đổi về trọng lực. Hai cấu trúc này sẽ phát tín hiệu cho hệ tim mạch để điều chỉnh lưu lượng tuần hoàn để thích nghi với sự thay đổi về tư thế. Nếu quá trình điều chỉnh và phát tín hiệu này có sai sót, có thể sẽ dẫn đến tình trạng chóng mặt khi bạn thay đổi tư thế nhanh và đột ngột, ví dụ như khi bạn đang nằm và ngồi bật dậy.

Thiếu vitamin B12 có thể sẽ gây chóng mặt

Thiếu vitamin B12 có thể dẫn đến rất nhiều vấn đề về thần kinh, bao gồm cả tình trạng mất thăng bằng, tụt huyết áp và giảm lưu lượng máu chảy đến não. Thiếu vitamin B12 rất dễ phát hiện và điều trị nhưng thường bị bỏ qua và dẫn đến chóng mặt khi đã thiếu nhiều vitamin B12.

Xét nghiệm máu định lượng vitamin B12 sẽ giúp xác định tình trạng thiếu hụt vitamin B12 của cơ thể, nếu có. Tùy theo mức độ thiếu hụt, bác sỹ sẽ cho bạn sử dụng vitamin B12 phù hợp.

Tuy nhiên, cách hiệu quả hơn là bạn hãy chủ động phòng ngừa thiếu vitamin B12 bằng chế độ ăn hợp lý, lành mạnh. Các nguồn cung cấp vitamin B12 tốt bao gồm: thịt, các sản phẩm từ sữa, và ngũ cốc ăn sáng được bổ sung vitamin B12. Đối với các thực phẩm chức năng và viên uống bổ sung vitamin B12, hãy hỏi ý kiến bác sỹ trước khi sử dụng bất cứ sản phẩm nào.

Chóng mặt có thể sẽ là triệu chứng của bệnh tim mạch

Một trong số những nguyên nhân gây chóng mặt là do chuyển động bất ngờ, ví dụ như ngồi dậy quá nhanh và đột ngột từ ghế hoặc giường.

Nhưng đôi khi, chóng mặt có thể là dấu hiệu của một bệnh tim mạch. Trong số các nguyên nhân tim mạch gây chóng mặt thì phổ biến nhất là hẹp van tim, các bất thường về nhịp tim như rung nhĩ, hoặc chứng xơ vữa động mạch. Những tình trạng này có thể gây chóng mặt bởi vì làm giảm lưu lượng máu chảy tới não.

.... (còn nữa)

Vui lòng đón đọc phần tiếp theo của bài viết tại website: vienyhocungdung.vn

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chóng mặt và những rối loạn về tiền đình

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

  • 31/01/2026

    Uống trà xanh hay trà đen tốt cho sức khỏe hơn?

    Trà xanh và trà đen đều là nguyên liệu từ cây trà. Sự khác biệt chính nằm ở cách chế biến, hàm lượng caffeine và chất chống oxy hóa. Vậy loại nào tốt cho sức khỏe hơn?

  • 31/01/2026

    Thảo dược và tác dụng bảo vệ gan - Góc nhìn khoa học ứng dụng

    Gan là cơ quan chuyển hoá trung tâm của cơ thể, giữ vai trò then chốt trong chuyển hoá dinh dưỡng, tổng hợp protein, bài tiết mật và giải độc.

  • 31/01/2026

    Các vấn đề về tim mạch trong mùa đông

    Thời tiết lạnh có thể khiến bạn cảm thấy sảng khoái, nhưng bạn có biết nguy cơ đau tim tăng mạnh vào mùa đông khi nhiệt độ giảm không? Tim của bạn phải làm việc nhiều hơn khi trời lạnh, điều này khiến các cơn đau tim có dịp xuất hiện ở những người đã có sẵn vấn đề tim mạch. Không khí lạnh có thể gây ra những cơn đau ngực, tăng huyết áp và gây căng thẳng đột ngột cho hệ thống tim mạch của bạn vào mùa đông. Hãy cùng tìm hiểu với bài viết dưới đây để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề tim mạch trong mùa đông và cách phòng ngừa.

  • 30/01/2026

    Có nên ăn bánh mì để giảm cân?

    Bánh mì thường bị gắn mác là 'thủ phạm' gây tăng cân và là nguyên nhân gây ra các vấn đề về đường huyết. Tuy nhiên, bánh mì không hoàn toàn xấu mà nằm ở loại bánh mì bạn chọn và cách bạn tiêu thụ nó.

  • 30/01/2026

    “Hãy ăn thực phẩm thật” – sự thay đổi trong tư duy dinh dưỡng

    Ngày 07 tháng 01 năm 2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố Hướng dẫn Chế độ ăn uống giai đoạn 2025 – 2030 (gọi tắt là Hướng dẫn dinh dưỡng) trong bối cảnh sức khỏe của người dân Mỹ đang ở mức báo động: gần 50% người Mỹ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, 75% người trưởng thành mắc ít nhất 1 bệnh mãn tính và 90% chi phí y tế được dùng để điều trị các bệnh mãn tính.

  • 29/01/2026

    6 thức uống thải độc thận buổi sáng

    Thải độc cơ thể đúng cách, đặc biệt là hỗ trợ chức năng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe lâu dài. Một số loại thức uống buổi sáng giúp thanh lọc thận tự nhiên, tăng cường trao đổi chất, hỗ trợ giảm cân và góp phần ngăn ngừa bệnh gout (gút)

  • 29/01/2026

    Bí kíp lựa chọn thực phẩm Tết an toàn và chất lượng

    Thời điểm này, nguồn cung hàng hóa, thực phẩm Tết hiện khá dồi dào để người tiêu dùng cân nhắc, lựa chọn các mặt hàng phù hợp với nhu cầu của bản thân và gia đình mình. Tất nhiên, tiêu chí chất lượng và an toàn vẫn được đặt lên hàng đầu.

Xem thêm