Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những loại thuốc và sản phẩm không kê đơn thường bị sử dụng sai!

Thuốc không cần kê đơn không có nghĩa là chúng luôn luôn an toàn.

Những sai lầm về thuốc không cần kê đơn mà bạn có thể mắc phải

Nhà thuốc có hàng tấn các sản phẩm có sẵn không cần kê đơn (KKĐ), từ thuốc kháng axit dạ dày, thuốc cảm và dị ứng cho đường thở, cho đến kem chống nắng cho da. Nếu là người sử dụng thường xuyên bất kỳ loại thuốc nào trong số này, bạn cần biết rằng không phải tất cả các loại thuốc KKĐ đều tốt hơn thuốc theo đơn. Hãy đảm bảo luôn luôn đọc hướng dẫn cho bất cứ loại thuốc nào bạn sắp sử dụng và kiểm tra các sai lầm phổ biến nhất mà nhiều người mắc phải dưới đây.

Thuốc trị cảm lạnh và cúm đa triệu chứng

Các loại thuốc ho và thuốc cảm lạnh có thể hết sức khó phân biệt và sử dụng. Nhiều người thậm chí sử dụng cùng một thành phần chỉ trong các bao bì khác nhau, do lầm tưởng chúng khác nhau nhưng trên thực tế chỉ là cùng một loại. Các loại thuốc KKĐ này dù có thể sẽ làm giảm hắt hơi, đau họng, đau đầu, đau nhức nhẹ, sốt, sổ mũi, nhưng sẽ dẫn đến quá liều nhanh hơn chúng ta nghĩ. Chúng có thể làm tăng huyết áp, làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn và gây bí tiểu. Mặc dù không phải tất cả các loại thuốc đều có nguy cơ đó, nhưng để đảm bảo an toàn, hãy đọc danh sách các thành phần hoạt chất để so sánh các sản phẩm, uống riêng từng loại thuốc và uống đúng liều cho các triệu chứng để tránh các loại thuốc (và tác dụng phụ) không muốn hoặc không cần. Hãy chắc chắn đã đo lường từng liều một cách cẩn thận (bao gồm cả chất lỏng) và không dùng thường xuyên hơn so với khuyến cáo trong hướng dẫn. Cũng lưu ý rằng nhiều loại thuốc cảm lạnh và cúm đa tác dụng có chứa acetaminophen.

NSAID

Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen (Advil, Motrin) và naproxen (Aleve) có thể làm giảm đau đầu hoặc đau cơ, nhưng chúng không nên được sử dụng thường xuyên. Mặc dù các loại thuốc này rất tốt để giảm đau và viêm, nhưng chúng cũng có thể gây ra các vấn đề như chảy máu đường tiêu hóa và suy thận nếu sử dụng quá nhiều. Một điều quan trọng cần lưu ý là phải xin ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc này để đảm bảo chức năng thận, và nếu dùng chúng lâu dài, có thể sẽ cần sử dụng thêm một loại thuốc để bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi bị loét. Tốt nhất là tránh sử dụng các loại thuốc này ngay trước khi đi ngủ, và lý tưởng nhất là uống trong khi ăn và không uống sau bữa tối.
Tylenol / acetaminophen

Mặc dù thuốc này có thể giúp giảm đau và hạ sốt, nhưng luôn có một giới hạn an toàn, và quá nhiều có thể trở nên độc hại, đặc biệt là đối với gan. Không nên dùng Tylenol thường xuyên nếu bị bệnh gan và cần đặc biệt chú ý đến tổng liều dùng trong một ngày, bao gồm cả liều trong các loại thuốc kết hợp như thuốc cảm và cúm. Điều tương tự cũng xảy ra với các dạng uống buổi tối của cả Tylenol và Advil. Nhiều người phụ thuộc vào chúng để ngủ ngon hơn ngay cả khi không có cảm giác đau đớn hay căng thẳng. Điều này có thể dẫn đến các vấn đề về thận hoặc gan khi dùng lâu dài. Nếu khó ngủ, hãy kiểm tra giờ giấc đi ngủ hoặc cân nhắc nói chuyện với một chuyên gia về giấc ngủ.

Thuốc hỗ trợ giấc ngủ

Hai công cụ hỗ trợ giấc ngủ chính mà bạn sẽ tìm thấy tại nhà thuốc là diphenhydramine và doxylamine, có thể hữu ích cho việc sử dụng ngắn hạn, nhưng chỉ với liều lượng khuyến cáo. Nếu bạn vẫn không thể ngủ sau khi uống một liều và quyết định uống liều thứ hai thì có thể sẽ có tác dụng ngược lại, bao gồm đánh trống ngực, chóng mặt, nhịp tim nhanh và đổ mồ hôi. Nói cách khác, hai viên thuốc không tốt hơn, thậm chí không tốt bằng một viên. Melatonin bổ sung là một chất hỗ trợ giấc ngủ khác cần được sử dụng một cách chính xác, vì có rất nhiều hãng thuốc khuyên dùng liều lượng quá cao. Nếu được sử dụng trong một thời gian dài, melatonin có thể ảnh hưởng đến việc sản xuất hormone tự nhiên, vì vậy, tốt nhất là bắt đầu với liều thấp nhất và nói chuyện với bác sĩ trước khi tăng liều.

Thuốc kháng axit

Những loại thuốc này có tác dụng làm giảm chứng ợ nóng hoặc khó chịu đường tiêu hóa khi ăn một số loại thực phẩm hoặc đồ uống có tính axit, nhưng chúng không nên được sử dụng hàng ngày, đặc biệt là khi không có sự cho phép của bác sĩ. Thỉnh thoảng sử dụng thuốc kháng axit dạng nhai không kê đơn sẽ không gây ra vấn đề gì, nhưng nếu bạn phải uống chúng hàng ngày, hãy tới gặp bác sĩ, vì bạn có thể cần một loại thuốc mạnh hơn như thuốc ức chế bơm proton. Nhu cầu sử dụng hàng ngày cũng có thể là dấu hiệu của loét dạ dày hoặc các vấn đề nghiêm trọng hơn. Và hãy nhớ rằng: Việc dùng quá liều các loại viên nhai này do hàm lượng canxi cao, có thể dẫn đến sỏi thận, táo bón và suy thận.

Thuốc xịt mũi

Trong khi chúng có vẻ vô hại và hữu ích khi bạn bị nghẹt mũi, thuốc xịt mũi thường được bị lạm dụng, đặc biệt là trong mùa dị ứng. Thường xuyên sử dụng thuốc xịt mũi có thể gây ra các vấn đề mãn tính với đường mũi, như chảy máu, loét và thậm chí là tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể khi sử dụng kéo dài. Thay vào đó, chỉ sử dụng chúng khi cần thiết và hỏi bác sĩ nếu vẫn gặp vấn đề dai dẳng với khả năng thở.

Thuốc lợi tiểu

Dù để đề phòng trước một sự kiện quan trọng hoặc giảm các triệu chứng tiền kinh nguyệt khó chịu, việc lạm dụng thuốc lợi tiểu thường xuyên có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng như suy thận và rối loạn điện giải nghiêm trọng như kali thấp. Điều này thậm chí có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe lớn như rối loạn nhịp tim. Nếu xuất hiện chứng đầy hơi mãn tính hoặc phù chân, việc gặp bác sĩ là cần thiết để chắc chắn rằng không có vấn đề nghiêm trọng nào xảy ra.

Sản phẩm ngăn mồ hôi

Nếu bạn đã từng sử dụng chất khử mùi trực tiếp sau khi tắm, thì đây là thời điểm thay đổi thói quen này. Lý do là vì các chất khử mùi hoạt động bằng cách tạo ra một đầu cắm protein trong tuyến mồ hôi, do đó ngăn chặn tuyến mồ hôi tiết ra mồ hôi và quá trình này không hiệu quả khi da bị ướt. Vì vậy, hãy thoa chất khử mùi khi vùng nách đã khô và khi tuyến mồ hôi chưa hoạt động.

Kem chống nắng

Việc thoa kem chống nắng thường được áp dụng ngay trước khi đi biển hoặc khi phải dành cả ngày ngoài trời, nhưng các chuyên gia nói rằng điều này chỉ bảo vệ da khỏi một nửa phơi nhiễm sẽ gặp phải. Hầu hết chúng ta thường phải tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nhiều hơn, khi đi ngoài đường, khi đi mua sắm, đến bưu điện, dắt chó đi dạo, đi bộ thể dục, v.v.. Vì vậy, nên sử dụng kem chống nắng cho các vùng da tiếp xúc với ánh mặt trời hàng ngày như mặt, cổ và mu bàn tay, bất kể thời tiết hôm đó như thế nào.

 

Bình luận
Tin mới
  • 31/01/2026

    Uống trà xanh hay trà đen tốt cho sức khỏe hơn?

    Trà xanh và trà đen đều là nguyên liệu từ cây trà. Sự khác biệt chính nằm ở cách chế biến, hàm lượng caffeine và chất chống oxy hóa. Vậy loại nào tốt cho sức khỏe hơn?

  • 31/01/2026

    Thảo dược và tác dụng bảo vệ gan - Góc nhìn khoa học ứng dụng

    Gan là cơ quan chuyển hoá trung tâm của cơ thể, giữ vai trò then chốt trong chuyển hoá dinh dưỡng, tổng hợp protein, bài tiết mật và giải độc.

  • 31/01/2026

    Các vấn đề về tim mạch trong mùa đông

    Thời tiết lạnh có thể khiến bạn cảm thấy sảng khoái, nhưng bạn có biết nguy cơ đau tim tăng mạnh vào mùa đông khi nhiệt độ giảm không? Tim của bạn phải làm việc nhiều hơn khi trời lạnh, điều này khiến các cơn đau tim có dịp xuất hiện ở những người đã có sẵn vấn đề tim mạch. Không khí lạnh có thể gây ra những cơn đau ngực, tăng huyết áp và gây căng thẳng đột ngột cho hệ thống tim mạch của bạn vào mùa đông. Hãy cùng tìm hiểu với bài viết dưới đây để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề tim mạch trong mùa đông và cách phòng ngừa.

  • 30/01/2026

    Có nên ăn bánh mì để giảm cân?

    Bánh mì thường bị gắn mác là 'thủ phạm' gây tăng cân và là nguyên nhân gây ra các vấn đề về đường huyết. Tuy nhiên, bánh mì không hoàn toàn xấu mà nằm ở loại bánh mì bạn chọn và cách bạn tiêu thụ nó.

  • 30/01/2026

    “Hãy ăn thực phẩm thật” – sự thay đổi trong tư duy dinh dưỡng

    Ngày 07 tháng 01 năm 2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố Hướng dẫn Chế độ ăn uống giai đoạn 2025 – 2030 (gọi tắt là Hướng dẫn dinh dưỡng) trong bối cảnh sức khỏe của người dân Mỹ đang ở mức báo động: gần 50% người Mỹ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, 75% người trưởng thành mắc ít nhất 1 bệnh mãn tính và 90% chi phí y tế được dùng để điều trị các bệnh mãn tính.

  • 29/01/2026

    6 thức uống thải độc thận buổi sáng

    Thải độc cơ thể đúng cách, đặc biệt là hỗ trợ chức năng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe lâu dài. Một số loại thức uống buổi sáng giúp thanh lọc thận tự nhiên, tăng cường trao đổi chất, hỗ trợ giảm cân và góp phần ngăn ngừa bệnh gout (gút)

  • 29/01/2026

    Bí kíp lựa chọn thực phẩm Tết an toàn và chất lượng

    Thời điểm này, nguồn cung hàng hóa, thực phẩm Tết hiện khá dồi dào để người tiêu dùng cân nhắc, lựa chọn các mặt hàng phù hợp với nhu cầu của bản thân và gia đình mình. Tất nhiên, tiêu chí chất lượng và an toàn vẫn được đặt lên hàng đầu.

  • 29/01/2026

    Vi khuẩn Bacillus cereus – Thủ phạm gây độc trong các lon sữa

    Bacillus cereus (B. cereus) là một vi sinh vật tiết ra các độc tố có hại, đây cũng chính là thủ phạm gây ra ngộ độc trong các sản phẩm thực phẩm không đạt chuẩn trên thị trường hiện nay, bao gồm một số loại sữa, cơm nguội và các món ăn khác. Bằng cách tiết ra một loại độc tố tên là Cereulide, nó có thể gây ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa. Tuy nhiên đấy không phải là tất cả, B. cereus có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn và nguy hiểm đến tính mạng con người. Cùng tìm hiểu về vi khuẩn B. cereus qua bài viết sau đây!

Xem thêm