Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Lạm dụng thuốc không kê đơn có thể gây hại

Thị trường thuốc hiện nay rất đa dạng với sự ra đời của nhiều loại thuốc mới thường ngày. Trên thực tế việc lạm dụng các loại thuốc thông thường tưởng như vô hại lại tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ cho sức khỏe. Dưới đây là 5 loại thuốc được sử dụng phổ biến nhất nhưng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nếu sử dụng sai.

Các loại thuốc điều trị đa triệu chứng

Các loại thuốc điều trị kết hợp cả cảm lạnh, cảm cúm và ho rất dễ mua và bạn cảm thấy yên tâm khi lựa chọn chúng bởi ít nhất cũng có một thành phần nào đó có thể giúp giải quyết các triệu chứng của bạn.

Tuy nhiên bạn cần phải cân nhắc lại, bởi việc sử dụng các loại thuốc đặc trị cho từng triệu chứng lại an toàn hơn rất nhiều so với các thuốc đa tác dụng. Theo dược sỹ Maria M. Mantione thuộc Đại học St. John, những người lạm dụng các loại thuốc điều trị đa triệu chứng này thường có nguy cơ cao bị quá liều cũng như gặp tương tác thuốc bất lợi. Ví dụ như hầu hết các thuốc đa tác dụng đều có chứa thành phần paracetamol để hạ sốt, giảm đau họng… Tuy nhiên nếu kết hợp thêm loại thuốc này với cả Tylenol (cũng chứa paracetamol) thì bạn sẽ có nguy cơ bị quá liều sử dụng hàng ngày, dẫn tới tổn thương gan thậm chí gây tử vong.

Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)

Những nhân viên văn phòng bận rộn thường trữ sẵn trong ngăn bàn một vài lọ thuốc giảm đau như ibuprofen hay naproxen để khi gặp phải những cơn đau đầu do áp lực công việc, đau lưng do ngồi nhiều hay thậm chí đau bụng thì những thuốc kháng viêm không steroid này có thể giúp họ có một ngày dễ chịu hơn.

Tuy nhiên hãy hết sức thận trọng. Sử dụng liều cao kéo dài các NSAIDs thường gây ra những nguy cơ hết sức nghiêm trọng như: các vấn đề về tiêu hóa (buồn nôn, táo bón) là tác dụng phụ khá phổ biến, các biến chứng nghiêm trọng hơn có thể gặp bao gồm loét đường tiêu hóa hay thậm chí suy thận. Gần đây, Cục quản lý dược phẩm và thực phẩm Hoa Kỳ FDA đã điều chỉnh lại nhãn các NSAIDs để có thể cung cấp thông tin rõ ràng hơn tới cộng đồng rằng những thuốc này có thể làm tăng nguy cơ bị đau tim hay đột quỵ.

Nguy hiểm là vậy nhưng điều đó không có nghĩa là bạn hoàn toàn không được sử dụng NSAIDs. Hãy làm theo chỉ dẫn ghi trên nhãn thuốc và tới bác sỹ để kiểm tra nếu bạn đã sử dụng những thuốc này kéo dài trên 10 ngày.

Thuốc kháng acid

Bạn vừa ăn một đống gà rán và bây giờ lại tiếp tục chiến đấu với bánh pizza pho mát. Không thành vấn đề bởi bạn nghĩ rằng chỉ cần sử dụng các thuốc kháng acid là sẽ đập tan ngay triệu chứng ợ nóng. Tuy nhiên theo dược sỹ Mantione, nhiều người thường sử dụng các thuốc kháng acid kéo dài hơn thời hạn cho phép ghi trên nhãn và cũng không có sự theo dõi của bác sỹ.

Một số người sử dụng chúng mỗi ngày trong vòng vài tháng trời để điều trị chứng trào ngược acid. Nếu không được theo dõi bởi bác sỹ, những thuốc này có thể gây ra những vấn đề còn nghiêm trọng hơn. (Mặc dù hiếm gặp nhưng tình tráng ợ nóng kéo dài có thể dẫn tới ung thư thực quản.)

Thuốc kháng histamine

Các loại thuốc chống dị ứng thế hệ mới như Claritin hay Zyrtec được coi là khá an toàn khi sử dụng nhưng các thuốc kháng histamine thế hệ cũ như Benadryl (hoạt chất: diphenylhydramine) lại có thể gây ra một số tác dụng phụ (buồn ngủ, lú lẫn, hoa mắt, chóng mặt) và không nên sử dụng vào ban ngày hay khi đang điều khiển phương tiện. Diphenylhydramine (một thành phần có mặt trong Tylenol PM và một số thuốc khác) có thể tương tác làm tăng tác dụng của một số loại thuốc khác như thuốc giãn cơ, thuốc an thần, thuốc giảm căng thẳng, lo âu. Do vậy trước khi dùng thuốc tốt nhất là nên hỏi ý kiến bác sỹ hoặc dược sỹ.

Pseudoephedrine

Loại thuốc có tác dụng co mạch và giảm sung huyết này có thể được tìm mua dễ dàng tại các hiệu thuốc và thường mang lại tác dụng nhanh chóng, giúp giảm khó chịu cho những người bị nghẹt mũi. Pseudoephedrine thường gây ra một số tác dụng không mong muốn như tăng nhịp tim, lo lắng, bồn chồn và mất ngủ. Pseudoephedrien cũng có thể tương tác với một số loại thuốc huyết áp và các loại thuốc kích thích như caffeine. Do vậy, hãy trao đổi với bác sỹ hoặc dược sỹ (đặc biệt nếu bạn đang mang thai, bị cao huyết áp, hay mắc các bệnh tim mạch) trước khi quyết định sử dụng loại thuốc này.

Bình luận
Tin mới
  • 22/07/2024

    Cách tăng cơ hội thụ thai ở độ tuổi 30

    Theo tuổi tác, khả năng sinh sản của phụ nữ giảm dần. Đối với những phụ nữ có kế hoạch mang thai ở độ tuổi 30, một số cách sau sẽ giúp tăng cơ hội thụ thai.

  • 22/07/2024

    Quan hệ tình dục trong thời kỳ kinh nguyệt

    Chỉ vì bạn đang có kinh không có nghĩa là bạn không thể quan hệ. Đối với một số phụ nữ, quan hệ tình dục trong kỳ kinh thậm chí còn thú vị hơn những thời điểm khác trong tháng. Nhu cầu bôi trơn giảm đi trong kỳ kinh nguyệt và việc đạt cực khoái có thể làm dịu các triệu chứng liên quan đến kinh nguyệt, chẳng hạn như đau quặn bụng.

  • 22/07/2024

    5 biệp pháp giảm bớt các triệu chứng do rong kinh

    Rong kinh có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người mắc. Vậy làm thế nào để giảm bớt các triệu chứng và cải thiện tình trạng rong kinh?

  • 22/07/2024

    Đột quỵ do nhiệt: Triệu chứng và điều trị

    Đột quỵ do nhiệt thường xảy ra do sự tiến triển của một số bệnh nhẹ hơn như chuột rút do nhiệt, ngất do nhiệt và kiệt sức do nhiệt. Nhưng nó có thể tấn công ngay cả khi bạn không có dấu hiệu tổn thương do nhiệt trước đó.

  • 22/07/2024

    4 mẹo ăn uống giúp bạn cắt giảm tới 300 calo/ngày

    Cắt giảm calo là nguyên tắc của mọi chế độ ăn kiêng giảm cân. Thay vì phải nhịn ăn kham khổ, bạn có thể áp dụng các mẹo ăn uống sau để có thể giảm tới 300 calo mỗi ngày

  • 21/07/2024

    Phân biệt giảm cân và giảm mỡ

    Nhiều người thường nhầm lẫn giữa 2 thuật ngữ giảm cân và giảm mỡ, nhưng thực tế là khác nhau. Sự khác biệt và lợi ích của giảm cân, giảm mỡ là gì? Cách để giảm mỡ cơ thể hiệu quả?

  • 21/07/2024

    Hội chứng Truman: Thực hay giả?

    Một số người mang chứng ảo tưởng tin rằng họ đang sống trong một thế giới mà chính họ là nhân vật chính và mọi thứ xung quanh đang theo dõi họ, nhưng các bác sĩ không đồng tình về việc liệu đó có phải chỉ là diễn xuất hay không.

  • 21/07/2024

    Thực phẩm lên men có lợi ích thế nào với sức khỏe?

    Từ lâu, các loại thực phẩm lên men đã trở nên phổ biến, có mặt trong chế độ ăn thường ngày của hầu hết người dân trên khắp thế giới. Các chuyên gia ước tính có khoảng 5.000 loại thực phẩm lên men khác nhau, chiếm từ 5 - 40% khẩu phần ăn thường ngày.

Xem thêm