Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về đo mật độ xương

Các bác sĩ sử dụng phương pháp kiểm tra mật độ xương để kiểm tra xem xương của một người chắc khỏe như thế nào. Các xét nghiệm này cho biết một người có mật độ xương thấp và có nguy cơ bị loãng xương hay không. Có nhiều phương pháp để kiểm tra mật độ xương, bao gồm cả chụp X-quang, CT và siêu âm.

Các xét nghiệm mật độ xương khác nhau này có thể quét các loại xương khác nhau trong cơ thể. Nói chung, chúng đo lượng chất liệu xương trong một xương cụ thể, chẳng hạn như hông hoặc cột sống. Một người càng có nhiều chất xương trong xương thì mật độ xương của họ càng cao. Đọc tiếp để tìm hiểu về các xét nghiệm mật độ xương khác nhau, cách chúng hoạt động và khi nào cần thực hiện xét nghiệm này.

Xét nghiệm mật độ xương là gì?

Con người trưởng thành có 206 xương. Xương rất cần thiết để cho phép vận động, bảo vệ các cơ quan thiết yếu và lưu trữ khoáng chất. Để làm được những công việc này, xương phải đặc. Theo một bài báo năm 2020, khoảng 90% thể tích xương được tạo thành từ chất nền ngoại bào, là phần cứng của xương. Chất nền ngoại bào chứa chất nền xương vô cơ và chất nền xương hữu cơ. Khoảng 10% thể tích xương của một người được tạo thành từ các tế bào xương. Các tế bào xương sản xuất và hình thành chất nền ngoại bào và điều chỉnh sự di chuyển của các khoáng chất vào và ra khỏi xương. Xương của một người chứa một lượng lớn khoáng chất của cơ thể, bao gồm khoảng 99% lượng dự trữ canxi, 85% lượng dự trữ phốt pho và 40-60% lượng magiê và natri dự trữ của cơ thể. Bệnh tật, thuốc men và tuổi tác ngày càng cao có thể gây ra mật độ xương thấp. Khi mật độ xương của một người giảm xuống, họ có thể có nhiều nguy cơ bị gãy xương hoặc các bệnh như loãng xương.

Các cách xét nghiệm mật độ xương

Có một số loại thử nghiệm mật độ xương được sử dụng trong lâm sàng, bao gồm:

  • Đo hấp thụ tia X năng lượng kép (DXA): Các bác sĩ sử dụng xét nghiệm DXA để xác định mật độ xương của các xương trung tâm, chẳng hạn như hông hoặc cột sống.
  • DXA ngoại vi (pDXA): Thử nghiệm này là một loại thử nghiệm DXA khác. Xét nghiệm pDXA đo mật độ xương của các xương xa, chẳng hạn như xương chày (xương ống chân) và xương quay (xương ở cẳng tay).
  • CT định lượng (QCT): Xét nghiệm này đo mật độ xương của các xương trung tâm bằng máy quét CT.
  • QCT ngoại vi: Xét nghiệm này đo mật độ xương của các xương xa bằng máy quét CT.
  • Siêu âm định lượng (QUS): Loại xét nghiệm này có thể cho biết mật độ xương của một số xương xa nhất định, chẳng hạn như xương chày, xương quay và xương gót chân. Nó không sử dụng bức xạ để tạo ra hình ảnh.

Quy trình xét nghiệm mật độ xương

Tất cả các xét nghiệm mật độ xương đều hoạt động theo những cách tương tự. Tuy nhiên, xét nghiệm DXA và QCT đều sử dụng tia X để xác định mật độ xương, trong khi xét nghiệm QUS sử dụng siêu âm. Trong quá trình quét DXA hoặc QCT, bác sĩ sẽ sử dụng một máy có thể phát ra và phát hiện tia X. Xương của một người sẽ hấp thụ các lượng tia X khác nhau tùy thuộc vào mật độ khoáng chất trong xương của họ. Bằng cách so sánh lượng bức xạ tia X mà máy phát ra với lượng bức xạ tia X mà máy phát hiện ở phía bên kia cơ thể của một người, bác sĩ có thể tính xem xương của người đó đã hấp thụ bao nhiêu bức xạ tia X. Sau đó, bác sĩ có thể sử dụng con số này để ước tính mật độ xương của một người. Quét QUS hoạt động theo cách tương tự. Tuy nhiên, thay vì phát ra và phát hiện tia X, chúng hoạt động với sóng siêu âm. Quét siêu âm sử dụng sóng âm tần số cao. Những sóng âm thanh này vang vọng khi chúng tiếp xúc với xương và tạo nên hình ảnh bên trong cơ thể. Không giống như tia X, siêu âm không phải là một dạng bức xạ.

Cách hiểu kết quả đo mật độ xương

Kết quả của các bài kiểm tra mật độ xương được hiển thị dưới dạng điểm T. Điểm T đề cập đến mật độ xương của một người khi so sánh với mật độ xương trung bình của một thanh niên cùng giới. Ví dụ, nam giới có chỉ số T -1 có mật độ xương nhỏ hơn 1 đơn vị đo lường so với nam thanh niên trung bình. Thông thường, các bác sĩ và nhân viên y tế sẽ giải thích cụ thể những thông số này cho bạn.

Có mật độ xương tốt là điều quan trọng đối với sức khỏe tổng thể. Mật độ xương thấp có thể là dấu hiệu của các tình trạng như loãng xương. Các nhà khoa học đã phát triển rất nhiều phương pháp kiểm tra mật độ xương. Những phương pháp này sẽ giúp bác sĩ phát hiện mật độ xương thấp trước khi nó trở nên nghiêm trọng hoặc phát hiện chứng loãng xương để một người có thể bắt đầu điều trị.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những cách để tăng mật độ xương tự nhiên

 

Bình luận
Tin mới
  • 06/10/2022

    Giao mùa, cần nhớ 4 cách chăm sóc trẻ để phòng bệnh

    Thời tiết thay đổi thất thường, từ nóng chuyển sang lạnh, nắng chuyển sang mưa sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt ở trẻ em khi sức đề kháng của các con còn non yếu.

  • 06/10/2022

    Cách nhận biết hắt hơi, sổ mũi do cảm lạnh hay viêm mũi xoang

    Hắt hơi, chảy nước mũi, ho… là triệu chứng bệnh thông thường nhiều người hay gặp phải. Vậy đây là dấu hiệu của cảm lạnh thông thường hay viêm mũi xoang? Khi nào chúng ta cần đi khám?

  • 06/10/2022

    Bộ Y tế: Không xét nghiệm tràn lan Adenovirus ở trẻ em

    Adenovirus là bệnh truyền nhiễm đã lưu hành từ những năm 50 và là bệnh truyền nhiễm nhóm B. Các chuyên gia cho rằng việc xét nghiệm phải có chỉ định của bác sĩ, không xét nghiệm tràn lan.

  • 06/10/2022

    Ăn rau sống: Lợi và hại

    Nhiều người cho rằng các vitamin trong rau sống thường được bảo toàn nguyên vẹn, ít bị hao hụt so với khi nấu chín. Tuy nhiên, ăn chín uống sôi sẽ giúp giảm nguy cơ nhiễm giun sán hay ngộ độc.

  • 06/10/2022

    Rau, quả tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, rửa thế nào cho đúng?

    Với rau, củ quả, cách duy nhất để làm sạch là rửa. Cách truyền thống, đơn giản nhưng bảo đảm an toàn vệ sinh nhất vẫn là rửa rau xanh có lá to, quả chín dưới vòi nước sạch, chảy mạnh.

  • 06/10/2022

    Teo não

    Teo não là tình trạng mất các tế bào thần kinh. Teo não là nguyên nhân của nhiều bệnh khác nhau làm tổn thương não, bao gồm đột quỵ và bệnh Alzheimer. Khi bạn già đi, bạn sẽ dần mất một số tế bào não, nhưng quá trình sẽ xảy ra từ từ. Teo não liên quan đến bệnh tật hoặc chấn thương xảy ra nhanh hơn và gây tổn hại nhiều hơn.

  • 05/10/2022

    Lợi ích của việc ăn rau quả

    Mỗi nhóm rau quả đều có giá trị dinh dưỡng nhất định. Nhóm màu xanh đậm giàu các hoạt chất sinh học có đặc tính chống ung thư. Các loại rau lá xanh đậm giàu beta-caroten, folate, vitamin C, K…

  • 05/10/2022

    Nhóm trẻ có nguy cơ cao bị triệu chứng hậu Covid-19

    Một trẻ mắc Covid-19 với mức độ nhẹ cũng có thể xuất hiện các dấu hiệu của hậu Covid-19. Tuy nhiên, trẻ mắc Covid-19 cấp tính nguy kịch cần thở máy hoặc chăm sóc ở các đơn vị hồi sức tích cực sẽ dễ bị mắc các triệu chứng như mệt mỏi, yếu cơ sau khi hết bệnh…

Xem thêm