Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những cách giảm phù sau khi sinh

Sau khi sinh, bạn có rất nhiều niềm vui mới, nhưng cũng có vô vàn thắc mắc. Một trong số rất nhiều câu hỏi phổ biến đó là: tại sao chân và tay bạn vẫn bị phù sau khi sinh? Tại sao bạn vẫn phải thường xuyên đi vệ sinh? Sau sinh chính là giai đoạn mà cơ thể bạn lại trải qua rất nhiều thay đổi, một lần nữa. Và rất nhiều thay đổi trong số này lại là những sự thay đổi không mong muốn.

Phù sau sinh là gì?

Phù là một hiện tượng phổ biến trong suốt thời kỳ mang thai. Các ngón tay, chân, mắt cá chân và bàn chân sẽ bị sưng phù và gây ra cảm giác khó chịu cho bạn khi đang mang thai. Hiện tượng này có thể kéo dài khoảng 1 tuần hoặc lâu hơn sau khi sinh.

Bạn sẽ sản xuất ra thêm khoảng 50% lượng máu khi đang mang thai để có thể nuôi dưỡng và bảo vệ cả bạn và em bé. Thêm vào đó, giảm tập trung protein và giãn mạch máu sẽ dẫn đến giảm tập trung hemoglobin và đóng một vai trò rất quan trọng trong việc tích tụ dịch trong cơ thể.

Trong quá trình sinh, không phải tất cả lượng máu mà bạn sản xuất thêm đó sẽ thoát ra ngoài. Sự kết hợp giữa máu thừa, thay đổi hormone và tích tụ dịch sẽ khiến bàn tay, chân và mắt cá chân của bạn vẫn bị phù sau khi mang sinh. Phù tại bàn chân, bàn tay và mắt cá chân là rất phổ biến, nhưng có thể, bạn sẽ bị phù cả vở vị trí vết mổ đẻ. Tất cả tình trạng này có thể gây căng tức và đau đớn, khiến bạn cảm thấy khó chịu và bất tiện.

Nguyên nhân gây phù sau khi sinh?

Với đa số phụ nữ, hiện tượng phù sau khi sinh sẽ dẫn đến đau và khó chịu, gây ra những ảnh hưởng nhất định lên việc chăm sóc trẻ sau khi sinh. Và kể cả khi bạn không bị phù khi đang mang thai, thì bạn vẫn có thể có nguy cơ bị phù sau khi sinh.

Hormone

Nguyên nhân phổ biến nhất gây phù sau sinh là do hormone. Cơ thể bạn sản xuất ra một lượng hormone progesterone rất lớn trong khi mang thai. Lượng hormone thừa này sẽ gây tích nước và tích muối (natri) trong cơ thể, do đó dẫn đến phù sau sinh.

Tử cung giãn rộng

Khi tử cung phải giãn rộng ra để chứa em bé, áp lực sẽ tác động lên các tĩnh mạch ở chân, làm hạn chế lưu lương máu chảy tới phần dưới cơ thể. Vì có thể sẽ tích rất nhiều dịch trong suốt quá trình mang thai, nên sẽ mất một khoảng thời gian sau sinh thì lượng dịch này mới trở về trạng thái ban đầu được.

Quá trình sinh con

Áp lực tự nhiên tạo ra trong suốt quá trình mang thai đã tạo ra hiện tượng phù khi mang thai. Cùng với đó, áp lực tạo ra trong quá trình sinh nở sẽ đẩy càng nhiều máu và dịch đi tới các chi hơn. Do vậy, sẽ dẫn đến phù tại bàn tay, bàn chân, ngón tay và cả ở mặt sau khi sinh.

Truyền tĩnh mạch

Truyền tĩnh mạch cũng là một trong số những nguyên nhân chính gây phù sau sinh. Đa số phụ nữ phải mổ đẻ sẽ phải truyền thuốc và thuốc mê thông qua việc truyền tĩnh mạch, một số phụ nữ sinh thường sẽ phải nhận thuốc (ví dụ như Pitocin) qua đường tĩnh mạch. Những lượng dịch và thuốc truyền vào này có xu hướng sẽ tích tụ lại trong cơ thể và sẽ mất vài ngày mới tiêu đi được.

Hiện tượng phù sau khi sinh có tự biến mất được không?

Điều đầu tiên bạn cần nhớ đó là không cần phải quá lo lắng, bởi phù sau khi sinh là một hiện tượng hết sức bình thường. Các vị trí thường bị phù bao gồm bàn tay, bàn chân, cẳng chân, mặt, thắt lưng – và phù tại vị trí này sẽ giảm đi trong vòng 1 tuần. Trong khoảng thời gian này, thận cũng sẽ phải cố gắng làm việc hết sức để loại bỏ được lượng dịch thừa ra khỏi cơ thể. Điều đó có nghĩa là, bạn sẽ đi tiểu nhiều hơn trước. Ngoài ra, dịch cũng sẽ được bay hơi ra ngoài qua đường mồ hôi.

Nếu hiện tượng phù không tự biến mất, bạn có thể thực hiện một vài mẹo nhỏ để giúp làm giảm tình trạng phù sau sinh.

Làm thế nào để giảm phù sau sinh?

Có rất nhiều giải pháp có thể giúp bạn làm giảm, hoặc thậm chí là loại bỏ hoàn toàn tình trạng phù sau sinh:

Dinh dưỡng lành mạnh

Chế độ dinh dưỡng lành mạnh là rất cần thiết cho phụ nữ sau khi sinh. Khi ăn uống đầy đủ và đúng cách, bạn có thể loại bỏ được lượng dịch thừa ra khỏi cơ thể và cung cấp được nguồn năng lượng tốt hơn cho em bé, thông qua sữa mẹ. Hãy ăn các loại thực thẩm giàu protein, trái cây tươi, rau xanh và carbohydrate hỗn hợp. Bạn cũng nên ăn các loại thực phẩm giàu kali bởi chúng sẽ giúp làm giảm tình trạng phù. Hãy tránh xa các loại thực phẩm chế biến sẵn bởi chúng có thể chứa natri và gây phù.

Uống nhiều nước hơn

Nghe hơi vô lý, nhưng uống nhiều nước sẽ là cách gửi tín hiệu đến cơ thể để cơ thể có thể loại bỏ được lượng nước thừa đang bị tích lại. Uống nhiều nước có thể sẽ giúp bạn giảm phù đáng kể. Bạn chỉ cần đảm bảo rằng, bạn uống nhiều nước và không nhịn đi tiểu, hãy đi toilet khi cần!

Nâng cao tay và chân

Khi nghỉ ngơi, hãy nâng cao tay và chân của bạn ít nhất khoảng 30 phút mỗi ngày. Bạn nên để tay và chân ở vị trí cao hơn vị trí của tim trong khi nằm để máu có thể chảy ngược về tim dễ dàng hơn, và do đó có thể giảm phù tại các chi.

Luyện tập vừa phải

Thực hiện các bài luyện tập và các hoạt động với cường độ vừa phải có thể giúp cải thiện lưu thông máu và loại bỏ lượng dịch thừa ra khỏi cơ thể thông qua việc toát mồ hôi. Chăm sóc cho thiên thần nhỏ của bạn cũng là một loại bài tập khiến trái tim bạn hoạt động hiệu quả hơn. Nhưng một điều quan trọng đó là bạn cần hỏi ý kiến bác sỹ trước khi bắt đầu bất kỳ dạng luyện tập nào.

Mát xa

Mát xa bàn chân và cẳng chân là một cách rất tuyệt vời để làm giảm phù sau sinh, nếu bạn không cảm thấy đau. Đây là cách rất tốt để giúp cải thiện lưu lượng tuần hoàn và loại bỏ được lượng dịch thừa ra khỏi cơ thể. Hãy hỏi xem chồng bạn có thể giúp bạn mát xa chân một cách nhẹ nhàng, bắt đầu từ bàn chân và mát xa dần lên trên. Bạn có thể sử dụng thêm một số loại tinh dầu trong khi mát xa, tuy nhiên, lại không nên sử dụng các loại dinh dầu thơm.

Tư thế đúng

Tránh vắt chéo chân hoặc đứng trong một thời gian dài. Khi nằm, hãy nâng chân cao tương đương hông và cao hơn tim để cải thiện tuần hoàn và giảm phù.

Ngâm chân

Ngâm chân trong hỗn hợp tinh dầu và nước. Để cải thiện lưu lượng máu và dự phòng tình trạng giãn tĩnh mạch, hãy sử dụng tinh dầu của cây bách. Tinh dầu hoa oải hương (lavender) và tinh dầu hoa cúc cũng có thể giúp bạn giảm nhẹ cảm giác khó chịu.

Trà thảo mộc

Trà hoa bồ công anh là một lựa chọn tốt bởi loại trà này sẽ ngăn chặn tình trạng tích nước. Bạn không nên sử dụng trà thảo mộc nếu bạn gặp phải các vấn đề về bàng quang.

Đắp lá bắp cải

Đắp lá bắp cải lên vùng bị phù cũng có thể giúp bạn làm giảm cảm giác khó chịu vì lá bắp cải sẽ giúp bạn rút nước thừa ra ngoài. Làm sạch lá bắp cải (không được dùng nước để rửa), cho vào tủ lạnh và sau đó phủ lá lạnh lên vùng da bị phù. Khi lá ướt, hãy thay lá khác và thực hiện lại quá trình này nhiều lần trong ngày cho đến khi cảm giác khó chịu giảm đi.

Làm mát cơ thể

Giữ cơ thể mát nhất có thẻ bởi sức nóng có thể làm tình trạng phù nặng lên. Và khi bạn vừa sinh con, thì hãy cố gắng ở trong nhà và đảm bảo rằng, phòng ngủ của bạn thông khí tốt. Không nên mặc quần áo quá bó sát hoặc sử dụng các loại phụ kiện làm cản trở lưu thông máu. Nếu bác sỹ cho phép, bạn có thể tắm bồn để giúp giảm phù.

Giảm phù tại vết mổ sau khi sinh?

Đôi khi, vết mổ sau khi sinh có thể sẽ bị phù, gây đau đớn. Phù tại chân là tương đối phổ biến trong những ngày đầu sau khi mổ đẻ, và việc này sẽ khiến việc chăm sóc con của bạn trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, bạn có thể bị bầm tím và sưng phù tại tầng sinh môn khi bạn bị rách âm đạo hoặc phải cắt tầng sinh môn trong khi sinh.

Chườm lạnh là giải pháp tốt nhất cho tình trạng phfu ở chân, tại vết mổ và tại tầng sinh môn. Không nên thoa bất cứ loại kem dưỡng da, dưỡng ẩm nào có chứa vitamin E lên những vùng có vết thương hở, trừ khi vết thương đã lành hoàn toàn.

Khi nào cần lo lắng về hiện tượng phù sau khi sinh?

Phù sau khi sinh không phải là một dấu hiệu nghiêm trọng và thường sẽ tự biến mất. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, tình trạng phù sẽ không biến mất sau vài tuần. Trong một số trường hợp, phù còn có thể đi kèm với các triệu chứng như đau, khó thở, tim đập nhanh, phù toàn cơ thể, tiểu ít… Hãy hỏi ý kiến bác sỹ nếu bạn xuất hiện các dấu hiệu này vì đôi khi, đây là dấu hiệu cho thấy có những biến chứng nghiêm trọng xảy ra. Những biến chứng sau đây có thể xảy ra sau khi sinh và có một trong số các dấu hiệu là phù:

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Momjunction
Bình luận
Tin mới
  • 13/05/2026

    Uống matcha mỗi ngày có giúp giảm cân nhanh hơn?

    Matcha được biết đến như thức uống hỗ trợ giảm cân nhờ giàu chất chống oxy hóa và khả năng tăng chuyển hóa. Tuy nhiên, hiệu quả giảm cân nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cách dùng hợp lý và lối sống tổng thể.

  • 13/05/2026

    Nicotine tồn tại trong cơ thể bạn bao lâu?

    Nicotine tồn tại trong máu khoảng một đến ba ngày, mặc dù phần lớn thường được đào thải trong vòng một ngày. Tuy nhiên, cotinine (chất chuyển hóa của nicotine) có thể tồn tại trong cơ thể trong vài ngày .

  • 12/05/2026

    Cơ chế hiệp đồng của hệ vi khoáng và vitamin trong quá trình phát triển chiều cao ở trẻ em

    Tăng trưởng chiều cao là một quá trình phức tạp được điều biến bởi di truyền, nội tiết và dinh dưỡng. Trong đó, các vi chất dinh dưỡng đóng vai trò cốt yếu vào việc hình thành mật độ xương và kéo dài xương chi.

  • 12/05/2026

    Từ nghiên cứu đến giải pháp bổ sung vi chất cho trẻ em

    Chiều cao không chỉ là một chỉ số phát triển thể chất mà còn phản ánh tình trạng dinh dưỡng, sức khỏe và tiềm năng phát triển lâu dài của trẻ. Trong bối cảnh Việt Nam vẫn còn đối mặt với tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi ở một bộ phận trẻ em, việc tìm kiếm các giải pháp dinh dưỡng phù hợp nhằm cải thiện tầm vóc đang trở thành một trong những ưu tiên quan trọng.

  • 12/05/2026

    Vai trò then chốt của giấc ngủ đối với trí nhớ và hiệu suất thi cử

    Trong bối cảnh áp lực thi cử ngày càng gia tăng, quan niệm hy sinh giấc ngủ để học tập thâu đêm vẫn còn khá phổ biến ở nhiều học sinh và phụ huynh. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học đây là một chiến lược phản tác dụng bởi não bộ cần thời gian nghỉ ngơi để xử lý và củng cố thông tin một cách trọn vẹn. Để giúp các sĩ tử hiểu rõ cơ chế này, Viện Y học ứng dụng Việt nam sẽ chia sẻ thông tin về vai trò của giấc ngủ đối với trí nhớ, giúp bạn không chỉ bảo vệ sức khỏe mà còn tối ưu hóa năng lực ghi nhớ và hiệu suất tư duy trong giai đoạn quan trọng.

  • 11/05/2026

    Yoga cho người mới bắt đầu: 5 tư thế đơn giản giúp thư giãn và tăng cường linh hoạt

    Yoga là phương pháp luyện tập kết hợp vận động, kiểm soát hơi thở và thiền định, mang lại lợi ích lớn cho cả sức khỏe thể chất và tinh thần. Đặc biệt, yoga cho người mới bắt đầu là lựa chọn lý tưởng để giảm căng thẳng, tăng sự linh hoạt và cải thiện sức khỏe.

  • 10/05/2026

    5 tác dụng khi uống nước bạc hà

    Nước bạc hà là thức uống đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau đầu, cải thiện miễn dịch và làm dịu triệu chứng hô hấp…

  • 10/05/2026

    8 cách giảm căng thẳng hiệu quả trước và trong mùa thi

    Vào mùa thi, áp lực từ khối lượng kiến thức lớn, kỳ vọng từ gia đình, thầy cô cùng nỗi lo về kết quả tương lai dễ khiến nhiều bạn rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, thậm chí ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất. Tuy nhiên, sự căng thẳng có thể được kiểm soát và tăng thêm động lực. Sau đây, viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về những kỹ thuật thư giãn và quản lý áp lực mùa thi hiệu quả.

Xem thêm