Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tìm hiểu chung về ung thư và nguyên nhân

Cùng trang bị những kiến thức chung về ung thư và nguyên nhân để có hành động phòng tránh phù hợp.

Ung thư là gì?

Trong những định nghĩa đơn giản nhất, ung thư là tế bào trưởng thành và nhân đôi một cách không thể kiểm soát, xâm chiếm các mô khác. Các tế bào có thể trở thành ung thư do các khuyết tật hoặc đột biến DNA hợp lại. Một số khuyết tật di truyền cụ thể (ví dụ, đột biến  BRCA1và BRCA2) và nhiễm khuẩn có thể tăng nguy cơ ung thư. Các yếu tố môi trường (Ví dụ, ô nhiễm không khí) và lối sống không lành mạnh – chẳng hạn hút thuốc và lạm dụng rượu bia – cũng có thể phá hủy DNA và dẫn đến ung thư.

Phần lớn trường hợp các tế bào có khả năng phát hiện và sửa chữa DNA bị tổn hại. Nếu  bị tàn phá nặng nề và không thể tự sửa chữa, tế bàothường trải qua quá trình được gọi là chết tế bào theo lập trình. Ung thư xảy ra khi tế bào bị phá hủy tiếp tục phát triển, phân chia và tăng nhanh bất thường thay vì tự hủy hoại.

Khối u ác tính và khối u lành tính

Khối u là một khối tế bào bất thường. Khối u có thể chia làm u lành tính (không ung thư) và u ác tính (ung thư).

U lành tính

Khối u lành tính phát triển cục bộ và không phát tán. Do đó, khối u lành tính không được coi là ung thư. Tuy nhiên, khối u lành tính vẫn có thể sẽ gây nguy hiểm nếu khối u chèn ép lên các cơ quan quan trọng khác, ví dụ như các khối u não có thể gây chèn ép não gây các triệu chứng nặng nề, thậm chí nguy hiểm.

U ác tính

U ác tính có khả năng lan và xâm chiếm các mô khác. Quá trình này được gọi là di căn, là đặc điểm chính của ung thư. Có nhiều loại u ác tính khác nhau dựa vào điểm xuất phát của ung thư.

Ung thư di căn

Là quá trình khi tế bào ung thư có thể tách khỏi khối u ác tính và đi vào cơ thể, xâm nhập các mô khác.  Ung thư di căn đến nơi khác qua mạch bạch huyết và mạch máu. Tế bào ung thư từ khối u ban đầu có thể di chuyển đến các nơi khác như phổi, xương, gan, não và các vùng khác. Những khối u di căn là “ung thư thứ phát” vì chúng phát sinh từ khối u ban đầu.                                                         

Ung thư di căn

Ung thư di căn sẽ vẫn sử dụng tên của ung thư. Ví dụ, ung thư bàng quang di căn đến gan sẽ không gọi là ung thư gan. Nó gọi là ung thư bàng quang di căn. Sự di căn có thể giúp biết được giai đoạn và điều trị của ung thư. Một số loại ung thư di căn có thể chữa được nhưng phần nhiều thì không.  

Nguyên nhân gây ung thư là gì?

Một số gen nhất định kiểm soát chu kì sống – tăng trưởng, thực hiện chức năng, phân chia và chết – của một tế bào. Khi những gen này bị phá hủy, sự cân bằng giữa tế bào bình thường và tế bào chết sẽ bị mất đi. Tế bào ung thư  gây ra do DNA bị phá hủy và tế bào tăng trưởng ngoài tầm kiểm soát. Sau đây là danh sách một số yếu tố phá hủy DNA và tăng nguy cơ ung thư đã biết:

Nguyên nhân ung thư: Đột biến

Đột biến gen có thể gây ung thư. Ví dụ, đột biến gen BRCA1 và BRCA2 (liên quan đến nguy cơ cao ung thư vú và buồng trứng) có thể ức chế khả năng của cơ thể trong việc bảo vệ và sửa chữa DNA. Sao chép trình tự gen đột biến có thể di truyền qua đời sau, dẫn đến nguy cơ ung thư do di truyền gen.  

Nguyên nhân ung thư: Môi trường

Ung thư có thể bị gây ra bởi tiếp xúc với môi trường. Ánh mặt trời có thể gây ung thư bằng tia cực tím . Ô nhiễm không khí chẳng hạn bụi than, bụi gỗ, bụi amiăng và asen

Nguyên nhân ung thư: Vi sinh vật

Một số loại vi sinh vật được biết là làm tăng nguy cơ ung thư. Chúng bao gồm vi khuẩn như là  H. pylori, mà có thể gây ra loét dạ dày và ung thư đường ruột. Nhiễm khuẩn khác (bao gồm Epstein-Barr, HPV, và viêm gan B và C) cũng có mối liên quan với ung thư.

Nguyên nhân ung thư: Lối sống

Lối sống có thể dẫn đến ung thư hay không. Khẩu phần không lành mạnh, lười vận động, béo phì, lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá và phơi nhiễm với chất hóa học và chất độc đều có liên quan đến tăng nguy cơ ung thư. 

Ngọc Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Medicinenet
Bình luận
Tin mới
  • 18/07/2024

    Bạn có nên ngừng ăn cá vì sợ nhiễm thủy ngân?

    Thủy ngân đang trở thành mối lo ngại sức khỏe khi có nhiều tin đồn rằng kim loại nặng này có nồng độ cao trong cá và các loại hải sản. Việc tiêu thụ quá nhiều thủy ngân có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt với phụ nữ có thai và trẻ em.

  • 18/07/2024

    4 thực phẩm có thể khiến da bạn xấu đi

    Các loại thực phẩm bạn ăn hàng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tổng thể, bao gồm sức khỏe làn da. Vậy những thực phẩm nào có thể khiến da bạn xấu đi?

  • 17/07/2024

    Bí quyết để có làn da đẹp tự nhiên và rạng rỡ

    Một chuyên gia yoga mặt người Anh đã tiết lộ năm mẹo đơn giản để có làn da tươi sáng và trẻ trung.

  • 17/07/2024

    Chu kỳ đáp ứng tình dục

    Đáp ứng tình dục dường như vẫn luôn là một chủ đề nhạy cảm và ít được nhắc tới, chính vì vậy, đây luôn là thắc mắc của rất nhiều người. Bài viết dưới đây sẽ đề cập tới những phản ứng lý thú của cơ thể khi xuất hiện những kích thích tình dục dựa trên các kiến thức khoa học.

  • 17/07/2024

    4 động tác thể dục dưới nước không lo đau khớp

    Các môn thể thao dưới nước ít gây tác động cho khớp xương, nên người cao tuổi cũng có thể rèn luyện dễ dàng. Ngoài bơi lội, bạn có thể tập các động tác thể dục ngay tại bể bơi.

  • 17/07/2024

    Cách giúp bạn có mái tóc mọc nhanh và khỏe hơn

    Một mái tóc dài, chắc khỏe sẽ giúp các bạn tự tin hơn trong cuộc sống. Chính vì thế, phương thức giúp tóc mọc nhanh, bóng khỏe luôn là chủ đề mà các nàng mong muốn tìm hiểu. Hãy cùng điểm qua những cách mọc tóc nhanh ở bài viết dưới đây.

  • 17/07/2024

    Người mới mắc đái tháo đường type 2 cần lưu ý gì khi ăn uống?

    Bệnh mạn tính như đái tháo đường type 2 có liên quan đến quá trình cơ thể chuyển hóa glucose. Điều chỉnh chế độ ăn uống hàng ngày có tác động đáng kể đến hiệu quả kiểm soát bệnh, giúp duy trì lượng đường trong máu ổn định.

  • 16/07/2024

    Buổi sáng nên ăn gì để đẩy lùi táo bón, cải thiện tiêu hóa?

    Táo bón, khó tiêu ngay vào buổi sáng có thể ảnh hưởng xấu tới tâm trạng cả ngày. Để cải thiện tiêu hóa, bạn nên có bữa ăn sáng lành mạnh với thực phẩm giàu chất xơ như yến mạch.

Xem thêm