Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mang thai cao tuổi

Mang thai khi bạn đã trên 35 tuổi được coi là mang thai cao tuổi (geriatric pregnancy). Thông thường, tình trạng mang thai cao tuổi được các bác sỹ và chính các mẹ bầu quan tâm rất sát sao. Hãy xem, những vấn đề gì cần lưu ý nếu bạn mang thai ở độ tuổi này?

Mang thai cao tuổi là gì?

Về mặt y học, mang thai cao tuổi được định nghĩa là mang thai vào bất cứ thời điểm nào sau 35 tuổi. Ngày nay, càng ngày có càng nhiều người mang thai sau tuổi 35. Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, số phụ nữ từ 35-39 tuổi mang thai lần đầu đang có xu hướng tăng lên ở tất cả các nhóm dân tộc.

Trước đây, bác sỹ sử dụng thuật ngữ mang thai cao tuổi để chỉ các trường hợp mang thai xảy ra khi phụ nữ đã ngoài 35 tuổi. Tuy vậy, ngày nay, rất ít bác sỹ sử dụng thuật ngữ này nữa. Thay vào đó, nếu một phụ nữ trên 35 tuổi mang thai, bác sỹ sẽ gọi đó là trường hợp tuổi mẹ cao (advanced maternal age).

Tỷ lệ phụ nữ sinh con đầu lòng sau tuổi 40 thậm chí còn có xu hướng tăng lên gấp đôi ở một số quốc gia. Do vậy, định nghĩa về mang thai cao tuổi cần được thay đổi vì xu hướng lập gia đình và có con muộn đang ngày càng phổ biến hơn.

Nguy cơ của việc mang thai cao tuổi

Một người phụ nữ sẽ có một số trứng nhất định từ khi sinh ra cho đến cuối đời, và trứng sẽ trưởng thành và có khả năng thụ thai bắt đầu từ khi người phụ nữ có ký kinh nguyệt đầu tiên cho đến khi mãn kinh. Tuổi ngày càng cao đồng nghĩa với việc chu kỳ kinh nguyệt, khả năng "chín" của trứng và khả năng thụ thai, mang thai sẽ càng giảm hơn và nguy cơ bất thường khi mang thai sẽ cao hơn.

Một số nguy cơ có thể xảy ra trong khi mang thai với các trường hợp mang thai cao tuổi bao gồm:

  • Sinh non
  • Cân nặng sơ sinh thấp
  • Thai chết lưu
  • Khiếm khuyết nhiễm sắc thể ở trẻ
  • Biến chứng khi chuyển dạ
  • Khả năng sinh mổ cao
  • Tăng huyết áp khi mang thai, có thể sẽ dẫn đến tiền sản giật hoặc sinh hon
  • Tiểu đường thai kỳ, và có thể làm tăng nguy cơ bị tiểu đường sau này.

Lợi ích của việc mang thai cao tuổi

Mang thai khi đã lớn tuổi không phải lúc nào cũng là không tốt cho cả em bé và bà mẹ. Mang thai khi đã lớn tuổi cũng có một vài lợi ích nhất định. Ví dụ, theo Trung tâm phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ, CDC, nhìn chung, những phụ nữ khi đó sẽ có nhiều nguồn lực cũng như kiến thức để chăm sóc trẻ tốt hơn, ví dụ như có thu nhập cao hơn và có điều kiện tiếp cận với các dịch vụ y tế, chăm sóc và giáo dục trẻ tốt hơn.

Nên làm gì nếu mang thai cao tuổi?

Bạn nên trao đổi với bác sỹ nếu bạn mang thai và trên 35 tuổi, vì độ tuổi của bạn sẽ không thể quyết định được tình trạng sức khỏe trong thai kỳ. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, một số phụ nữ sẽ tự động coi rằng, khi họ lớn tuổi thì việc mang thai, chuyển dạ và sinh nở sẽ phức tạp hơn. Và trong một số trường hợp, chính những sự lo ngại như vậy lại có thể dẫn đến các kết quả xấu. Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều phụ nữ hoàn toàn có thể mang thai khi đã trên 35 tuổi và có một thai kỳ hoàn toàn khỏe mạnh. Do vậy, bạn nên nói chuyện với bác sỹ về việc làm thế nào để có thai kỳ khỏe mạnh nhất và những cách bạn có thể thực hiện để làm giảm nguy cơ biến chứng trong thai kỳ.

Hãy đảm bảo rằng bạn đã thực hiện các biện pháp sau để có thai kỳ khỏe mạnh:

Chuẩn bị sức khỏe cho mang thai: trước khi bạn có kế hoạch mang thai, hãy chẩn bị cho mình có một cơ thể khỏe mạnh, bao gồm cả việc chế độ ăn uống, tập luyện, sinh hoạt lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ, hỏi ý kiến bác sỹ để tiêm các loại văc xin cần thiết (chẳng hạn như văcxin Rubella...) 

Thường xuyên đi khám thai: Thường xuyên khám thai sẽ giúp các bác sỹ có thể kiểm soát được sức khỏe của bạn và em bé. Hãy cho bác sỹ biết về bất cứ dấu hiệu hay triệu chứng nào khiến bạn lo ngại. Ngoài ra, việc trao đổi với bác sỹ cũng có thể khiến bạn an tâm hơn.

Ăn chế độ ăn uống lành mạnh: Khi mang thai, bạn cần phải bổ sung thêm axit folic, canxi, sắt, vitamin D và nhiều chất dinh dưỡng cần thiết khác. Nếu bạn vốn đã có một chế độ ăn uống lành mạnh, hãy tiếp tục duy trì chế độ này. Uống vitamin dành cho bà bầu hàng ngày, lý tưởng nhất là uống trước khi thụ thai một vài tháng, cũng có thể giúp bạn bù đắp được một phần dinh dưỡng thiếu hụt.

Tăng cân khỏe mạnh: Chỉ nên tăng đủ số lượng cân nặng để hỗ trợ cho sự phát triển của em bé. Việc này cũng sẽ giúp bạn giảm cân dễ dàng hơn sau khi sinh. Hãy trao đổi với bác sỹ để biết được lượng cân nặng cần tăng phù hợp với bạn.

Luyện tập thể thao:  Thường xuyên luyện tập thể thao có thể giúp bạn làm giảm, thậm chí là dự phòng các cảm giác khó chịu, cho bạn thêm năng lượng và cải thiến ức khỏe nói chung. Luyện tập cũng có thể sẽ giúp bạn chuẩn bị cho việc chuyển dạ và sinh nở bằng cách tăng sức chịu đựng và tăng cường sức mạnh cơ bắp. Miễn là, bạn phải hỏi ý kiến bác sỹ và được sự cho phép của bác sỹ trước khi luyện tập, đặc biệt là nếu bạn mắc phải tình trạng bệnh tiềm ẩn nào đó.

Tránh các chất nguy hiểm: Rượu, thuốc lá và các thuốc cấm là những thứ bạn nên tránh trong khi mang thai. Luôn hỏi ý kiến bác sỹ trước khi bắt đầu sử dụng bất cứ loại thuốc nào.

Tìm hiểu về các xét nghiệm sàng lọc trước sinh về các bất thường nhiễm sắc thể

Hãy hỏi bác sỹ về các xét nghiệm không xâm lấn trước sinh, xét nghiệm máu để kiểm tra DNA thai nhi trong máu mẹ để xem em bé có nguy cơ mắc phải các bất thường về nhiễm sắc thể hay không.

Một số xét nghiệm sàng lọc trước sinh được khuyến cáo cần thiết cho phụ nữ sinh con ở đột tuổi ngoài 35, chẳng hạn như xét nghiệm Triple Test (là xét nghiệm tầm soát trước sinh sử dụng máu mẹ để tìm hiểu nguy cơ một số rối loạn bẩm sinh ở thai. Có ba chất được sử dụng trong xét nghiệm này là AFP, hCG và Estriol. Trong đó AFP (alpha-fetoprotein) là loại protein do thai sản xuất, hCG (human chorionic gonadotropin) là loại nội tiết do nhau sản xuất trong quá trình mang thai và Estriol là loại nội tiết estrogen được cả nhau và thai sản xuất. Đây là loại xét nghiệm không xâm lấn và hoàn toàn không gây ảnh hưởng đến mẹ và thai). Triple test có thể thực hiện khi thai 15 – 20 tuần. Tuy nhiên, kết quả chính xác nhất khi thai 16 – 18 tuần. 

Các xét nghiệm chẩn đoán như sinh thiết gai nhau (CVS) và chọc ối sẽ cung cấp các thông tin về nhiễm sắc thể của em bé hoặc nguy cơ của một số bất thường nhiễm sắc thể nhất định. Nhưng những xét nghiệm này sẽ đi kèm với nguy cơ sảy thai, mặc dù tỷ lệ rất thấp. Do vậy, bạn và bác sỹ nên cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ của từng loại xét nghiệm.

Tìm hiểu về quá trình sinh con và nuôi con

Sẽ không phải là quá sớm khi bạn tìm hiểu về sinh con và nuôi con khi bạn mới chỉ mang thai. Hãy hỏi bác sỹ về những nguy cơ có thể đến trong quá trình chuyển dạ của bạn, cách nuôi dưỡng và chăm sóc em bé, cũng như những vấn đề sức khỏe và sàng lọc bệnh ngay khi bé mới sinh ra.

Nhìn về tương lai tương sáng

Những lựa chọn của bạn, kể cả từ trước khi khi thụ thai, có thể sẽ có những ảnh hưởng lâu dài lên em bé. Do vậy, hãy luôn lạc quan, nghĩ về việc mang thai sau tuổi 35 là một cơ hội để nuôi dưỡng em bé tốt hơn và hãy chuẩn bị mọi thứ thật tốt để em bé chào đời, bạn nhé.

Ths.Bs.Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam- Tổng hợp từ Healthline, Mayo Clinic
Bình luận
Tin mới
  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

  • 06/11/2026

    5 quan niệm sai lầm phổ biến về sàng lọc ung thư vú

    Sàng lọc ung thư vú là một công cụ quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp bệnh và điều trị trước khi chúng có cơ hội lan rộng. Tuy nhiên, một số lầm tưởng và quan niệm sai lầm khiến mọi người không đi khám sàng lọc cần thiết. Bài viết này sẽ đề cập đến những quan niệm sai lầm phổ biến và thảo luận về những phát hiện của nghiên cứu.

  • 06/11/2026

    Các bệnh truyền nhiễm lây lan qua nước bọt

    Nước bọt có thể truyền nhiều bệnh truyền nhiễm khác nhau, bao gồm bệnh tăng bạch cầu đơn nhân, viêm họng do liên cầu khuẩn và nhiễm virus rota. Hiểu rõ cách thức lây lan của các bệnh này giúp bạn thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa.

  • 05/11/2026

    Cẩm nang tiêm chung và phòng bệnh mùa đông cho trẻ

    Thời tiết chuyển lạnh là khoảng thời gian khiến nhiều bậc phụ huynh bắt đầu lo lắng và trăn trở về sức khỏe của con cái. Chúng ta thường có suy nghĩ rằng mùa đông chỉ mang theo những cơn cảm lạnh hay ho sốt thông thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các bệnh lây nhiễm nguy hiểm, bao gồm cả những căn bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, vẫn luôn rình rập và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á. Để con có một mùa đông thực sự khỏe mạnh và trọn vẹn, việc trang bị kiến thức về tiêm chủng cũng như các biện pháp phòng bệnh tại nhà là điều vô cùng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về cách tạo ra một "lớp áo giáp" vững chắc, nhằm bảo vệ con yêu khỏi những tác nhân gây bệnh trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt này.

Xem thêm