Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những cách để bảo vệ thính giác của bạn

Những nguyên nhân gây nên giảm hoặc mất thính lực bao gồm tiếng ồn, chấn thương, một số loại thuốc và bệnh tật. Tổn thương như thủng màng nhĩ hoặc tổn thương đầu cũng có thể gây mất thính lực. Mất thính lực thường không thể hồi phục

Những nguyên nhân gây tổn thương thính lực

Khi mà thính lực đã bị tổn thương, nó thường không thể hồi phục được. Một số những nguyên nhân có thể gây tổn thương thính lực bao gồm:

  • Tiếng ồn - âm thanh được tiếp nhận bằng một bộ phận nhỏ, hình xoắn ốc được gọi là ốc tai nằm ở vị trí tai trong. Hàng nghìn những chiếc lông nhỏ ở ốc tai sẽ cảm nhận được sự rung động và truyền tín hiệu cho não bộ thông qua dây thần kinh ốc tai. Những chiếc lông nhạy cảm này có thể bị tổn thương bởi các tiếng ồn quá mức. Nghe thấy tiếng kêu trong tai (ù tai) sau khi tiếp xúc với tiếng ồn lớn là một dấu hiệu cảnh báo tai bạn đang phải chịu đựng quá sức.
  • Thuốc - một số chất hóa học và thuốc có thể làm tổn thương thính lực.
  • Bệnh tật - một số bệnh chẳng hạn như sởi, quai bị, rubela (sởi Đức) và viêm màng não -  có thể gây mất thính lực.
  • Tổn thương - bao gồm thủng màng nhĩ, nứt sọ hoặc thay đổi lớn trong áp suất không khí (chấn thương khí áp).

Tiếng ồn lớn và mất thính lực

Thật sai lầm khi tin rằng chỉ những âm thanh lớn đến mức làm đau tai mới có thể gây tổn thương. Bên trong tai vẫn có thể bị tổn thương bởi tiếng ồn ngay cả khi bạn không cảm thấy đau. Một quy luật tất yếu là nếu bạn cần phải hét lên mới có thể nghe được trong môi trường nhiều tiếng ồn thì tai đã có khả năng bị tổn thương. Những gợi ý để bảo vệ tai của bạn khỏi tiếng ồn bao gồm:

  • Tránh tiếp xúc với tiếng ồn nếu có thể.
  • Hãy thảo luận với người chịu trách nhiệm về vấn đề an toàn và sức khỏe lao động của công ty nếu bạn đang lo lắng về mức độ tiếng ồn tại nơi làm việc.
  • Khi buộc phải tiếp xúc với tiếng ồn lớn, hãy sử dụng những phương tiện bảo hộ chẳng hạn như nút tai, cái bịt tai hoặc cả hai.
  • Đeo nút tai trong những môi trường ồn ào như sàn disco, buổi hòa nhạc Rock hoặc các sự kiện đua xe.
  • Cũng nhớ rằng các thiết bị sử dụng hàng ngày như máy cắt cỏ, công cụ điện và loa đài cá nhân cũng có thể ồn đến mức gây tổn thương tai bạn.

Thuốc và các hóa chất gây độc cho tai

Chất gây độc cho tai có trong thuốc và hóa chất sẽ gây tổn thương tai. Những thuốc được cho là sẽ gây mất thính lực bao gồm thuốc chữa sốt rét (quinine và chloroquine) và salixylat như aspirin, nhưng sự mất thính lực này chỉ là tạm thời. Một số những chất hóa học công nghiệp, như những chất hòa tan, cũng góp phần vào gây tổn thương khả năng nghe.

Gợi ý để tránh các tổn thương thính lực liên quan đến thuốc bao gồm:

  • Thảo luận với bác sĩ những lo ngại về thuốc của bạn.
  • Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
  • Gặp bác sĩ ngay nếu bạn có những triệu chứng không bình thường như ù tai trong thời gian sử dụng thuốc.
  • Nếu công việc của bạn có liên quan đến hóa chất, hãy thảo luận với người chịu trách nhiệm an toàn và sức khỏe lao động về những cách để bạn giảm thiểu sự tiếp xúc với hóa chất.

Bệnh tật và mất thính lực

Mất thính lực có thể gây nên bởi các bệnh do vi rút bao gồm quai bị, sởi, ho gà và rubella (sởi đức). Những nhiễm trùng này thường phổ biến ở trẻ em, mặc dù vậy, những người có lớn chưa có miễn dịch hay chưa từng mắc những bệnh này khi còn nhỏ thì cũng có thể bị nhiễm.

Các bệnh do vi khuẩn, ví dụ như viêm màng não và giang mai, cũng có thể tấn công và làm hại tai. Một khối u phát triên trên dây thần kinh thính giác có thể gây nên mất thính giác và ù tai.

Gợi ý để tránh các tổn thương thính giác liên quan đến bệnh tật bao gồm:

  • Trẻ em cần được tiêm phòng. Gặp bác sĩ hoặc điều dưỡng chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em để có những thông tin kĩ hơn.
  • Nếu bạn không khỏe, hãy gặp bác sĩ để có được những chẩn đoán và sự điều trị nhanh chóng.
  • Ù tai dai dẳng hoặc mất thính giác đột ngột nên được kiểm tra bởi các chuyên gia về tai.
  • Bảo vệ bản thân khỏi những bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) bằng cách sử dụng bao cao su khi quan hệ.
  • Hãy gặp bác sĩ nếu như bạn nghi ngờ mình mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Chấn thương và khả năng nghe

Phần giữa và trong tai được bảo vệ bởi xương thái dương nằm ở vị trí nền và hai bên của hộp sọ. Những chấn thương ở đầu có bao gồm những chấn thương xương thái dương có thể gây mất thính giác. Sự rung chuyển cũng có thể đủ để gây mất thính giác, ngay cả khi hộp sọ chưa vị vỡ.

Thủng màng nhĩ là một tổn thương thính giác gây ra bởi sự thay đổi áp suất không khí lên 2 bên màng nhĩ. Điều này có thể gây nên bởi việc lặn xuống hoặc nổi lên khỏi mặt nước quá nhanh, ví dụ như việc đi lặn có bình dưỡng khí.

Những gợi ý để tránh tổn thương thính lực bởi chấn thương bao gồm:

  • Đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp và khi chơi các môn thể thao có sự va chạm mạnh giữa những người chơi.
  • Thắt dây an toàn khi ngồi trên ô tô.
  • Tránh ngã - chẳng hạn như đừng đứng trên bậc cao nhất của thang.
  • Sử dụng tất cả các biện pháp bảo hộ khi đi lặn có bình dưỡng khí.

Những gợi ý khác về chăm sóc tai

Có rất nhiều nguyên nhân gây nên mất thính lực tạm thời. Những gợi ý để làm giảm nguy cơ bao gồm:

  • Đừng cố gắng làm sạch tai của bạn bằng cách chọc vào ống tai. Bạn có thể làm tổn thương những chỗ da mỏng và tác động mạnh vào ráy tai.
  • Giảm các nguy cơ nhiễm trùng tai bằng cách bảo vệ đường hô hấp trên khỏi nhiễm trùng.
  • Tránh bơi tại những nơi nước bẩn.
  • Làm khô tai sau khi tắm.

Tìm kiếm sự giúp đỡ ở đâu

  • Bác sĩ của bạn
  • Nhà thính học
  • Chuyên gia tai mũi họng

Những điều cần nhớ

  • Khi mà thính lực đã bị tổn thương, nó thường không thể hồi phục được. Quá ồn trong một thời gian quá dài là không nên.
  • Tránh tiếp xúc với tiếng ồn bất cứ khi nào có thể và đeo nút tai trong môi trường ồn ào, chẳng hạn như sàn disco hoặc các sự kiện đua xe.
  • Một số chất hóa học và thuốc có thể gây tổn thương khả năng nghe của bạn nếu sử dụng quá lâu.

 

CTV Thu Hiền - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Better health)
Bình luận
Tin mới
  • 23/04/2026

    Cách phòng ngừa sỏi thận không dùng thuốc

    Sỏi thận có tỷ lệ tái phát cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống hợp lý. Uống đủ nước, ăn nhạt, kiểm soát dinh dưỡng là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ thận lâu dài.

  • 23/04/2026

    Tại sao mùa hè là thời điểm vàng để trẻ phát triển chiều cao?

    Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một năm học tập vất vả mà còn là cơ hội tuyệt vời để trẻ phát triển chiều cao một cách tốt nhất. Đây là lúc trẻ có nhiều thời gian tự do hơn để xây dựng những thói quen lành mạnh về ăn uống, vận động, ngủ nghỉ và tiếp xúc với ánh nắng. Tất cả những yếu tố này đều góp phần quan trọng giúp hormone tăng trưởng hoạt động hiệu quả, hỗ trợ xương và sụn khớp phát triển tối ưu. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin khoa học và thực tế để cha mẹ hiểu rõ hơn tại sao mùa hè lại là thời điểm vàng cho sự tăng trưởng chiều cao của trẻ.

  • 22/04/2026

    4 chế độ ăn kiêng điển hình làm da khô

    Da khô là một trong những vấn đề da liễu phổ biến mà nhiều người gặp phải. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn có thể gây ra cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và thậm chí là tổn thương cho da. Một trong những nguyên nhân tiềm ẩn làm khô da là chế độ ăn uống không hợp lý.

  • 22/04/2026

    Mỗi người cần ngủ bao nhiêu giờ?

    Đối với nhiều người, sẽ luôn có một cảm giác bạn luôn thiểu ngủ nhưng không biết chính xác mình cần ngủ bao nhiêu là đủ? Giấc ngủ không phải là một sự xa xỉ, đó là nhu cầu sinh học thiết yếu. Ngủ đủ giấc có thể tạo nên sự khác biệt giữa một ngày trần đầy năng lượng và một ngày mệt mỏi rã rời.

  • 21/04/2026

    4 bài tập giúp cải thiện mỡ bụng hiệu quả nhất

    Để giảm mỡ bụng không thể tập trung vào một bài tập mà cần phối hợp bài tập toàn thân để tăng tiêu hao năng lượng, duy trì khối cơ và cải thiện chuyển hóa.

  • 21/04/2026

    8 loại thực phẩm thường ngày có thể chứa vi nhựa

    Vi nhựa có nhiều kích thước, hình dạng, màu sắc và thành phần polymer khác nhau, kèm các phụ gia hóa học; sự đa dạng này khiến việc phát hiện và đánh giá tác động sức khỏe của vi nhựa trở nên phức tạp. Hiện chưa có định nghĩa chuẩn toàn cầu cho vi nhựa và nano nhựa, cũng như chưa có phương pháp tiêu chuẩn để định lượng chính xác trong thực phẩm.

  • 20/04/2026

    3 cách tự làm mặt nạ từ chanh giúp làn da sáng mịn tức thì

    Chanh là một trong những nguyên liệu tự nhiên quen thuộc nhất trong gian bếp của mọi gia đình, đồng thời cũng là thành phần làm đẹp hữu hiệu nhờ chứa lượng lớn vitamin C và các acid tự nhiên.

  • 20/04/2026

    Phòng và điều trị chấy rận

    Chấy rận do ký sinh trùng trên da gây ra, gồm 3 loại là chấy, rận và rận mu. Tuy không gây hiểm, nhưng bệnh rất dễ lây truyền, đồng thời gây cảm giác vô cùng khó chịu cho bệnh nhân. Hiểu rõ bệnh sẽ giúp người đọc cách phòng ngừa và điều trị kịp thời.

Xem thêm