Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những cách để bảo vệ thính giác của bạn

Những nguyên nhân gây nên giảm hoặc mất thính lực bao gồm tiếng ồn, chấn thương, một số loại thuốc và bệnh tật. Tổn thương như thủng màng nhĩ hoặc tổn thương đầu cũng có thể gây mất thính lực. Mất thính lực thường không thể hồi phục

Những nguyên nhân gây tổn thương thính lực

Khi mà thính lực đã bị tổn thương, nó thường không thể hồi phục được. Một số những nguyên nhân có thể gây tổn thương thính lực bao gồm:

  • Tiếng ồn - âm thanh được tiếp nhận bằng một bộ phận nhỏ, hình xoắn ốc được gọi là ốc tai nằm ở vị trí tai trong. Hàng nghìn những chiếc lông nhỏ ở ốc tai sẽ cảm nhận được sự rung động và truyền tín hiệu cho não bộ thông qua dây thần kinh ốc tai. Những chiếc lông nhạy cảm này có thể bị tổn thương bởi các tiếng ồn quá mức. Nghe thấy tiếng kêu trong tai (ù tai) sau khi tiếp xúc với tiếng ồn lớn là một dấu hiệu cảnh báo tai bạn đang phải chịu đựng quá sức.
  • Thuốc - một số chất hóa học và thuốc có thể làm tổn thương thính lực.
  • Bệnh tật - một số bệnh chẳng hạn như sởi, quai bị, rubela (sởi Đức) và viêm màng não -  có thể gây mất thính lực.
  • Tổn thương - bao gồm thủng màng nhĩ, nứt sọ hoặc thay đổi lớn trong áp suất không khí (chấn thương khí áp).

Tiếng ồn lớn và mất thính lực

Thật sai lầm khi tin rằng chỉ những âm thanh lớn đến mức làm đau tai mới có thể gây tổn thương. Bên trong tai vẫn có thể bị tổn thương bởi tiếng ồn ngay cả khi bạn không cảm thấy đau. Một quy luật tất yếu là nếu bạn cần phải hét lên mới có thể nghe được trong môi trường nhiều tiếng ồn thì tai đã có khả năng bị tổn thương. Những gợi ý để bảo vệ tai của bạn khỏi tiếng ồn bao gồm:

  • Tránh tiếp xúc với tiếng ồn nếu có thể.
  • Hãy thảo luận với người chịu trách nhiệm về vấn đề an toàn và sức khỏe lao động của công ty nếu bạn đang lo lắng về mức độ tiếng ồn tại nơi làm việc.
  • Khi buộc phải tiếp xúc với tiếng ồn lớn, hãy sử dụng những phương tiện bảo hộ chẳng hạn như nút tai, cái bịt tai hoặc cả hai.
  • Đeo nút tai trong những môi trường ồn ào như sàn disco, buổi hòa nhạc Rock hoặc các sự kiện đua xe.
  • Cũng nhớ rằng các thiết bị sử dụng hàng ngày như máy cắt cỏ, công cụ điện và loa đài cá nhân cũng có thể ồn đến mức gây tổn thương tai bạn.

Thuốc và các hóa chất gây độc cho tai

Chất gây độc cho tai có trong thuốc và hóa chất sẽ gây tổn thương tai. Những thuốc được cho là sẽ gây mất thính lực bao gồm thuốc chữa sốt rét (quinine và chloroquine) và salixylat như aspirin, nhưng sự mất thính lực này chỉ là tạm thời. Một số những chất hóa học công nghiệp, như những chất hòa tan, cũng góp phần vào gây tổn thương khả năng nghe.

Gợi ý để tránh các tổn thương thính lực liên quan đến thuốc bao gồm:

  • Thảo luận với bác sĩ những lo ngại về thuốc của bạn.
  • Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
  • Gặp bác sĩ ngay nếu bạn có những triệu chứng không bình thường như ù tai trong thời gian sử dụng thuốc.
  • Nếu công việc của bạn có liên quan đến hóa chất, hãy thảo luận với người chịu trách nhiệm an toàn và sức khỏe lao động về những cách để bạn giảm thiểu sự tiếp xúc với hóa chất.

Bệnh tật và mất thính lực

Mất thính lực có thể gây nên bởi các bệnh do vi rút bao gồm quai bị, sởi, ho gà và rubella (sởi đức). Những nhiễm trùng này thường phổ biến ở trẻ em, mặc dù vậy, những người có lớn chưa có miễn dịch hay chưa từng mắc những bệnh này khi còn nhỏ thì cũng có thể bị nhiễm.

Các bệnh do vi khuẩn, ví dụ như viêm màng não và giang mai, cũng có thể tấn công và làm hại tai. Một khối u phát triên trên dây thần kinh thính giác có thể gây nên mất thính giác và ù tai.

Gợi ý để tránh các tổn thương thính giác liên quan đến bệnh tật bao gồm:

  • Trẻ em cần được tiêm phòng. Gặp bác sĩ hoặc điều dưỡng chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em để có những thông tin kĩ hơn.
  • Nếu bạn không khỏe, hãy gặp bác sĩ để có được những chẩn đoán và sự điều trị nhanh chóng.
  • Ù tai dai dẳng hoặc mất thính giác đột ngột nên được kiểm tra bởi các chuyên gia về tai.
  • Bảo vệ bản thân khỏi những bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) bằng cách sử dụng bao cao su khi quan hệ.
  • Hãy gặp bác sĩ nếu như bạn nghi ngờ mình mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Chấn thương và khả năng nghe

Phần giữa và trong tai được bảo vệ bởi xương thái dương nằm ở vị trí nền và hai bên của hộp sọ. Những chấn thương ở đầu có bao gồm những chấn thương xương thái dương có thể gây mất thính giác. Sự rung chuyển cũng có thể đủ để gây mất thính giác, ngay cả khi hộp sọ chưa vị vỡ.

Thủng màng nhĩ là một tổn thương thính giác gây ra bởi sự thay đổi áp suất không khí lên 2 bên màng nhĩ. Điều này có thể gây nên bởi việc lặn xuống hoặc nổi lên khỏi mặt nước quá nhanh, ví dụ như việc đi lặn có bình dưỡng khí.

Những gợi ý để tránh tổn thương thính lực bởi chấn thương bao gồm:

  • Đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp và khi chơi các môn thể thao có sự va chạm mạnh giữa những người chơi.
  • Thắt dây an toàn khi ngồi trên ô tô.
  • Tránh ngã - chẳng hạn như đừng đứng trên bậc cao nhất của thang.
  • Sử dụng tất cả các biện pháp bảo hộ khi đi lặn có bình dưỡng khí.

Những gợi ý khác về chăm sóc tai

Có rất nhiều nguyên nhân gây nên mất thính lực tạm thời. Những gợi ý để làm giảm nguy cơ bao gồm:

  • Đừng cố gắng làm sạch tai của bạn bằng cách chọc vào ống tai. Bạn có thể làm tổn thương những chỗ da mỏng và tác động mạnh vào ráy tai.
  • Giảm các nguy cơ nhiễm trùng tai bằng cách bảo vệ đường hô hấp trên khỏi nhiễm trùng.
  • Tránh bơi tại những nơi nước bẩn.
  • Làm khô tai sau khi tắm.

Tìm kiếm sự giúp đỡ ở đâu

  • Bác sĩ của bạn
  • Nhà thính học
  • Chuyên gia tai mũi họng

Những điều cần nhớ

  • Khi mà thính lực đã bị tổn thương, nó thường không thể hồi phục được. Quá ồn trong một thời gian quá dài là không nên.
  • Tránh tiếp xúc với tiếng ồn bất cứ khi nào có thể và đeo nút tai trong môi trường ồn ào, chẳng hạn như sàn disco hoặc các sự kiện đua xe.
  • Một số chất hóa học và thuốc có thể gây tổn thương khả năng nghe của bạn nếu sử dụng quá lâu.

 

CTV Thu Hiền - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Better health)
Bình luận
Tin mới
  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

Xem thêm