Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những cách để bảo vệ thính giác của bạn

Những nguyên nhân gây nên giảm hoặc mất thính lực bao gồm tiếng ồn, chấn thương, một số loại thuốc và bệnh tật. Tổn thương như thủng màng nhĩ hoặc tổn thương đầu cũng có thể gây mất thính lực. Mất thính lực thường không thể hồi phục

Những nguyên nhân gây tổn thương thính lực

Khi mà thính lực đã bị tổn thương, nó thường không thể hồi phục được. Một số những nguyên nhân có thể gây tổn thương thính lực bao gồm:

  • Tiếng ồn - âm thanh được tiếp nhận bằng một bộ phận nhỏ, hình xoắn ốc được gọi là ốc tai nằm ở vị trí tai trong. Hàng nghìn những chiếc lông nhỏ ở ốc tai sẽ cảm nhận được sự rung động và truyền tín hiệu cho não bộ thông qua dây thần kinh ốc tai. Những chiếc lông nhạy cảm này có thể bị tổn thương bởi các tiếng ồn quá mức. Nghe thấy tiếng kêu trong tai (ù tai) sau khi tiếp xúc với tiếng ồn lớn là một dấu hiệu cảnh báo tai bạn đang phải chịu đựng quá sức.
  • Thuốc - một số chất hóa học và thuốc có thể làm tổn thương thính lực.
  • Bệnh tật - một số bệnh chẳng hạn như sởi, quai bị, rubela (sởi Đức) và viêm màng não -  có thể gây mất thính lực.
  • Tổn thương - bao gồm thủng màng nhĩ, nứt sọ hoặc thay đổi lớn trong áp suất không khí (chấn thương khí áp).

Tiếng ồn lớn và mất thính lực

Thật sai lầm khi tin rằng chỉ những âm thanh lớn đến mức làm đau tai mới có thể gây tổn thương. Bên trong tai vẫn có thể bị tổn thương bởi tiếng ồn ngay cả khi bạn không cảm thấy đau. Một quy luật tất yếu là nếu bạn cần phải hét lên mới có thể nghe được trong môi trường nhiều tiếng ồn thì tai đã có khả năng bị tổn thương. Những gợi ý để bảo vệ tai của bạn khỏi tiếng ồn bao gồm:

  • Tránh tiếp xúc với tiếng ồn nếu có thể.
  • Hãy thảo luận với người chịu trách nhiệm về vấn đề an toàn và sức khỏe lao động của công ty nếu bạn đang lo lắng về mức độ tiếng ồn tại nơi làm việc.
  • Khi buộc phải tiếp xúc với tiếng ồn lớn, hãy sử dụng những phương tiện bảo hộ chẳng hạn như nút tai, cái bịt tai hoặc cả hai.
  • Đeo nút tai trong những môi trường ồn ào như sàn disco, buổi hòa nhạc Rock hoặc các sự kiện đua xe.
  • Cũng nhớ rằng các thiết bị sử dụng hàng ngày như máy cắt cỏ, công cụ điện và loa đài cá nhân cũng có thể ồn đến mức gây tổn thương tai bạn.

Thuốc và các hóa chất gây độc cho tai

Chất gây độc cho tai có trong thuốc và hóa chất sẽ gây tổn thương tai. Những thuốc được cho là sẽ gây mất thính lực bao gồm thuốc chữa sốt rét (quinine và chloroquine) và salixylat như aspirin, nhưng sự mất thính lực này chỉ là tạm thời. Một số những chất hóa học công nghiệp, như những chất hòa tan, cũng góp phần vào gây tổn thương khả năng nghe.

Gợi ý để tránh các tổn thương thính lực liên quan đến thuốc bao gồm:

  • Thảo luận với bác sĩ những lo ngại về thuốc của bạn.
  • Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
  • Gặp bác sĩ ngay nếu bạn có những triệu chứng không bình thường như ù tai trong thời gian sử dụng thuốc.
  • Nếu công việc của bạn có liên quan đến hóa chất, hãy thảo luận với người chịu trách nhiệm an toàn và sức khỏe lao động về những cách để bạn giảm thiểu sự tiếp xúc với hóa chất.

Bệnh tật và mất thính lực

Mất thính lực có thể gây nên bởi các bệnh do vi rút bao gồm quai bị, sởi, ho gà và rubella (sởi đức). Những nhiễm trùng này thường phổ biến ở trẻ em, mặc dù vậy, những người có lớn chưa có miễn dịch hay chưa từng mắc những bệnh này khi còn nhỏ thì cũng có thể bị nhiễm.

Các bệnh do vi khuẩn, ví dụ như viêm màng não và giang mai, cũng có thể tấn công và làm hại tai. Một khối u phát triên trên dây thần kinh thính giác có thể gây nên mất thính giác và ù tai.

Gợi ý để tránh các tổn thương thính giác liên quan đến bệnh tật bao gồm:

  • Trẻ em cần được tiêm phòng. Gặp bác sĩ hoặc điều dưỡng chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em để có những thông tin kĩ hơn.
  • Nếu bạn không khỏe, hãy gặp bác sĩ để có được những chẩn đoán và sự điều trị nhanh chóng.
  • Ù tai dai dẳng hoặc mất thính giác đột ngột nên được kiểm tra bởi các chuyên gia về tai.
  • Bảo vệ bản thân khỏi những bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) bằng cách sử dụng bao cao su khi quan hệ.
  • Hãy gặp bác sĩ nếu như bạn nghi ngờ mình mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Chấn thương và khả năng nghe

Phần giữa và trong tai được bảo vệ bởi xương thái dương nằm ở vị trí nền và hai bên của hộp sọ. Những chấn thương ở đầu có bao gồm những chấn thương xương thái dương có thể gây mất thính giác. Sự rung chuyển cũng có thể đủ để gây mất thính giác, ngay cả khi hộp sọ chưa vị vỡ.

Thủng màng nhĩ là một tổn thương thính giác gây ra bởi sự thay đổi áp suất không khí lên 2 bên màng nhĩ. Điều này có thể gây nên bởi việc lặn xuống hoặc nổi lên khỏi mặt nước quá nhanh, ví dụ như việc đi lặn có bình dưỡng khí.

Những gợi ý để tránh tổn thương thính lực bởi chấn thương bao gồm:

  • Đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp và khi chơi các môn thể thao có sự va chạm mạnh giữa những người chơi.
  • Thắt dây an toàn khi ngồi trên ô tô.
  • Tránh ngã - chẳng hạn như đừng đứng trên bậc cao nhất của thang.
  • Sử dụng tất cả các biện pháp bảo hộ khi đi lặn có bình dưỡng khí.

Những gợi ý khác về chăm sóc tai

Có rất nhiều nguyên nhân gây nên mất thính lực tạm thời. Những gợi ý để làm giảm nguy cơ bao gồm:

  • Đừng cố gắng làm sạch tai của bạn bằng cách chọc vào ống tai. Bạn có thể làm tổn thương những chỗ da mỏng và tác động mạnh vào ráy tai.
  • Giảm các nguy cơ nhiễm trùng tai bằng cách bảo vệ đường hô hấp trên khỏi nhiễm trùng.
  • Tránh bơi tại những nơi nước bẩn.
  • Làm khô tai sau khi tắm.

Tìm kiếm sự giúp đỡ ở đâu

  • Bác sĩ của bạn
  • Nhà thính học
  • Chuyên gia tai mũi họng

Những điều cần nhớ

  • Khi mà thính lực đã bị tổn thương, nó thường không thể hồi phục được. Quá ồn trong một thời gian quá dài là không nên.
  • Tránh tiếp xúc với tiếng ồn bất cứ khi nào có thể và đeo nút tai trong môi trường ồn ào, chẳng hạn như sàn disco hoặc các sự kiện đua xe.
  • Một số chất hóa học và thuốc có thể gây tổn thương khả năng nghe của bạn nếu sử dụng quá lâu.

 

CTV Thu Hiền - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Better health)
Bình luận
Tin mới
  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

Xem thêm