Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiệt độ cao ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của bạn như thế nào?

Hiện tượng thời tiết cực đoan với các sóng nhiệt này có liên quan đến các đợt nắng nóng ở Bắc Mỹ, Châu Á và Châu Âu cũng như các vụ cháy rừng ở Canada. Tình trạng nhiệt độ tăng cao khiến nhiều người lo ngại. Vì vậy, việc hiểu được sức nóng ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn như thế nào là rất quan trọng để luôn khỏe mạnh và an toàn.

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới và dữ liệu từ Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) do EU tài trợ, ba tuần đầu tiên của tháng 7 được coi là nóng nhất trong lịch sử. 

Nhiệt độ cực cao ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

Các bác sĩ giải thích, cơ thể con người có một phạm vi nhiệt độ cụ thể mà các cơ quan có thể hoạt động bình thường. Việc tiếp xúc với nhiệt độ lạnh hoặc nóng bên ngoài phạm vi đó khiến cơ thể bạn phải cố gắng thích nghi để giữ nhiệt độ cơ thể ở trong phạm vi bình thường.

Khi cơ thể nóng lên, các mạch máu giãn ra, cơ thể con người có cơ chế tự làm mát bằng hình thức giải phóng năng lượng ra bên ngoài môi trường thông qua bề mặt da và bạn sẽ bắt đầu đổ mồ hôi nhiều hơn. Mồ hôi bay hơi sẽ giúp bạn điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ quá cao, cơ thể bạn sẽ bị mất nước quá nhiều hoặc độ ẩm quá cao khiến mồ hôi không bay hơi hiệu quả. Khi đó, cơ thể của bạn có thể bắt đầu trở nên quá nóng.

Nhiệt độ cực cao khiến cơ thể gia tăng phản ứng để điều hòa nhiệt độ cho cơ thể. Tuy nhiên sự thích nghi của cơ thể là có giới hạn, vì vậy nhiệt độ tăng cao quá mức có thể lấn át hệ thống nội tại của cơ thể và khiến cơ thể không duy trì được môi trường cân bằng nội môi. Điều này cuối cùng có thể dẫn đến suy nội tạng, ảnh hưởng đến các cơ quan quan trọng của cơ thể như não, thận và tim. Khi cơ thể không thể duy trì nhiệt độ phù hợp, bạn có thể bị kiệt sức vì nóng hoặc say nắng.

Đọc thêm thông tin tại: Ăn trái cây có giúp bạn giữ nước?

Các dấu hiệu kiệt sức vì nóng bao gồm:

  • Đổ mồ hôi nhiều
  • Ngất xỉu
  • Mạch nhanh hoặc yếu
  • Da lạnh và ẩm
  • Buồn nôn, nôn
  • Chuột rút
  • Mệt mỏi
  • Chóng mặt
  • Đau đầu

Để đối phó với nhiệt độ môi trường khắc nghiệt, cơ thể chúng ta cố gắng duy trì nhiệt độ bên trong ở mức 37 độ C. Cơ chế điều nhiệt này thường được thực hiện bằng cách đổ mồ hôi. Nếu ai đó đang gắng sức dưới cái nóng hoặc có sẵn tình trạng bệnh lý thì cơ thể có thể không duy trì được nhiệt độ cơ thể bình thường. Điều này có thể dẫn đến tình trạng kiệt sức vì nóng hoặc say nắng. Say nóng là một trường hợp khẩn cấp và cần được chăm sóc y tế.

Các triệu chứng say nắng bao gồm:

  • Nhiệt độ cơ thể cao từ 39.5 độ C trở lên
  • Da nóng, đỏ, khô hoặc ẩm
  • Mạch đập nhanh hoặc mạnh
  • Đau đầu
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn
  • Lơ mơ
  • Bất tỉnh

Sóng nhiệt kéo dài bao lâu ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần?

Nhiệt tác động đến nồng độ serotonin - chất dẫn truyền thần kinh chính điều chỉnh tâm trạng. Do đó, sức nóng có thể làm tăng mức độ căng thẳng và mệt mỏi, đồng thời làm giảm mức độ vui vẻ và hạnh phúc. Nhiệt độ tăng cao không chỉ tác động đến sức khỏe thể chất mà còn cả sức khỏe tinh thần của chúng ta. Các tác dụng phụ phổ biến của sức nóng đối với sức khỏe tâm thần có thể kể đến đó là: cơ thể mệt mỏi bơ phờ, ảnh hưởng đến giấc ngủ như mất ngủ), cũng như dễ cáu kỉnh, tức giận, lo lắng, trầm cảm và căng thẳng.

Các chuyên gia cho biết, nhiệt cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức. Cụ thể, nhiệt độ cao có thể làm suy giảm trí nhớ, hiệu suất làm việc, sự tập trung, sự chú ý và tốc độ phản ứng sự nhanh nhạy của bạn. Những ảnh hưởng này có thể dẫn đến những thay đổi khả năng chăm sóc bản thân, giải quyết vấn đề, tập trung, lập kế hoạch và ảnh hưởng đến khả năng phán đoán của bạn

Mặc dù tác động của nhiệt đối với nhận thức là ở tất cả các cá nhân và nhóm tuổi, nhưng những người mắc chứng mất trí nhớ có nguy cơ cao hơn và dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ. Người mắc chứng mất trí nhớ có nguy cơ nhập viện và tử vong cao hơn vì khả năng giải quyết vấn đề và tự chăm sóc bản thân của họ đã bị ảnh hưởng bởi tình trạng suy giảm nhận thức thần kinh và càng trầm trọng hơn do tác động của nhiệt đối với hoạt động nhận thức. Ngoài ra, việc một người thích thời tiết nóng hay lạnh cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của họ trong một đợt nắng nóng.

Các nhà trị liệu tâm lý cho biết bất kỳ điều kiện thời tiết nào ảnh hưởng đến tâm trạng có nhiều khả năng liên quan đến tính cách và sở thích cá nhân hơn là nhiệt độ thực tế nóng hay lạnh.  Ví dụ, nếu một người có suy nghĩ rằng họ thích nhiệt độ mát mẻ, họ sẽ cảm thấy tâm trạng phấn chấn hơn vào những thời điểm thời tiết mát mẻ sẽ, Khi đó, họ sẽ có cảm giác hạnh phúc, tăng cường năng lượng và hứng thú với cuộc sống hơn.

Mặt khác, những người thích thời tiết mát mẻ có thể cảm thấy tâm trạng tiêu cực gia tăng khi nhiệt độ ấm lên. Họ có thể bị gia tăng căng thẳng vì không chịu được nhiệt độ cao. Điều này có nghĩa là họ có thể trở nên cáu kỉnh, khó chịu về thể chất và có thể đau do nhiệt độ ngày càng tăng. Các nghiên cứu cho thấy rằng hành vi tự tử giảm trong những tháng có nhiệt độ lạnh hơn.

Đọc thêm thông tin tại: 7 loại trái cây giải nhiệt, bù nước trong mùa hè

Các yếu tố khiến bạn dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi nhiệt độ cao

Có những yếu tố khiến bạn dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi nhiệt độ cao. Những người có nguy cơ cao là những người trên 65 tuổi, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và những người dùng thuốc ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh nhiệt độ. Các loại thuốc ảnh hưởng đến khả năng điều nhiệt của cơ thể do hạn chế khả năng thích ứng/làm mát của cơ thể bạn, dẫn đến tình trạng quá nóng và mất nước. Bên cạnh đó, bệnh tiểu đường và bệnh tim cũng khiến mọi người dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao hơn

Một số người có thể có nguy cơ mắc bệnh liên quan đến nhiệt cao hơn khi họ gắng sức, chẳng hạn như làm việc bên ngoài hoặc đi bộ đường dài. Đối với bệnh sốc nhiệt do gắng sức, các yếu tố nguy cơ hay gặp ở người kém thích nghi với khí hậu, khả năng vận động kém, cơ thể đang gặp phải tình trạng mất nước hoặc tải trọng mà họ đang mang như: quần áo, thiết bị trên người.

Cách bảo vệ sức khỏe khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao

Bạn nên cố gắng tránh ở ngoài trời khi trời nắng to trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều và nhớ uống nhiều nước hoặc chất điện giải để thay thế lượng bị mất do đổ mồ hôi. Nếu bạn cần phải ra ngoài, hãy nhớ nghỉ ngơi thường xuyên để hạ nhiệt, hạn chế uống cà phê hoặc các sản phẩm có caffein khác, bởi nó thể làm tăng nguy cơ mất nước của bạn.

Vào những ngày quá nóng, bạn nên ở trong điều hòa. Nếu bạn phải làm việc bên ngoài, hãy đảm bảo rằng bạn luôn đủ nước và bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời  bằng việc sử dụng kem chống nắng và mặc quần áo dài tay để che chắn. Nếu bạn có bất kỳ cảm giác mệt mỏi, chóng mặt hoặc choáng váng nào, hãy cố gắng tìm một nơi nào đó mát mẻ để nghỉ ngơi. Nếu sau khi đã nghỉ ngơi mà bạn không thấy cải thiện hoặc cảm thấy tồi tệ hơn, thì hãy đi khám kiểm tra sức khỏe.

Hãy đến với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để được chuyên gia tư vấn chế độ ăn khoa học và sinh hoạt hợp lý để giúp cơ thể luôn khỏe mạnh bạn nhé! Mọi thông tin xin liên hệ Hotline: 0935.18.3939 hoặc Fanpage Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

  • 14/10/2026

    U dây thần kinh thính giác

    U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!

  • 13/10/2026

    Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

    Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.

  • 13/10/2026

    Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết

    Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!

  • 12/10/2026

    Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

    Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.

  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

Xem thêm