Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiệt độ cao ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của bạn như thế nào?

Hiện tượng thời tiết cực đoan với các sóng nhiệt này có liên quan đến các đợt nắng nóng ở Bắc Mỹ, Châu Á và Châu Âu cũng như các vụ cháy rừng ở Canada. Tình trạng nhiệt độ tăng cao khiến nhiều người lo ngại. Vì vậy, việc hiểu được sức nóng ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn như thế nào là rất quan trọng để luôn khỏe mạnh và an toàn.

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới và dữ liệu từ Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) do EU tài trợ, ba tuần đầu tiên của tháng 7 được coi là nóng nhất trong lịch sử. 

Nhiệt độ cực cao ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

Các bác sĩ giải thích, cơ thể con người có một phạm vi nhiệt độ cụ thể mà các cơ quan có thể hoạt động bình thường. Việc tiếp xúc với nhiệt độ lạnh hoặc nóng bên ngoài phạm vi đó khiến cơ thể bạn phải cố gắng thích nghi để giữ nhiệt độ cơ thể ở trong phạm vi bình thường.

Khi cơ thể nóng lên, các mạch máu giãn ra, cơ thể con người có cơ chế tự làm mát bằng hình thức giải phóng năng lượng ra bên ngoài môi trường thông qua bề mặt da và bạn sẽ bắt đầu đổ mồ hôi nhiều hơn. Mồ hôi bay hơi sẽ giúp bạn điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ quá cao, cơ thể bạn sẽ bị mất nước quá nhiều hoặc độ ẩm quá cao khiến mồ hôi không bay hơi hiệu quả. Khi đó, cơ thể của bạn có thể bắt đầu trở nên quá nóng.

Nhiệt độ cực cao khiến cơ thể gia tăng phản ứng để điều hòa nhiệt độ cho cơ thể. Tuy nhiên sự thích nghi của cơ thể là có giới hạn, vì vậy nhiệt độ tăng cao quá mức có thể lấn át hệ thống nội tại của cơ thể và khiến cơ thể không duy trì được môi trường cân bằng nội môi. Điều này cuối cùng có thể dẫn đến suy nội tạng, ảnh hưởng đến các cơ quan quan trọng của cơ thể như não, thận và tim. Khi cơ thể không thể duy trì nhiệt độ phù hợp, bạn có thể bị kiệt sức vì nóng hoặc say nắng.

Đọc thêm thông tin tại: Ăn trái cây có giúp bạn giữ nước?

Các dấu hiệu kiệt sức vì nóng bao gồm:

  • Đổ mồ hôi nhiều
  • Ngất xỉu
  • Mạch nhanh hoặc yếu
  • Da lạnh và ẩm
  • Buồn nôn, nôn
  • Chuột rút
  • Mệt mỏi
  • Chóng mặt
  • Đau đầu

Để đối phó với nhiệt độ môi trường khắc nghiệt, cơ thể chúng ta cố gắng duy trì nhiệt độ bên trong ở mức 37 độ C. Cơ chế điều nhiệt này thường được thực hiện bằng cách đổ mồ hôi. Nếu ai đó đang gắng sức dưới cái nóng hoặc có sẵn tình trạng bệnh lý thì cơ thể có thể không duy trì được nhiệt độ cơ thể bình thường. Điều này có thể dẫn đến tình trạng kiệt sức vì nóng hoặc say nắng. Say nóng là một trường hợp khẩn cấp và cần được chăm sóc y tế.

Các triệu chứng say nắng bao gồm:

  • Nhiệt độ cơ thể cao từ 39.5 độ C trở lên
  • Da nóng, đỏ, khô hoặc ẩm
  • Mạch đập nhanh hoặc mạnh
  • Đau đầu
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn
  • Lơ mơ
  • Bất tỉnh

Sóng nhiệt kéo dài bao lâu ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần?

Nhiệt tác động đến nồng độ serotonin - chất dẫn truyền thần kinh chính điều chỉnh tâm trạng. Do đó, sức nóng có thể làm tăng mức độ căng thẳng và mệt mỏi, đồng thời làm giảm mức độ vui vẻ và hạnh phúc. Nhiệt độ tăng cao không chỉ tác động đến sức khỏe thể chất mà còn cả sức khỏe tinh thần của chúng ta. Các tác dụng phụ phổ biến của sức nóng đối với sức khỏe tâm thần có thể kể đến đó là: cơ thể mệt mỏi bơ phờ, ảnh hưởng đến giấc ngủ như mất ngủ), cũng như dễ cáu kỉnh, tức giận, lo lắng, trầm cảm và căng thẳng.

Các chuyên gia cho biết, nhiệt cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức. Cụ thể, nhiệt độ cao có thể làm suy giảm trí nhớ, hiệu suất làm việc, sự tập trung, sự chú ý và tốc độ phản ứng sự nhanh nhạy của bạn. Những ảnh hưởng này có thể dẫn đến những thay đổi khả năng chăm sóc bản thân, giải quyết vấn đề, tập trung, lập kế hoạch và ảnh hưởng đến khả năng phán đoán của bạn

Mặc dù tác động của nhiệt đối với nhận thức là ở tất cả các cá nhân và nhóm tuổi, nhưng những người mắc chứng mất trí nhớ có nguy cơ cao hơn và dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ. Người mắc chứng mất trí nhớ có nguy cơ nhập viện và tử vong cao hơn vì khả năng giải quyết vấn đề và tự chăm sóc bản thân của họ đã bị ảnh hưởng bởi tình trạng suy giảm nhận thức thần kinh và càng trầm trọng hơn do tác động của nhiệt đối với hoạt động nhận thức. Ngoài ra, việc một người thích thời tiết nóng hay lạnh cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của họ trong một đợt nắng nóng.

Các nhà trị liệu tâm lý cho biết bất kỳ điều kiện thời tiết nào ảnh hưởng đến tâm trạng có nhiều khả năng liên quan đến tính cách và sở thích cá nhân hơn là nhiệt độ thực tế nóng hay lạnh.  Ví dụ, nếu một người có suy nghĩ rằng họ thích nhiệt độ mát mẻ, họ sẽ cảm thấy tâm trạng phấn chấn hơn vào những thời điểm thời tiết mát mẻ sẽ, Khi đó, họ sẽ có cảm giác hạnh phúc, tăng cường năng lượng và hứng thú với cuộc sống hơn.

Mặt khác, những người thích thời tiết mát mẻ có thể cảm thấy tâm trạng tiêu cực gia tăng khi nhiệt độ ấm lên. Họ có thể bị gia tăng căng thẳng vì không chịu được nhiệt độ cao. Điều này có nghĩa là họ có thể trở nên cáu kỉnh, khó chịu về thể chất và có thể đau do nhiệt độ ngày càng tăng. Các nghiên cứu cho thấy rằng hành vi tự tử giảm trong những tháng có nhiệt độ lạnh hơn.

Đọc thêm thông tin tại: 7 loại trái cây giải nhiệt, bù nước trong mùa hè

Các yếu tố khiến bạn dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi nhiệt độ cao

Có những yếu tố khiến bạn dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi nhiệt độ cao. Những người có nguy cơ cao là những người trên 65 tuổi, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và những người dùng thuốc ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh nhiệt độ. Các loại thuốc ảnh hưởng đến khả năng điều nhiệt của cơ thể do hạn chế khả năng thích ứng/làm mát của cơ thể bạn, dẫn đến tình trạng quá nóng và mất nước. Bên cạnh đó, bệnh tiểu đường và bệnh tim cũng khiến mọi người dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao hơn

Một số người có thể có nguy cơ mắc bệnh liên quan đến nhiệt cao hơn khi họ gắng sức, chẳng hạn như làm việc bên ngoài hoặc đi bộ đường dài. Đối với bệnh sốc nhiệt do gắng sức, các yếu tố nguy cơ hay gặp ở người kém thích nghi với khí hậu, khả năng vận động kém, cơ thể đang gặp phải tình trạng mất nước hoặc tải trọng mà họ đang mang như: quần áo, thiết bị trên người.

Cách bảo vệ sức khỏe khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao

Bạn nên cố gắng tránh ở ngoài trời khi trời nắng to trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều và nhớ uống nhiều nước hoặc chất điện giải để thay thế lượng bị mất do đổ mồ hôi. Nếu bạn cần phải ra ngoài, hãy nhớ nghỉ ngơi thường xuyên để hạ nhiệt, hạn chế uống cà phê hoặc các sản phẩm có caffein khác, bởi nó thể làm tăng nguy cơ mất nước của bạn.

Vào những ngày quá nóng, bạn nên ở trong điều hòa. Nếu bạn phải làm việc bên ngoài, hãy đảm bảo rằng bạn luôn đủ nước và bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời  bằng việc sử dụng kem chống nắng và mặc quần áo dài tay để che chắn. Nếu bạn có bất kỳ cảm giác mệt mỏi, chóng mặt hoặc choáng váng nào, hãy cố gắng tìm một nơi nào đó mát mẻ để nghỉ ngơi. Nếu sau khi đã nghỉ ngơi mà bạn không thấy cải thiện hoặc cảm thấy tồi tệ hơn, thì hãy đi khám kiểm tra sức khỏe.

Hãy đến với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để được chuyên gia tư vấn chế độ ăn khoa học và sinh hoạt hợp lý để giúp cơ thể luôn khỏe mạnh bạn nhé! Mọi thông tin xin liên hệ Hotline: 0935.18.3939 hoặc Fanpage Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm