Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiệt độ cao ảnh hưởng đến thể chất và tinh thần của bạn như thế nào?

Hiện tượng thời tiết cực đoan với các sóng nhiệt này có liên quan đến các đợt nắng nóng ở Bắc Mỹ, Châu Á và Châu Âu cũng như các vụ cháy rừng ở Canada. Tình trạng nhiệt độ tăng cao khiến nhiều người lo ngại. Vì vậy, việc hiểu được sức nóng ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn như thế nào là rất quan trọng để luôn khỏe mạnh và an toàn.

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới và dữ liệu từ Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus (C3S) do EU tài trợ, ba tuần đầu tiên của tháng 7 được coi là nóng nhất trong lịch sử. 

Nhiệt độ cực cao ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

Các bác sĩ giải thích, cơ thể con người có một phạm vi nhiệt độ cụ thể mà các cơ quan có thể hoạt động bình thường. Việc tiếp xúc với nhiệt độ lạnh hoặc nóng bên ngoài phạm vi đó khiến cơ thể bạn phải cố gắng thích nghi để giữ nhiệt độ cơ thể ở trong phạm vi bình thường.

Khi cơ thể nóng lên, các mạch máu giãn ra, cơ thể con người có cơ chế tự làm mát bằng hình thức giải phóng năng lượng ra bên ngoài môi trường thông qua bề mặt da và bạn sẽ bắt đầu đổ mồ hôi nhiều hơn. Mồ hôi bay hơi sẽ giúp bạn điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ quá cao, cơ thể bạn sẽ bị mất nước quá nhiều hoặc độ ẩm quá cao khiến mồ hôi không bay hơi hiệu quả. Khi đó, cơ thể của bạn có thể bắt đầu trở nên quá nóng.

Nhiệt độ cực cao khiến cơ thể gia tăng phản ứng để điều hòa nhiệt độ cho cơ thể. Tuy nhiên sự thích nghi của cơ thể là có giới hạn, vì vậy nhiệt độ tăng cao quá mức có thể lấn át hệ thống nội tại của cơ thể và khiến cơ thể không duy trì được môi trường cân bằng nội môi. Điều này cuối cùng có thể dẫn đến suy nội tạng, ảnh hưởng đến các cơ quan quan trọng của cơ thể như não, thận và tim. Khi cơ thể không thể duy trì nhiệt độ phù hợp, bạn có thể bị kiệt sức vì nóng hoặc say nắng.

Đọc thêm thông tin tại: Ăn trái cây có giúp bạn giữ nước?

Các dấu hiệu kiệt sức vì nóng bao gồm:

  • Đổ mồ hôi nhiều
  • Ngất xỉu
  • Mạch nhanh hoặc yếu
  • Da lạnh và ẩm
  • Buồn nôn, nôn
  • Chuột rút
  • Mệt mỏi
  • Chóng mặt
  • Đau đầu

Để đối phó với nhiệt độ môi trường khắc nghiệt, cơ thể chúng ta cố gắng duy trì nhiệt độ bên trong ở mức 37 độ C. Cơ chế điều nhiệt này thường được thực hiện bằng cách đổ mồ hôi. Nếu ai đó đang gắng sức dưới cái nóng hoặc có sẵn tình trạng bệnh lý thì cơ thể có thể không duy trì được nhiệt độ cơ thể bình thường. Điều này có thể dẫn đến tình trạng kiệt sức vì nóng hoặc say nắng. Say nóng là một trường hợp khẩn cấp và cần được chăm sóc y tế.

Các triệu chứng say nắng bao gồm:

  • Nhiệt độ cơ thể cao từ 39.5 độ C trở lên
  • Da nóng, đỏ, khô hoặc ẩm
  • Mạch đập nhanh hoặc mạnh
  • Đau đầu
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn
  • Lơ mơ
  • Bất tỉnh

Sóng nhiệt kéo dài bao lâu ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần?

Nhiệt tác động đến nồng độ serotonin - chất dẫn truyền thần kinh chính điều chỉnh tâm trạng. Do đó, sức nóng có thể làm tăng mức độ căng thẳng và mệt mỏi, đồng thời làm giảm mức độ vui vẻ và hạnh phúc. Nhiệt độ tăng cao không chỉ tác động đến sức khỏe thể chất mà còn cả sức khỏe tinh thần của chúng ta. Các tác dụng phụ phổ biến của sức nóng đối với sức khỏe tâm thần có thể kể đến đó là: cơ thể mệt mỏi bơ phờ, ảnh hưởng đến giấc ngủ như mất ngủ), cũng như dễ cáu kỉnh, tức giận, lo lắng, trầm cảm và căng thẳng.

Các chuyên gia cho biết, nhiệt cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức. Cụ thể, nhiệt độ cao có thể làm suy giảm trí nhớ, hiệu suất làm việc, sự tập trung, sự chú ý và tốc độ phản ứng sự nhanh nhạy của bạn. Những ảnh hưởng này có thể dẫn đến những thay đổi khả năng chăm sóc bản thân, giải quyết vấn đề, tập trung, lập kế hoạch và ảnh hưởng đến khả năng phán đoán của bạn

Mặc dù tác động của nhiệt đối với nhận thức là ở tất cả các cá nhân và nhóm tuổi, nhưng những người mắc chứng mất trí nhớ có nguy cơ cao hơn và dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ. Người mắc chứng mất trí nhớ có nguy cơ nhập viện và tử vong cao hơn vì khả năng giải quyết vấn đề và tự chăm sóc bản thân của họ đã bị ảnh hưởng bởi tình trạng suy giảm nhận thức thần kinh và càng trầm trọng hơn do tác động của nhiệt đối với hoạt động nhận thức. Ngoài ra, việc một người thích thời tiết nóng hay lạnh cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của họ trong một đợt nắng nóng.

Các nhà trị liệu tâm lý cho biết bất kỳ điều kiện thời tiết nào ảnh hưởng đến tâm trạng có nhiều khả năng liên quan đến tính cách và sở thích cá nhân hơn là nhiệt độ thực tế nóng hay lạnh.  Ví dụ, nếu một người có suy nghĩ rằng họ thích nhiệt độ mát mẻ, họ sẽ cảm thấy tâm trạng phấn chấn hơn vào những thời điểm thời tiết mát mẻ sẽ, Khi đó, họ sẽ có cảm giác hạnh phúc, tăng cường năng lượng và hứng thú với cuộc sống hơn.

Mặt khác, những người thích thời tiết mát mẻ có thể cảm thấy tâm trạng tiêu cực gia tăng khi nhiệt độ ấm lên. Họ có thể bị gia tăng căng thẳng vì không chịu được nhiệt độ cao. Điều này có nghĩa là họ có thể trở nên cáu kỉnh, khó chịu về thể chất và có thể đau do nhiệt độ ngày càng tăng. Các nghiên cứu cho thấy rằng hành vi tự tử giảm trong những tháng có nhiệt độ lạnh hơn.

Đọc thêm thông tin tại: 7 loại trái cây giải nhiệt, bù nước trong mùa hè

Các yếu tố khiến bạn dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi nhiệt độ cao

Có những yếu tố khiến bạn dễ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi nhiệt độ cao. Những người có nguy cơ cao là những người trên 65 tuổi, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và những người dùng thuốc ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh nhiệt độ. Các loại thuốc ảnh hưởng đến khả năng điều nhiệt của cơ thể do hạn chế khả năng thích ứng/làm mát của cơ thể bạn, dẫn đến tình trạng quá nóng và mất nước. Bên cạnh đó, bệnh tiểu đường và bệnh tim cũng khiến mọi người dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao hơn

Một số người có thể có nguy cơ mắc bệnh liên quan đến nhiệt cao hơn khi họ gắng sức, chẳng hạn như làm việc bên ngoài hoặc đi bộ đường dài. Đối với bệnh sốc nhiệt do gắng sức, các yếu tố nguy cơ hay gặp ở người kém thích nghi với khí hậu, khả năng vận động kém, cơ thể đang gặp phải tình trạng mất nước hoặc tải trọng mà họ đang mang như: quần áo, thiết bị trên người.

Cách bảo vệ sức khỏe khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao

Bạn nên cố gắng tránh ở ngoài trời khi trời nắng to trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều và nhớ uống nhiều nước hoặc chất điện giải để thay thế lượng bị mất do đổ mồ hôi. Nếu bạn cần phải ra ngoài, hãy nhớ nghỉ ngơi thường xuyên để hạ nhiệt, hạn chế uống cà phê hoặc các sản phẩm có caffein khác, bởi nó thể làm tăng nguy cơ mất nước của bạn.

Vào những ngày quá nóng, bạn nên ở trong điều hòa. Nếu bạn phải làm việc bên ngoài, hãy đảm bảo rằng bạn luôn đủ nước và bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời  bằng việc sử dụng kem chống nắng và mặc quần áo dài tay để che chắn. Nếu bạn có bất kỳ cảm giác mệt mỏi, chóng mặt hoặc choáng váng nào, hãy cố gắng tìm một nơi nào đó mát mẻ để nghỉ ngơi. Nếu sau khi đã nghỉ ngơi mà bạn không thấy cải thiện hoặc cảm thấy tồi tệ hơn, thì hãy đi khám kiểm tra sức khỏe.

Hãy đến với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để được chuyên gia tư vấn chế độ ăn khoa học và sinh hoạt hợp lý để giúp cơ thể luôn khỏe mạnh bạn nhé! Mọi thông tin xin liên hệ Hotline: 0935.18.3939 hoặc Fanpage Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 30/06/2026

    Tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương đề tài về tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân

    Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”

  • 30/06/2026

    Mẹo bảo vệ mắt khi xem bóng đá qua màn hình suốt đêm

    Việc thức xuyên đêm để theo dõi các trận bóng đá đỉnh cao là thói quen quen thuộc của nhiều người hâm mộ, nhưng hành động xem tivi hoặc điện thoại liên tục trong nhiều giờ lại tiềm ẩn vô số hệ lụy cho thị lực. Thói quen này dễ dẫn đến các tình trạng tổn thương mắt nghiêm trọng với những triệu chứng khó chịu như ê nhức, đỏ rát và khô mờ. Để có thể vừa cháy hết mình cùng niềm đam mê, vừa bảo vệ và gìn giữ được đôi mắt luôn sáng khỏe, người xem cần biết cách chăm sóc, nghỉ ngơi và bảo vệ mắt hợp lý theo những chia sẻ, khuyến nghị Viện Y học ứng dụng Việt Nam.

  • 29/06/2026

    Chìa khóa giúp cải thiện sức khỏe tim thần trong 5 phút

    Trong bối cảnh hiện đại, những thông điệp về chăm sóc sức khỏe tim thần thường gắn liền với những thay đổi mang tính hệ thống như: cai nghiện mạng xã hội hoàn toàn, thiết lập chế độ tập luyện khắc nghiệt hay thay đổi toàn bộ nhịp sinh học. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chính áp lực từ tư duy "tất cả hoặc không có gì" này lại trở thành rào cản tâm lý, khiến chúng ta dễ cảm thấy quá tải.

  • 28/06/2026

    Liệu các biện pháp tự nhiên có thể cải thiện sức khỏe túi mật?

    Các biện pháp tự nhiên, như sử dụng magie và bồ công anh, có thể hỗ trợ sức khỏe túi mật, trong khi chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Việc chú trọng bổ sung chất xơ và chất béo lành mạnh, đồng thời hạn chế tinh bột tinh chế và chất béo chuyển hóa là một cách tiếp cận chủ động để phòng ngừa bệnh túi mật.

  • 27/06/2026

    Cách bảo vệ hệ thần kinh cho người hâm mộ hay thức khuya xem bóng đá

    Mỗi mùa World Cup hay các giải bóng đá lớn khởi tranh luôn là ngày hội lớn đối với người hâm mộ môn thể thao vua. Tuy nhiên, do sự khác biệt về múi giờ quốc tế, phần lớn các trận đấu thường diễn ra vào khung giờ đêm muộn hoặc rạng sáng. Để thỏa mãn niềm đam mê, nhiều người sẵn sàng thiết lập chế độ "sinh hoạt ngược", liên tục thức đêm để đồng hành cùng quả bóng tròn.

  • 27/06/2026

    Tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương đề tài về tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân

    Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”

  • 27/06/2026

    Những dấu hiệu sớm của bệnh tiểu đường bạn cần biết

    Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một căn bệnh mạn tính liên quan đến cách cơ thể sản xuất hoặc sử dụng insulin. Theo thống kê, hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh này nhưng một phần lớn trong số đó không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện biến chứng.

  • 26/06/2026

    Phòng tránh sốc nhiệt mùa hè: Hướng dẫn toàn diện bảo vệ sức khỏe

    Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả trong môi trường nắng nóng.

Xem thêm