Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiễm kiềm hô hấp

Nhiễm kiềm hô hấp là một tình trạng bệnh lý trong đó việc tăng hít thở dẫn đến tăng pH máu lên trên ngưỡng bình thường (7,35 - 7,45) đồng thời với việc giảm nồng độ CO2 trong máu động mạch. Tình trạng này là một trong bốn nhóm cơ bản thể hiện sự phá vỡ cân bằng kiềm-toan.

Nhiễm kiềm hô hấp là gì?

Nhiễm kiềm hô hấp xuất hiện khi có tăng thông khí quá mức làm giảm  nồng độ CO2 máu dẫn tới tăng pH máu.

Cơ thể người cần oxy để thực hiện các chức năng cần thiết. Khi chúng ta hít vào, oxy sẽ vào phổi, và khi thở ra khí CO2 sẽ được thải ra ngoài cơ thể. Bình thường, quá trình hô hấp giúp giữ cho nồng độ cả O2 và CO2 luôn ở trạng thái cân bằng.

Tình trạng nhiễm kiềm hô hấp xảy ra khi nồng độ CO2 máu hạ quá thấp khiến cho pH máu tăng và trở nên quá kiềm.

Tăng thông khí và nhiễm kiềm hô hấp

Tình trạng tăng thông khí là nguyên nhân gây nên nhiễm kiềm hô hấp. Một số người bị tăng thông khí thường thở rất nhanh và sâu.

Nguyên nhân gây tăng thông khí

Hoảng sợ và lo âu là những nguyên nhân phổ biến nhất gây tăng thông khí. Tuy nhiên đây không phải là những lý do duy nhất. Những nguyên nhân khác bao gồm:

  • Nhồi máu cơ tim
  • Đau đớn
  • Sử dụng ma túy
  • Hen phế quản
  • Sốt
  • Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)
  • Nhiễm trùng
  • Tắc mạch phổi
  • Mang thai

Trường hợp bạn gặp phải những triệu chứng của tăng thông khí (nhất là lần đầu), hãy tới bệnh viện để khám ngay.

Các triệu chứng của nhiễm kiềm hô hấp

Thở quá nhanh là một dấu hiệu của nhiễm kiềm hô hấp. Tuy nhiên, nồng độ CO2 thấp trong máu cũng có thể gây ra nhiều triệu chứng khác như:

  • Hoa mắt
  • Đầy bụng
  • Chóng mặt
  • Tê cứng và co rút ở bàn tay, bàn chân
  • Khó chịu vùng ngực
  • Lú lẫn
  • Khô miệng
  • Ngứa ran ở cánh tay
  • Tim đập nhanh
  • Cảm thấy khó thở

Điều trị nhiễm kiềm hô hấp

Các nguyên nhân do lo âu và hoảng sợ

Cần phải điều trị dứt điểm nguyên nhân gây giảm CO2 máu. Những mẹo nhỏ sau đây có thể có ích trong trường hợp nhiễm kiềm hô hấp do lo âu và hoảng sợ.

Thở vào trong một túi giấy

Đây là một biện pháp đơn giản nhưng khá hiệu quả. Làm phồng túi giấy bằng cách thở khí CO2 vào trong đó, sau đó hít khí này lại vào phổi. Lặp lại cách này vài lần để giúp cung cấp lại CO2 cho cơ thể, đưa nồng độ khí này trở lại cân bằng.

Có người trợ giúp

Các triệu chứng của nhiễm kiềm hô hấp có thể khiến bệnh nhân sợ hãi và tình trạng này sẽ khiến họ thở nhanh hơn và sâu hơn, làm cho các triệu chứng càng trầm trọng hơn. Có một người thân hay bạn bè ở bên trợ giúp và hướng dẫn có thể giúp bạn kiểm soát tốt nhịp thở của mình.

Hạn chế lượng oxy vào phổi

Để đạt được điều này, hãy cố gắng hít thở trong khi mím môi hoặc chỉ thở bằng một lỗ mũi. Trong trường hợp này cần bịt kín miệng và lỗ mũi còn lại.

Các nguyên nhân khác

Những mẹo nhỏ nêu trên là những cách rất đơn giản giúp xử trí tình trạng nhiễm kiềm hô hấp. Những người thường xuyên gặp phải tình trạng thở quá nhanh do lo lắng có thể áp dụng những kỹ thuật này tại nhà.

Đối với những người có dấu hiệu thở gấp do nhiễm kiềm hô hấp lần đầu tiên, cần tới bệnh viện ngay lập tức. Những biện pháp nêu trên chỉ được dùng nếu bác sỹ đã xác định được chính xác nguyên nhân.

Hồi phục sau nhiễm kiềm hô hấp

Khả năng hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Nếu bạn bị nhiễm kiềm hô hấp do căng thẳng và lo âu thì hoàn toàn có thể hồi phục tốt. Các triệu chứng sẽ biến mất ngay sau khi nồng độ CO2 máu trở lại bình thường.

Trong một số trường hợp khác, nhiễm kiềm hô hấp có thể rất nghiêm trọng. Do vậy, khả năng hồi phục sẽ phụ thuộc vào mức độ nặng của nguyên nhân chính.

Phòng nnguwaf nhiễm kiềm hô hấp

Nguyên nhân chủ yếu nhất gây tăng thông khí đó là các vấn đề về tâm lý như stress, hoảng sợ và lo âu. Bạn có thể tự điều chỉnh và học cách kiểm soát những vấn đề này.

Ngoài ra, bạn có thể áp dụng những bài tập hít thở, ngồi thiền và tập luyện thể dục thường xuyên.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Suy hô hấp cấp

Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm