Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiễm kiềm hô hấp

Nhiễm kiềm hô hấp là một tình trạng bệnh lý trong đó việc tăng hít thở dẫn đến tăng pH máu lên trên ngưỡng bình thường (7,35 - 7,45) đồng thời với việc giảm nồng độ CO2 trong máu động mạch. Tình trạng này là một trong bốn nhóm cơ bản thể hiện sự phá vỡ cân bằng kiềm-toan.

Nhiễm kiềm hô hấp là gì?

Nhiễm kiềm hô hấp xuất hiện khi có tăng thông khí quá mức làm giảm  nồng độ CO2 máu dẫn tới tăng pH máu.

Cơ thể người cần oxy để thực hiện các chức năng cần thiết. Khi chúng ta hít vào, oxy sẽ vào phổi, và khi thở ra khí CO2 sẽ được thải ra ngoài cơ thể. Bình thường, quá trình hô hấp giúp giữ cho nồng độ cả O2 và CO2 luôn ở trạng thái cân bằng.

Tình trạng nhiễm kiềm hô hấp xảy ra khi nồng độ CO2 máu hạ quá thấp khiến cho pH máu tăng và trở nên quá kiềm.

Tăng thông khí và nhiễm kiềm hô hấp

Tình trạng tăng thông khí là nguyên nhân gây nên nhiễm kiềm hô hấp. Một số người bị tăng thông khí thường thở rất nhanh và sâu.

Nguyên nhân gây tăng thông khí

Hoảng sợ và lo âu là những nguyên nhân phổ biến nhất gây tăng thông khí. Tuy nhiên đây không phải là những lý do duy nhất. Những nguyên nhân khác bao gồm:

  • Nhồi máu cơ tim
  • Đau đớn
  • Sử dụng ma túy
  • Hen phế quản
  • Sốt
  • Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)
  • Nhiễm trùng
  • Tắc mạch phổi
  • Mang thai

Trường hợp bạn gặp phải những triệu chứng của tăng thông khí (nhất là lần đầu), hãy tới bệnh viện để khám ngay.

Các triệu chứng của nhiễm kiềm hô hấp

Thở quá nhanh là một dấu hiệu của nhiễm kiềm hô hấp. Tuy nhiên, nồng độ CO2 thấp trong máu cũng có thể gây ra nhiều triệu chứng khác như:

  • Hoa mắt
  • Đầy bụng
  • Chóng mặt
  • Tê cứng và co rút ở bàn tay, bàn chân
  • Khó chịu vùng ngực
  • Lú lẫn
  • Khô miệng
  • Ngứa ran ở cánh tay
  • Tim đập nhanh
  • Cảm thấy khó thở

Điều trị nhiễm kiềm hô hấp

Các nguyên nhân do lo âu và hoảng sợ

Cần phải điều trị dứt điểm nguyên nhân gây giảm CO2 máu. Những mẹo nhỏ sau đây có thể có ích trong trường hợp nhiễm kiềm hô hấp do lo âu và hoảng sợ.

Thở vào trong một túi giấy

Đây là một biện pháp đơn giản nhưng khá hiệu quả. Làm phồng túi giấy bằng cách thở khí CO2 vào trong đó, sau đó hít khí này lại vào phổi. Lặp lại cách này vài lần để giúp cung cấp lại CO2 cho cơ thể, đưa nồng độ khí này trở lại cân bằng.

Có người trợ giúp

Các triệu chứng của nhiễm kiềm hô hấp có thể khiến bệnh nhân sợ hãi và tình trạng này sẽ khiến họ thở nhanh hơn và sâu hơn, làm cho các triệu chứng càng trầm trọng hơn. Có một người thân hay bạn bè ở bên trợ giúp và hướng dẫn có thể giúp bạn kiểm soát tốt nhịp thở của mình.

Hạn chế lượng oxy vào phổi

Để đạt được điều này, hãy cố gắng hít thở trong khi mím môi hoặc chỉ thở bằng một lỗ mũi. Trong trường hợp này cần bịt kín miệng và lỗ mũi còn lại.

Các nguyên nhân khác

Những mẹo nhỏ nêu trên là những cách rất đơn giản giúp xử trí tình trạng nhiễm kiềm hô hấp. Những người thường xuyên gặp phải tình trạng thở quá nhanh do lo lắng có thể áp dụng những kỹ thuật này tại nhà.

Đối với những người có dấu hiệu thở gấp do nhiễm kiềm hô hấp lần đầu tiên, cần tới bệnh viện ngay lập tức. Những biện pháp nêu trên chỉ được dùng nếu bác sỹ đã xác định được chính xác nguyên nhân.

Hồi phục sau nhiễm kiềm hô hấp

Khả năng hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Nếu bạn bị nhiễm kiềm hô hấp do căng thẳng và lo âu thì hoàn toàn có thể hồi phục tốt. Các triệu chứng sẽ biến mất ngay sau khi nồng độ CO2 máu trở lại bình thường.

Trong một số trường hợp khác, nhiễm kiềm hô hấp có thể rất nghiêm trọng. Do vậy, khả năng hồi phục sẽ phụ thuộc vào mức độ nặng của nguyên nhân chính.

Phòng nnguwaf nhiễm kiềm hô hấp

Nguyên nhân chủ yếu nhất gây tăng thông khí đó là các vấn đề về tâm lý như stress, hoảng sợ và lo âu. Bạn có thể tự điều chỉnh và học cách kiểm soát những vấn đề này.

Ngoài ra, bạn có thể áp dụng những bài tập hít thở, ngồi thiền và tập luyện thể dục thường xuyên.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Suy hô hấp cấp

Bình luận
Tin mới
  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

    Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

Xem thêm