Theo khoa học, vào mùa đông, nhiệt độ thấp khiến quá trình trao đổi chất trong cơ thể bị chậm lại. Do đó, nhiều người ăn đồ cay để giữ ấm, tăng cường trao đổi chất, giúp điều hòa, cân bằng cơ thể.
Dưới đây là một số món ăn giúp làm ấm cơ thể:
Trà gừng
Lương y Bùi Đắc Sáng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ, cho biết trước Công nguyên, con người đã dùng gừng ăn kèm thịt chim, cá, ba ba cho đỡ lạnh, dễ tiêu. Trong gừng chứa tinh dầu 2-3%, nhựa dầu 5%, dầu mỡ 3,7%, tinh bột, chất cay (zingeron, zingerol, sogal). Gừng sống (sinh khương) có vị cay, tính hơi ấm, tác dụng chống lạnh, tiêu đờm, chặn nôn, giúp tiêu hóa. Gừng nướng cháy (thán khương) trị đau bụng lạnh dạ đi ngoài. Gừng khô (can khương) tác dụng tán hàn, trị cảm lạnh, thổ tả. Vỏ gừng (khương bì) tác dụng tiêu phù thũng (lợi tiểu).
Có thể pha trà gừng theo hai cách. Thứ nhất là trà gừng chanh: Cho gói trà lọc vào một chiếc cốc to, tiếp theo thêm gừng và vài lát chanh tươi. Sau đó đổ nước sôi, ngâm trong vòng 5 phút, cuối cùng thêm một thìa mật ong. Thứ hai là trà gừng quế: Cho túi trà lọc, gừng, quế (bẻ đôi) và lát chanh vào một chiếc cốc to, sau đó đổ nước sôi vào cốc. Sau khoảng 5 phút, lọc hết phần bã để lấy nguyên nước trà, cho thêm ít mật ong và khuấy đều.
Bí ngô
Bí ngô vừa là thực phẩm nhiều dinh dưỡng, vừa là một cây thuốc quý. Trong y học cổ truyền, bí ngô vị ngọt, tính hơi ôn, tác dụng bổ trung ích khí, thanh nhiệt, nhuận phế, sinh tân dịch, thường chữa đau đầu chóng mặt, mắt kém, viêm gan, thận yếu. Hoa bí, ngọn bí, lá bí tác dụng thanh nhiệt, mát phế, kiện tỳ, tiêu đàm, liễm mồ hôi, sử dụng tốt với chứng ho đàm, táo bón, viêm mật, kiết lỵ, khó ngủ, tiểu đường, tim mạch, huyết áp.
Trời lạnh, ăn một canh bí ngô giúp làm ấm cơ thể. Đặc biệt, 3 dưỡng chất chính trong bí ngô là chất xơ, vitamin A và vitamin C. Vitamin C chống lại các gốc tự do trong cơ thể, ngăn ngừa dấu hiệu lão hóa như nếp nhăn, các đốm nâu, bảo vệ làn da chống lại các tác hại của ánh nắng mặt trời và ngăn ngừa tình trạng mất nước, khô da, nhất là vào mùa lạnh.
Khoai lang
Củ khoai lang tươi chứa 24,6% tinh bột, 1,3% protein, 0,1% chất béo, các men tiêu hóa, vitamin B, C và tiền sinh tố A (có nhiều trong khoai lang nghệ), cùng các khoáng chất, giúp bổ sung chất dinh dưỡng, chống lạnh. Dây khoai và củ khoai chứa lượng nhỏ các chất như insulin, trị bệnh đái đường. Củ khoai hoặc lá khoai luộc ăn có tác dụng nhuận tràng, trị táo bón.
Cách chế biến dễ và ngon nhất là nướng chín, bóc vỏ ăn nóng. Theo lương y Sáng, để bổ dưỡng nên ăn khoai vỏ đỏ ruột vàng, còn muốn giải cảm, chữa táo bón phải dùng khoai vỏ trắng ruột trắng. Nên ăn kèm khoai lang với đạm động vật, thực vật để cân bằng thành phần dưỡng chất.

Củ khoai lang nướng chín, bóc vỏ ăn nóng thích hợp mùa đông.
(Ảnh: Furusato)
Tỏi
Tỏi có giá trị sử dụng và giá trị sinh học cao, tăng nhiệt cho cơ thể. Tính sát trùng của tỏi giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, ngăn ngừa bệnh cảm lạnh, cảm cúm và ho. Tỏi còn chứa một hợp chất gọi là allicin hiệu quả trong điều trị cảm lạnh.
Trong tỏi có glucosid lưu huỳnh, một chất dầu bay hơi hỗn hợp của sunlfua và oxyt allyl gần như nguyên chất, hai hoạt chất kháng khuẩn là alixin và garlixin. Alixin tác dụng ức chế các vi khuẩn gram (+) và gram (-) (vi khuẩn đường ruột) và chống nấm gây bệnh. Các chế phẩm từ tỏi gồm tương tỏi, rượu tỏi, cao tỏi, thuốc tỏi để xông... có thể sử dụng trong bối cảnh dịch Covid-19 để tăng sức đề kháng. Có thể ăn tỏi sống, hoặc làm gia vị cho vào các món ăn.
Tham khảo thêm thông tin bài viết: Những sai lầm khi giữ ấm cơ thể vào mùa đông.
Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?
Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.
Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.