Mối lo về dịch bùng phát sau mỗi mùa mưa và cách phòng chống

Thường những trận mưa lớn và mưa bão, tình trạng lũ lụt ảnh hướng lớn tới cuộc sống của người dân. Đặc biệt, các tỉnh miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ đã hứng chịu thiệt hại nặng nề về người và của.

Theo các nghiên cứu y tế và khoa học, tình trạng các bệnh truyền nhiễm bùng phát sau thiên tai gia tăng đột biến, đặc biệt là trong mùa mưa bão. Mưa và ngập kéo dài, ngập úng ở nhiều nơi, ô nhiễm nghiêm trọng bởi rác thải sinh hoạt, công nghiệp, cùng xác động thực vật phân hủy. Điều này tạo ra nguy cơ tiềm ẩn về dịch bệnh, đặc biệt đối với những người có sức đề kháng yếu như người già, trẻ em và người mắc bệnh mãn tính.

Các nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng phát dịch:

• Ô nhiễm nguồn nước: Các nguồn xử lí nước thải bị hỏng hóc dẫn tới phân, rác thải và nước thải tồn đọng từ nhà vệ sinh, hệ thống cống rãnh, chuồng trại chăn nuôi xả trực tiếp ra môi trường. Cây cối, hoa màu chết do ngâm nước lâu ngày; xác một số loài vật, gia súc, gia cầm phân hủy gây mầm bệnh cho con người và vật nuôi lân cận.
• Môi trường lý tưởng cho muỗi và côn trùng sinh trưởng: Môi trường ẩm ướt, mưa nhiều là điều kiện lý tưởng cho các loại vi rút, nấm mốc và các sinh vật mang mầm bệnh như muỗi phát triển mạnh, gây ra các bệnh truyền nhiễm.
• Điều kiện sống không đảm bảo: Nhà cửa, cơ sở hạ tầng bị hư hỏng, điều kiện vệ sinh xuống cấp trầm trọng.
• Thiếu nước sạch và thực phẩm an toàn: Người dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn nước sạch và thực phẩm hợp vệ sinh trong tình huống khẩn cấp, không thể nấu chín thức ăn hay uống nước đun sôi.
• Thời tiết thay đổi thất thường: Thời tiết ẩm ướt và mưa lớn khiến cơ thể không kịp thích nghi, dễ dẫn đến các bệnh về đường hô hấp có khả năng lây nhiễm cao, dễ gây thành dịch.

​

• Các bệnh truyền nhiễm thông qua đường tiêu hóa: Tiêu chảy cấp, tả, lỵ trực khuẩn, lỵ amip, thương hàn, nhiễm khuẩn E.coli, viêm gan vi rút A. Nguyên nhân là do các nguồn nước sinh hoạt, nước uống bị ô nhiễm bởi lũ lụt, vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng.
• Các bệnh da liễu: Nấm kẽ chân, tay, viêm nang lông, hắc lào, lang ben, ghẻ lở, mụn nhọt. Các bệnh nặng hơn còn có bệnh nhiễm khuẩn (Whitemore), bệnh xoắn khuẩn (Leptospira) ở những nơi xảy ra lũ lụt nặng.  Do tình trạng nước bẩn, nhiễm các vi sinh vật và nấm gây bệnh; người dân vùng lũ thường xuyên phải ngâm tay chân trong nước bẩn thời gian dài, cùng với điều kiện sống ẩm ướt dẫn đến việc người dân ở các vùng này hay mắc bệnh da liễu.
• Các bệnh về mắt: đau mắt đỏ, viêm bờ mi, viêm tuyến lệ. Các bệnh này thường xuyên xảy ra ở những nơi ô nhiễm môi trường sinh hoạt và nguồn nước.
• Các bệnh về hô hấp: Cảm cúm, sốt, viêm họng, nhiễm trùng đường hô hấp. Các triệu chứng nặng hơn có thể bao gồm sốt cao, sốt kéo dài, ớn lạnh và đổ mồ hôi, mệt mỏi nặng. Khi cơ thể bị cảm lạnh do ngâm mình trong nước lâu, thiếu quần áo và chăn ấm; nhà cửa không kín gió, thậm chí phải di chuyển đến những nơi đông đúc, mất vệ sinh sẽ khiến các bệnh này gia tăng đột biến.
• Các bệnh lây truyền vật trung gian: Bệnh phổ biến nhất là sốt xuất huyết. Môi trường sau lũ lụt là điều kiện rất thuận lợi cho muỗi gây bệnh sinh sôi và phát triển. Chỗ ở tạm bợ, điều kiện ngủ nghỉ và sinh hoạt không đảm bảo cũng góp phần làm tăng nguy cơ.

Đọc thêm tại bài viết: Cách phòng ngừa nấm da chân mùa mưa

Hậu quả của việc ko phòng chống bệnh:

Bên cạnh những tác động trực tiếp đến sức khỏe, lũ lụt còn tiềm ẩn những hệ lụy lâu dài và nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng nếu không có biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời.

• Ảnh hưởng sức khỏe lâu dài: Các bệnh như tiêu chảy, sốt rét, sốt xuất huyết hay nhiễm trùng đường hô hấp, nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, có thể gây ra những hậu quả sức khỏe kéo dài. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh mà còn tạo gánh nặng cho hệ thống y tế.
• Tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh quy mô lớn: Khi công tác phòng chống dịch bệnh không hiệu quả, nhiều loại bệnh có thể đồng thời xuất hiện và lây lan nhanh chóng trong cộng đồng. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh các vùng lũ lụt thường đông dân cư, điều kiện vệ sinh kém và hệ thống y tế bị quá tải, tạo điều kiện cho dịch bệnh bùng phát thành đại dịch.

Vì vậy, việc chủ động và quyết liệt trong công tác phòng chống dịch bệnh sau lũ lụt là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hạn chế tối đa những hậu quả nghiêm trọng.

Các biện pháp phòng ngừa dịch sau mùa mưa:

Để chủ động phòng ngừa và đối phó với các bệnh thường gặp trong mùa mưa bão, người dân cần thực hiện đồng bộ các biện pháp về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, chú trọng an toàn thực phẩm và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

• Hãy ăn thức ăn và thực phẩm sạch. Thực phẩm khi ăn nên được nấu chín, giữ gìn vệ sinh nhà bếp

​

• Sử dụng máy lọc nước hoặc đun sôi nước trước khi uống để đảm bảo an toàn
• Thường xuyên rửa tay sạch bằng xà phòng trước và sau khi chế biến đồ ăn, trước và sau khi ăn và sau khi sử dụng nhà vệ sinh.
• Bảo quản đồ ăn ở nơi khô ráo, sạch sẽ. Để thực phẩm ở nơi an toàn, tránh sâu bọ, phân của động vật.
• Giết kí sinh trùng, muỗi bằng thuốc diệt diệt côn trùng/ thuốc diệt muỗi. Đậy kín các giếng trời, làm sạch hệ thống thoát nước, tránh để hiện tượng tắc nước, trữ nước.
• Luôn giữ ấm cơ thể, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ. Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, bổ sung vitamin và khoáng chất để nâng cao sức đề kháng.
• Thực hiện nguyên tắc tổng vệ sinh môi trường ngay khi nước rút đến đâu, dọn dẹp đến đó. Tổ chức thu gom, xử lý và chôn cất đúng quy trình theo sự chỉ đạo của Trung ương.
• Tránh tiếp xúc với các nguồn nước bẩn. Nếu phải tiếp xúc với nguồn nước bẩn, hãy trang bị các thiết bị bảo vệ bản thân như găng tay cao su, ủng nước cao su và mặc quần kín để hạn chế nguồn nước bản tiếp xúc trực tiếp với da.
• Khi có dấu hiệu hoặc nghi ngờ nhiễm bệnh, hãy đến cơ sở y tế gần nhất được chuẩn đoán và điều trị​

Đọc thêm tại bài viết: Đề phòng các bệnh truyền nhiễm trong mùa mưa