Mất bao lâu để tiêu hóa thức ăn?

Nói chung, thức ăn mất 24 đến 72 giờ để thức ăn di chuyển qua đường tiêu hóa của bạn. Thời gian chính xác phụ thuộc vào số lượng và loại thực phẩm bạn đã ăn. Ngoài ra còn dựa trên các yếu tố như giới tính, sự trao đổi chất và các vấn đề tiêu hóa có thể làm chậm hoặc tăng tốc quá trình này.

Thời gian tiêu hóa bình thường: làm rỗng dạ dày (2 đến 5 giờ), đi qua ruột non (2 đến 6 giờ), quá trình tiêu hóa ở đại tràng (10 đến 59 giờ) và toàn bộ quá trình tiêu hóa ở ruột (10 đến 73 giờ).

Tốc độ tiêu hóa cũng phụ thuộc vào những gì bạn đã ăn. Thịt và cá có thể mất tới 2 ngày để tiêu hóa hoàn toàn. Các protein và chất béo của thịt cá là các phân tử phức tạp mất nhiều thời gian hơn để cơ thể tách ra. 

Ngược lại, trái cây và rau quả, có nhiều chất xơ, có thể di chuyển qua hệ tiêu hóa trong vòng chưa đầy một ngày. Trên thực tế, những thực phẩm giàu chất xơ này giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.

Thức ăn chế biến sẵn và đồ ăn vặt chứa nhiều đường có tốc độ tiêu hóa nhanh nhất, điều đó khiến bạn nhanh chóng cảm thấy đói

Điều gì xảy ra trong quá trình tiêu hóa

Tiêu hóa là quá trình cơ thể phá vỡ thức ăn và hấp thu các chất dinh dưỡng mà cơ thể cần để hoạt động. Những gì không thể tiêu hóa cơ thể sẽ đào thải ra ngoài.

Hệ thống tiêu hóa được tạo thành từ năm phần chính:

• Miệng
• Thực quản
• Dạ dày
• Ruột non
• Ruột già

Đây là những gì xảy ra khi tiêu hóa thức ăn:

Khi nhai, nước bọt được tiết ra từ các tuyến trong miệng. Dịch tiêu hóa này chứa các enzyme phá vỡ tinh bột trong thức ăn. Kết quả là một khối bột nhão được gọi là bolus dễ nuốt hơn.

Khi bạn nuốt, thức ăn di chuyển xuống thực quản - đường ống nối miệng với dạ dày. Một cánh cổng được gọi là cơ thắt thực quản dưới mở ra để cho thức ăn di chuyển vào dạ dày.

Axit trong dạ dày phá vỡ thức ăn nhiều hơn. Nhào trộn thức ăn tạo thành một hỗn hợp nhão và thức ăn được tiêu hóa một phần, được gọi là dưỡng trấp. Hỗn hợp này di chuyển đến ruột non.

Trong ruột non, tuyến tụy và gan tiếp tục tiết dịch tiêu hóa vào hỗn hợp.

Dịch tụy phá vỡ carbohydrate, chất béo và protein. Dịch mật từ túi mật hòa tan chất béo. Vitamin, các chất dinh dưỡng khác và nước di chuyển qua các thành của ruột non vào máu. Phần chưa tiêu hóa tiếp tục di chuyển đến ruột già.

Ruột già hấp thụ lượng nước và các chất dinh dưỡng còn sót lại từ thức ăn. Phần còn lại trở thành chất thải rắn, được gọi là phân.

Trực tràng lưu trữ phân cho đến khi bạn đã sẵn sàng để đi tiêu.

Các vấn đề tiêu hóa có thể xảy ra

Một số yếu tố có thể làm gián đoạn quá trình tiêu hóa và để lại một số tác dụng phụ khó chịu như ợ nóng, ợ hơi, táo bón hoặc tiêu chảy. Ví dụ như:

• Trào ngược axit xảy ra khi cơ thắt thực quản dưới suy yếu. Khiến axit từ dạ dày tràn vào thực quản. Triệu chứng chính là ợ nóng.
• Bệnh celiac liên quan đến hệ thống miễn dịch của bạn tấn công và làm tổn thương ruột của bạn khi bạn ăn gluten.
• Táo bón là nhu động ruột ít hơn bình thường.  Phân cứng và khó tống ra ngoài. Táo bón gây ra các triệu chứng như đầy hơi và đau bụng.
• Viêm túi thừa tạo ra các túi nhỏ trong ruột. Bệnh túi thừa không gây ra các triệu chứng, nhưng nếu phân bị kẹt trong các túi, tình trạng viêm và nhiễm trùng có thể xảy ra. Sự xuất hiện này được gọi là viêm túi thừa và các triệu chứng bao gồm đau bụng, phân lỏng và đôi khi sốt.
• Bệnh viêm ruột bao gồm bệnh Crohn và viêm loét đại tràng. Những tình trạng này tạo ra tình trạng viêm mãn tính trong ruột có thể dẫn đến loét, đau, đi ngoài  ra máu, giảm cân, suy dinh dưỡng và tăng nguy cơ ung thư đại tràng.
• Hội chứng ruột kích thích gây ra các triệu chứng khó chịu như đầy hơi, tiêu chảy và táo bón, nhưng không liên quan đến ung thư hoặc các bệnh tiêu hóa nghiêm trọng khác.
• Không dung nạp Lactose do cơ thể thiếu enzyme cần thiết để phá vỡ đường trong các sản phẩm sữa. Khi  ăn sữa, bạn sẽ bị các triệu chứng như đầy hơi và tiêu chảy.

Lời khuyên để có hệ tiêu hóa tốt hơn

Để giữ cho thực phẩm di chuyển trơn tru thông qua hệ thống tiêu hóa và ngăn ngừa các vấn đề như tiêu chảy và táo bón, hãy thử những lời khuyên sau:

Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc

Rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt đều là những nguồn giàu chất xơ. Chất xơ giúp thực phẩm di chuyển qua hệ thống tiêu hóa của bạn dễ dàng và hoàn toàn hơn.

Hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến

Nghiên cứu cho thấy thịt đỏ sản xuất hoạt chất  liên quan đến bệnh tim.

Thêm men vi sinh vào chế độ ăn uống của bạn

Những vi khuẩn có lợi này giúp loại bỏ vi khuẩn có hại trong đường tiêu hóa của bạn. Bạn sẽ tìm thấy chúng trong các thực phẩm như sữa chua và sữa chua uống lên men, và trong các chất bổ sung.

Tập thể dục hàng ngày

Vận động cơ thể giữ cho đường tiêu hóa hoạt động tốt hơn. Đi dạo sau bữa ăn có thể ngăn ngừa đầy hơi. Tập thể dục cũng giúp kiểm soát cân nặng, và làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư và các bệnh khác của hệ thống tiêu hóa.

Ngủ nhiều

Thiếu ngủ có liên quan đến béo phì, có thể góp phần gây ra các vấn đề với hệ thống tiêu hóa.

Kiểm soát căng thẳng

Căng thẳng quá mức có thể làm xấu đi các tình trạng tiêu hóa như ợ nóng và hội chứng ruột kích thích. Các kỹ thuật giảm căng thẳng như thiền và yoga có thể giúp làm dịu tâm trí của bạn.

Ghi nhớ

Bạn có thể không nghĩ nhiều về việc tiêu hóa hàng ngày. Nhưng bạn sẽ biết khi nó không hoạt động tối ưu sẽ gây các triệu chứng khó chịu như đầy hơi, táo bón và tiêu chảy.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 lý do khiến hệ tiêu hóa của bạn hoạt động kém