Lý do khiến cơn ho của bạn không cải thiện

Ho mãn tính là gì?

Có một số lý do khiến cơn ho của bạn mãi không cải thiện. Lời giải thích có thể đơn giản như dị ứng hoặc nhiễm trùng kéo dài, nhưng cũng có thể nghiêm trọng hơn. Điều quan trọng là phải tìm hiểu tận gốc nguyên nhân và thực hiện các bước để giữ cho tình trạng của bạn không trở nên tồi tệ hơn.

Nếu bạn bị ho kéo dài 8 tuần hoặc lâu hơn, rất có thể bạn đang mắc bệnh được gọi là “ho mạn tính”. Điều đó có nghĩa là cơn ho của bạn có thể không phải do nhiễm trùng đường hô hấp hoặc cảm lạnh đơn giản, vì vậy việc cố gắng phớt lờ nó sẽ không khiến bệnh biến mất.

Hơn cả một mối phiền toái, ho mạn tính cần được chú ý và chẩn đoán sớm. Bạn nên đi khám bác sĩ để xác định nguyên nhân và cách điều trị.

Đọc thêm ở bài viết: Nguyên nhân gây cơn ho dai dẳng

Nguyên nhân và cách điều trị

Nguyên nhân gây ho mạn tính có thể từ những nguyên nhân dễ điều trị đến những nguyên nhân nghiêm trọng hơn nhiều. Việc điều trị của bạn sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, bao gồm:

Hội chứng chảy dịch mũi sau

Hội chứng chảy dịch mũi sau là nguyên nhân phổ biến gây ho kéo dài. Dị ứng, vi rút, bụi, hóa chất hoặc viêm là những yếu tố có thể gây kích ứng màng mũi và gây ra chất nhầy chảy ra từ mũi và xuống cổ họng. Điều này khiến bạn ho, đặc biệt là vào ban đêm khi bạn nằm xuống.

Cơn ho liên quan đến chảy dịch mũi sau có thể cải thiện khi bạn sử dụng thuốc kháng histamine thông mũi, thuốc kháng histamine đường mũi hoặc đường uống, glucocorticoid mũi hoặc thuốc xịt mũi. Cách điều trị (hoặc kết hợp các phương pháp điều trị) tốt nhất tùy thuộc vào các triệu chứng và tiền sử bệnh của bạn.

Hen suyễn

Khi bạn bị hen suyễn, các cơ xung quanh đường thở của bạn thắt chặt, niêm mạc đường thở sưng lên và các tế bào trong đường thở tiết ra chất nhầy đặc. Ho do hen suyễn là cách cơ thể bạn cố gắng đưa không khí vào những khu vực bị hạn chế đó. Bệnh hen suyễn có thể được gây ra bởi thời tiết, dị ứng, nhiễm trùng, khói thuốc lá, sử dụng một số loại thuốc và thậm chí cả việc tập thể dục và cảm xúc.

Nếu đây là nguyên nhân gây ra cơn ho của bạn, bác sĩ có thể sẽ cung cấp cho bạn phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bệnh hen suyễn, bao gồm dùng glucocorticoid dạng hít để giảm viêm ở đường thở. Nếu bạn cũng bị thở khò khè hoặc khó thở, bác sĩ có thể kê toa thuốc giãn phế quản dạng hít để mở đường thở.

Nhiễm trùng

Ngay cả sau khi bạn dường như đã khỏi bệnh cảm lạnh, cúm, nhiễm COVID-19 hoặc viêm phổi, cơn ho vẫn có thể kéo dài. Ho gà, là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và có thể là nguyên nhân gây ho mãn tính chưa được phát hiện. Mặc dù nó thường được bao gồm trong lịch tiêm chủng cho trẻ em, nhưng khuyến nghị người lớn vẫn nên tiêm vắc xin tăng cường bệnh ho gà. Bạn có thể đo khả năng miễn dịch của mình bằng xét nghiệm máu.

Nhiều bệnh nhiễm trùng có thể tự khỏi. Cần có thời gian để phổi lành lại và tạo ra các cơ quan thụ cảm ho mới (có nhiệm vụ kích hoạt phản xạ ho). Nhưng trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh cho bạn.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Với trào ngược dạ dày thực quản, một dải cơ yếu xung quanh phần dưới của thực quản sẽ khiến axit dạ dày di chuyển vào thực quản thay vì đưa nó đến dạ dày. Khói axit bốc ra từ dạ dày có thể gây kích ứng phổi, gây ho mãn tính. Ợ nóng và đau ngực là những triệu chứng phổ biến của trào ngược dạ dày thực quản, dù vậy bạn cũng có thể không có bất kỳ triệu chứng nào ngoài ho.

Bạn có thể phải thực hiện một số thay đổi trong lối sống để giảm bớt triệu chứng bệnh. Chúng bao gồm tránh các chất làm tăng trào ngược, chẳng hạn như thực phẩm giàu chất béo, sô cô la, nước ngọt có ga, rượu bia, nước trái cây có tính axit. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn giảm cân hoặc ngừng hút thuốc. Bác sĩ cũng có thể kê một số loại thuốc để làm chậm quá trình sản xuất axit trong dạ dày của bạn, được gọi là thuốc ức chế bơm proton. Có thể mất vài tuần điều trị trước khi bạn thấy kết quả. Nếu cơn ho của bạn không cải thiện trong thời gian này, bạn có thể cần xét nghiệm thêm.

Thuốc huyết áp

Thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE), thường được sử dụng để điều trị huyết áp cao, có thể gây ho khan mãn tính ở 20% số người sử dụng chúng. Một sự thay đổi nhỏ về thuốc có thể giải quyết được tác dụng phụ này.

Hút thuốc

Hút thuốc làm tổn thương phổi của bạn (và cả cơ thể bạn). Phổi của bạn tạo ra chất nhầy để cố gắng loại bỏ các hóa chất và các hạt trong khói thuốc lá gây kích ứng cho chúng. Đây là hiện tượng thường được gọi là “cơn ho của người hút thuốc”. Nó cũng có thể là một trong những dấu hiệu đầu tiên của một vấn đề lớn hơn nhiều, chẳng hạn như bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).

Bạn nên ngừng hút thuốc, nhưng đừng mong đợi cơn ho sẽ khỏi ngay lập tức. Hút thuốc nhiều năm đồng nghĩa với việc phổi của bạn sẽ mất nhiều thời gian để cố gắng tự phục hồi.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là một nhóm bệnh, bao gồm khí thũng, viêm phế quản mãn tính và hen suyễn tắc nghẽn mãn tính, khiến không khí vào và ra khỏi phổi khó khăn. Trong hầu hết các trường hợp, cơ thể bạn tạo ra quá nhiều chất nhầy và ho để cố gắng loại bỏ nó. Một triệu chứng khác là khó thở. Theo thời gian, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có thể trở nên trầm trọng hơn và đe dọa tính mạng. Hầu hết những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đều là người hút thuốc hoặc đã từng hút thuốc. Nhưng bạn vẫn có thể mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngay cả khi bạn chưa bao giờ hút thuốc.

Bác sĩ có thể điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng ống hít cấp cứu và steroid dạng hít hoặc đường uống để giúp kiểm soát các triệu chứng và giảm thiểu thiệt hại thêm. Bạn cũng có thể cần điều trị bằng liệu pháp oxy.

Đọc thêm ở bài viết: Tìm hiểu về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Ung thư phổi

Mặc dù ung thư phổi không đứng đầu danh sách các nguyên nhân có thể xảy ra nhưng đó là một lý do khác để bạn đi khám. Hút thuốc cho đến nay là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi, mặc dù vẫn có một số người mắc bệnh ung thư phổi chưa bao giờ hút thuốc. Nếu bạn là người không hút thuốc và không có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư phổi thì đó không phải là chẩn đoán khả thi. Phổi của bạn bao gồm ba phần: mô, đường thở và tuần hoàn. Chỉ có đường thở mới có cơ quan thụ cảm ho, vì vậy nếu bạn có khối u ở các phần khác của phổi, nó có thể không gây ho.

Điều trị được xác định bởi kích thước và vị trí của bệnh ung thư. Bạn có thể cần phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị bằng thuốc nhắm mục tiêu hoặc liệu pháp miễn dịch.

Nếu bác sĩ không thể tìm ra nguyên nhân gây ho và tình trạng ho vẫn kéo dài (được gọi là ho dai dẳng), bác sĩ có thể đề nghị dùng thuốc giảm ho. Lưu ý không dùng thuốc không kê đơn trong thời gian dài mà không nói chuyện với bác sĩ.

Chẩn đoán nguyên nhân gây ho mãn tính

Để tìm ra nguyên nhân gây ho, bác sĩ sẽ tìm hiểu bệnh sử của bạn và khám thực thể. Bao gồm:

• Cơn ho bắt đầu khi nào?
• Có yếu tố nào có thể kích hoạt nó?
• Bạn có ho ra đờm, chất nhầy hoặc máu không?
• Bạn có tiếp xúc gần gũi với bất kỳ ai có triệu chứng tương tự hoặc có thể đã bị nhiễm trùng đường hô hấp như cảm lạnh, viêm phổi, COVID-19, bệnh lao hoặc ho gà không?
• Bạn có đang hút thuốc hay đã từng hút thuốc không?
• Bạn có bị ợ nóng hoặc khó tiêu?
• Bạn có bị dị ứng không?
• Bạn đã từng bị chảy dịch mũi sau chưa?
• Gần đây bạn có bắt đầu dùng bất kỳ loại thuốc mới nào không?

Bác sĩ sẽ lấy các dấu hiệu quan trọng của bạn, bao gồm cả nhiệt độ, và nghe phổi và tim của bạn bằng ống nghe. Dựa trên các triệu chứng của bạn, họ có thể đề xuất phương pháp điều trị thử nghiệm trước khi thực hiện các xét nghiệm tiếp theo. Nếu cơn ho của bạn cải thiện, bạn không cần xét nghiệm thêm.

Nhưng nếu ho kéo dài hoặc nếu chẩn đoán không rõ ràng, bạn có thể cần xét nghiệm thêm, bao gồm:

• Ngoáy họng: tăm bông được sử dụng để nuôi cấy và xét nghiệm nhiễm trùng.
• Xét nghiệm máu: Điều này có thể giúp bác sĩ biết liệu cơ thể bạn có đang chống lại nhiễm trùng hay không.
• X-quang ngực: Bác sĩ có thể yêu cầu chụp X-quang ngực hoặc thậm chí chụp CT ngực, đặc biệt nếu bạn hút thuốc hoặc đã từng hút thuốc hoặc nếu bạn mắc các tình trạng bệnh lý khác có thể ảnh hưởng đến phổi.
• Xét nghiệm chức năng phổi: Bác sĩ lâm sàng của bạn có thể cố gắng đo mô hình luồng khí vào và ra khỏi phổi. Điều này bao gồm tiến hành đo phế dung (bạn sẽ thở ra mạnh và nhanh vào một thiết bị nhựa nhỏ để đo mức độ bạn thở ra không khí) hoặc thử nghiệm thử thách methacholine (còn được gọi là thử nghiệm kích thích phế quản) để đánh giá mức độ "phản ứng" phổi của bạn.
• Xét nghiệm trào ngược axit: Axit trong thực quản của bạn có thể gây ho. Còn được gọi là đầu dò pH, xét nghiệm này đo mức axit trong chất lỏng trong thực quản của bạn. Nội soi trên có thể được thực hiện trong một số trường hợp để tìm kích ứng thực quản và lấy sinh thiết thực quản.

Khi nào cần tới gặp bác sĩ?

Nếu bạn bị ho kéo dài từ 8 tuần trở lên, hãy đến gặp bác sĩ ngay. Những cơn ho liên quan đến dị ứng hoặc thậm chí là cảm lạnh thông thường có thể kéo dài hàng tháng, nhưng bạn không nên bỏ qua chúng.

Hãy tới gặp bác sĩ sớm hơn nếu bạn có các triệu chứng khác như khó thở hoặc sốt. Nếu bạn ho ra máu, hãy đi khám ngay lập tức.