Lưỡi nói gì về sức khỏe của bạn?

Lưỡi nói gì về sức khỏe của bạn?

Triệu chứng của rất nhiều bệnh mãn tính và cấp tính sẽ biểu hiện ở lưỡi. Trên thực tế, đôi khi, biểu hiện ở lưỡi lại là những biểu hiện đầu tiên mà bạn có thể nhận thấy nhưng lại là biểu hiện dễ bị bỏ qua nhất.

Vậy thì, thế nào là lưỡi bình thường? Lưỡi bình thường là lưỡi có màu đỏ hồng, nhưng không phải màu đỏ quá nhạt, với các nhú lưỡi và đường lượn sóng trên lưỡi. Bất cứ dấu hiệu nào khác cũng có thể cảnh báo các vấn đề về sức khỏe.

Bệnh tiểu đường

Nấm miệng là dấu hiệu phổ biến nhất ở những người bị bệnh tiểu đường không kiểm soát được. Trên thực tế, nấm miệng là dấu hiệu đầu tiên cho thấy bạn mắc phải các bệnh mãn tính, đơn giản chỉ là vì mọi người thường đến gặp nha sỹ thường xuyên hơn là bác sỹ đa khoa. Nấm miệng thường là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang bị suy yếu. Nấm miệng – về cơ bản là một tình trạng nhiễm nấm và thường được gọi là nhiễm nấm candida, biểu hiện bằng một lớp phủ dày, màu trắng trên lưỡi.

Những người bị tiểu đường thường hay bị khô miệng. Nhiều người cho rằng, đó là do người bệnh tiểu đường thường bị thiếu nước. Trong trường hợp này, lưỡi có thể sẽ bị nhăn lại và mất đi vẻ bình thường của lưỡi.

HIV

Nhiều thập kỷ trước, khi HIV/AIDS còn là căn bệnh chết người, lớp màu trắng, dính bao phủ trên lưỡi trong bệnh nấm miệng có thể là một trong số những dấu hiệu đầu tiên và rõ ràng nhất của tình trạng nhiễm khuẩn.

Cũng giống như với bệnh tiểu đường, hệ miễn dịch bị suy yếu do nhiễm HIV hoặc AIDS sẽ khiến cơ thể khó chống lại các vi sinh vật, như các loại nấm.

Tình trạng sưng đỏ ở lưỡi và các vị trí khác ở trong miệng hoặc sự phát triển trông giống như những sợi lông trắng ở cạnh lưỡi cũng có thể là dấu hiệu của bệnh HIV/AIDS.

Bệnh Celiac

Trong bệnh Celiac, việc tiêu thụ gluten sẽ khiến hệ miễn dịch tấn công ruột non. Các triệu chứng đường tiêu hóa như táo bón, tiêu chảy, chướng bụng và đau bụng là những triệu chứng điển hình của bệnh celiac, nhưng bệnh cũng có thể khiến bạn bị rụng lông trên lưỡi và gây ra các chấm nhỏ trên lưỡi của bạn.

Tình trạng này được gọi là viêm teo lưỡi (atrophic glossitis) và có thể làm thay đổi vị giác của bạn, cũng như gây đau đớn. Khi lông trên lưỡi bị rụng, bạn sẽ cảm thấy rất đau. Bất cứ loại thực phẩm nào có quá nhiều acid hoặc nhiều gia vị hoặc có chứa cồn đều có thể gây ra phản ứng đau.

Bệnh celiac có thể khiến lưỡi bạn bị rát hoặc bị khô, nếu các vitamin và khoáng chất không được hấp thu đúng cách qua ruột non. Tình trạng này cũng dẫn đến việc thường xuyên lở loét ở lưỡi hoặc các phần khác ở miệng.

Hội chứng Sjogren

Hội chứng Sjogren, một loại bệnh tự miễn khác, có thể tấn công rất nhiều phần của cơ thể, nhưng hội chứng này thường tấn công tuyến nước bọt và tuyến lệ. Tình trạng này có thể dẫn đến khô mắt và khô miệng, và khô miệng có thể dẫn đến nấm miệng.

Khi cơ thể bạn không có đủ nước bọt và lượng enzyme cần thiết, lượng nấm vốn có trong cơ thể với một lượng thấp sẽ bắt đầu nhân lên. Các đốm trắng của tình trạng nấm miệng có thể xuất hiện hoặc lưỡi bạn có thể sẽ trở nên đỏ và mịn hơn nếu các lông trên lưỡi biến mất.

Một số người mắc hội chứng Sjogren còn có cảm giác bỏng rát và nứt ở lưỡi.

Ung thư

Nha sỹ có thể sẽ là người đầu tiên phát hiện ra rằng bạn bị ung thư, đặc biệt là ung thư vùng đầu, cổ và khoang miệng.

Bất cứ tình trạng sưng nào trên lưỡi (hoặc bất cứ vị trí nào trong miệng) kéo dài trên 2 tuần đều nên được kiểm tra. Bệnh bạch sản (leukoplakia) có thể khiến lưỡi bạn xuất hiện những mảng trắng, và khiến các tế bào trong miệng tăng sinh một cách không kiểm soát. Bệnh bạch sản có thể không gây nguy hiểm, nhưng có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư và nên được kiểm tra. Bệnh bạch sản cũng thường gặp ở những người bị ung thư biểu mô tế bào vảy liên quan đến HPV.

Thiếu vitamin

Một chiếc lưỡi bình thường khỏe mạnh sẽ có màu đỏ hồng. Lưỡi có màu đỏ nhợt nhạt có thể là dấu hiệu của việc thiếu acid folic, vitamin B12 hoặc sắt. Thông thường, những tình trạng này có thể được điều trị bằng việc sử dụng thực phẩm chức năng hoặc thay đổi chế độ ăn.

Lưỡi có màu đỏ nhợt nhạt cũng có thể là dấu hiệu của việc bị viêm họng hoặc bệnh Kawasaki, một tình trạng bệnh hiếm găp có thể gây viêm ở một vài mạch máu và thường gặp ở trẻ nhỏ.

Tuy nhiên, cũng đừng quá hoảng sợ nếu lưỡi của bạn có màu đỏ tươi. Đó có thể đơn giản là vì bạn vừa uống sinh tố dâu hoặc ăn súp quá nóng khiến lưỡi bị bỏng. Trong trường hợp này, các nhú vị giác sẽ sớm phát triển trở lại.

Căng thẳng

Lở loét miệng (canker sore) do căng thẳng không nên bị nhầm lẫn với tình trạng rộp miệng (cold sore) gây ra bởi virus. Lở loét miệng có thể xuất hiện trên lưỡi hoặc ở các phần khác trong miệng.

Nếu bạn bị lở loét miệng, hãy thử súc miệng với nước muối ấm và tránh những loại thực phẩm nhiều giàu mỡ, thay vào đó, hãy lựa chọn các loại thực phẩm mềm và mát, ví dụ như sữa chua. Sưng trên lưỡi cũng có thể là dấu hiệu cho thấy bạn hay nghiến răng hoặc cắn phải lưỡi.

Hãy giảm căng thẳng bằng việc luyện tập thể thao, tập yoga hoặc ngồi thiền, thêm vào đó, hãy “giảm bớt tốc độ” khi bạn nhai thức ăn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những sự thật thú vị về lưỡi