Kiềm chế cơn nóng giận nếu bạn không muốn trái tim tổn thương

Tất cả chúng ta đều đã từng trải qua trạng thái mất bình tĩnh do tức giận vì một điều gì đó. Nóng giận không phải là cảm giác dễ chịu nên không có gì đáng ngạc nhiên khi nó có thể gây tổn hại cho sức khỏe cả về mặt thể chất lẫn tinh thần.

Một nghiên cứu mới đây được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, đã kiểm tra tác động của cảm xúc tức giận đối với sức khỏe tim mạch. Các nhà nghiên cứu đã lấy mẫu máu và chỉ số huyết áp trước và sau khi hướng dẫn 208 thanh niên khỏe mạnh thực hiện 1 trong 4 nhiệm vụ: Đếm lớn giọng hoặc kể lại những ký ức gợi lên sự tức giận, buồn bã hoặc lo âu.

Các nhà khoa học phát hiện ra rằng, so với những người tham gia ở 3 nhóm còn lại, mạch máu của những người nhớ lại những ký ức liên quan đến sự giận dữ giảm khả năng giãn nở. Khi mạch máu không thể giãn ra, chúng sẽ bị co thắt nhiều hơn và có thể gây căng thẳng cho tim.

Tác giả chính của nghiên cứu, ông Daichi Shimbo, bác sĩ tim mạch và giám đốc tại Trung tâm Y tế Irving thuộc Đại học Columbia, Mỹ, cho biết cơn nóng giận làm suy giảm chức năng của động mạch, có liên quan đến nguy cơ đau tim trong tương lai.

Nghiên cứu này không phải là nghiên cứu đầu tiên nêu ra mối liên hệ giữa cảm xúc tức giận và sức khỏe tim mạch. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng sự tức tối, nóng giận khi không được giải quyết còn có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề về đường tiêu hóa, mất ngủ, đau đầu và rối loạn tâm trạng.

Ông Jacques Ambrose, bác sĩ tâm thần và giám đốc y tế tại Trung tâm Y tế Irving thuộc Đại học New York-Presbyterian/Columbia, Mỹ, nói tâm trạng giận dữ cũng có thể gây suy yếu hệ miễn dịch và làm trầm trọng thêm các tình trạng bệnh lý hiện có chẳng hạn như viêm khớp.

Cảm xúc tức giận không chỉ gây căng thẳng cho tim mà còn dẫn đến nguy cơ mắc các vấn đề về đường tiêu hóa, đau đầu, mất ngủ.

Mặc dù sự tức giận có thể gây những tác động tiêu cực, nhưng giống như những cảm xúc tự nhiên khác, chẳng hạn như sợ hãi và vui mừng, nó cũng mang lại một số giá trị nhất định. Dưới đây là những gì các chuyên gia nói về mặt tích cực của trạng thái cảm xúc này.

GS.TS tâm lý học Ryan Martin, Đại học Wisconsin-Green Bay, Mỹ, cho rằng phản ứng sinh lý đi kèm với sự tức giận cũng có thể hữu ích. Khi chúng ta cảm nhận cơn bốc hỏa, bực tức dâng lên trong người, trạng thái căng thẳng được kích hoạt tại hệ thần kinh giao cảm, kích thích giải phóng các hormone căng thẳng đi khắp cơ thể. Những hormone này gây ra phản ứng "chiến đấu hay bỏ chạy" (Fight-or-flight response) khiến nhịp tim tăng vọt, căng cơ và má đỏ bừng. Tuy nhiên, phản ứng này cũng giúp tăng cường sự tập trung, tỉnh táo và năng lượng, từ đó có thể hỗ trợ bạn giải quyết vấn đề đang vướng mắc.

Một nghiên cứu gần đây thậm chí còn phát hiện ra rằng những người được giao hoàn thành các nhiệm vụ mang tính thử thách trong trạng thái tức giận, sẽ thực hiện tốt hơn những người tham gia có những cảm xúc khác, chẳng hạn như buồn bã hoặc thích thú.

Tuy nhiên, mặc dù sự tức giận có khả năng mang tính xây dựng nhưng nó có thể trở nên không lành mạnh trong một số trường hợp, chẳng hạn như khi cơn giận trở nên quá mức đối với tác nhân gây ra nó, hoặc nếu ai đó giữ nó trong lòng một thời gian dài.

Bác sĩ Ambrose nói: “Khi một người ngẫm nghĩ về sự giận dữ của mình, tái hiện lại sự kiện đó trong tâm trí và ôm giữ cảm xúc tiêu cực, điều đó có thể dẫn đến cảm xúc tức giận mạn tính, ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe tinh thần và thể chất".

GS.TS Martin cho biết thêm, sự tức giận còn có thể dẫn đến gây hấn hoặc tổn hại cho các mối quan hệ.

Cách kiểm soát cơn giận

Để ngăn chặn sự tức giận chuyển sang trạng thái không lành mạnh, GS.TS Martin cho biết điều quan trọng là phải nhận ra các dấu hiệu của cơn giận ngày càng gia tăng và áp dụng các biện pháp kiểm soát cảm xúc hiệu quả.

Bác sĩ Ambrose khuyến nghị các kỹ thuật kiểm soát căng thẳng như tập thể dục và thiền chánh niệm. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng có thể giúp giảm những suy nghĩ tiêu cực hoặc những phản ứng cảm xúc vô ích khi một người căng thẳng.

“Đối với thiền chánh niệm, mục tiêu là trau dồi nhận thức về trải nghiệm ở chính thời điểm hiện tại mà không phán xét. Điều này cho phép bạn quan sát và thừa nhận cảm xúc tức giận của mình mà không bị nó điều khiển”, ông Ambrose nói. 

Ngoài ra, hít thở sâu trong khi thiền có thể tác động lên hệ thần kinh phó giao cảm, dẫn đến hạ nhịp tim và mang lại cảm giác bình tĩnh hơn.

Bên cạnh đó, theo ông Ambrose, kỹ thuật thư giãn cơ từ từ cũng có thể giải phóng sự căng thẳng khi tức giận. Kỹ thuật này bao gồm việc căng và sau đó nới lỏng dần dần các nhóm cơ khác nhau trong cơ thể, chẳng hạn như cổ, vai, bắp tay, cẳng tay hay ngón tay.

Nếu gặp khó khăn trong việc kiểm soát cảm xúc giận dữ, bạn có thể cân nhắc tìm gặp chuyên gia sức khỏe tâm thần. Họ có thể giúp bạn giải quyết vấn đề hoặc xác định xem liệu bạn có nguy cơ tiềm ẩn nào với tình trạng sức khỏe hay không, chẳng hạn như rối loạn cảm xúc lưỡng cực - một tình trạng bệnh lý về tâm thần có thể góp phần khiến cơn giận bùng phát dữ dội và nhanh chóng.