Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Đường trong trái cây có tốt cho sức khỏe?

Fructose là dạng đường tự nhiên chính được tìm thấy trong mật ong, trái cây và một số loại rau. Loại đường này có vị ngọt nhất trong các loại đường, vậy ăn nhiều có tốt cho sức khỏe không?

Theo các chuyên gia, nói về đường thì có một số loại chính là sucrose, lactose, fructose và đường hóa học là những chất ngọt tổng hợp. Trong đó đường fructose là một loại đường đơn được tìm thấy trong trái cây và mật ong. Ngoài ra, còn có nhiều loại thực phẩm được bổ sung đường fructose như đồ uống có ga chứa sirô fructose, bánh quy, bánh mì, sữa chua…

Fructose có chỉ số đường huyết (GI) thấp nên thường không dễ làm tăng đường huyết trong máu. Do đó, nhiều người từng nghĩ rằng fructose là một loại đường tốt cho sức khỏe. Nhưng thực tế thì đường fructose không lành mạnh hơn so với các loại đường khác, thậm chí còn tác động tiêu cực đến gan nếu lạm dụng.

1. Thừa fructose ảnh hưởng đến sức khỏe thế nào?

Đường fructose có thể gây hại cho cơ thể nếu ăn với số lượng không được kiểm soát. Dưới đây là những ảnh hưởng do tiêu thụ quá nhiều đường fructose:

1.1 Béo phì

Fructose được cơ thể sử dụng chủ yếu khi dùng một lượng nhỏ. Lượng đường fructose dư thừa sẽ được chuyển hóa thành chất béo trung tính trong gan và được lưu trữ dưới dạng chất béo. Tăng cân bất thường có thể dẫn đến béo phì ở mọi người. Những người tiêu thụ nhiều đường fructose cũng có thể gây ra sự xen kẽ leptin. Tác động này có thể khiến bạn ăn quá nhiều hoặc ăn không kiểm soát, dẫn đến tăng cân.

Đường trong trái cây có tốt cho sức khỏe? - Ảnh 2.

Đường fructose có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nếu lạm dụng.

1.2 Gây ra các vấn đề về gan

Gan chuyển hóa 70% fructose và máu trực tiếp hấp thụ đường fructose. Tuy nhiên, lượng đường fructose dư thừa được chuyển hóa thành glycogen và chất béo thông qua quá trình sinh lipogenesis và được lưu trữ trong gan. Từ đó có thể gây ra các vấn đề như gan nhiễm mỡ không do rượu và các bệnh gan khác.

1.3 Trao đổi chất kém

Trong thời gian gần đây, nhiều nghiên cứu đã chứng minh vai trò của đường fructose trong việc thúc đẩy hội chứng chuyển hóa. Ở mức độ sơ bộ, hấp thụ quá nhiều đường fructose có thể dẫn đến béo phì, đây là lý do hàng đầu gây ra hội chứng chuyển hóa chậm và chuyển hóa. Ngoài ra, việc hấp thụ nhiều đường fructose có thể góp phần vào sự nhạy cảm với leptin, thúc đẩy việc ăn quá nhiều.

Mặc dù đường fructose dễ hấp thụ, nhưng chất béo được tạo ra từ lượng đường fructose dư thừa rất khó bị phá vỡ và làm chậm khả năng trao đổi chất của cơ thể.

1.4 Tăng axit uric và cholesterol

Fructose có một số tác động khác đối với cơ thể như đường fructose tạo ra nồng độ axit uric cao hơn trong máu. Ngoài ra, các nghiên cứu đã chứng minh rằng fructose gây ra sự gia tăng đáng kể mức cholesterol LDL (lipoprotein mật độ thấp) và có thể góp phần gây ra các vấn đề sức khỏe mạn tính. Sự gia tăng nồng độ cholesterol trong máu cũng làm tắc nghẽn động mạch và mạch máu có thể gây ra các bệnh tim mạch mạn tính.

2. Thực phẩm giàu fructose

2.1 Trái cây giàu fructose

Theo chuyên gia, fructose thường được gọi là đường trái cây vì nó rất phổ biến trong trái cây. Tuy nhiên, các loại trái cây khác nhau có lượng đường fructose không giống nhau. 

Đối với những người cực kỳ nhạy cảm với đường fructose, loại bỏ hoàn toàn trái cây khỏi chế độ ăn uống của họ là lựa chọn duy nhất, nhưng hầu hết những người khác bị mẫn cảm có thể dung nạp một lượng nhỏ mỗi lần, đặc biệt nếu họ ăn nó với thực phẩm khác. Ví dụ về trái cây ít fructose bao gồm mơ, dưa đỏ, quả mâm xôi, dâu tây, mận, quả xuân đào, cam, bưởi, chanh và anh đào chua. Táo, lê và xoài đặc biệt chứa nhiều đường fructose.

Đường trong trái cây có tốt cho sức khỏe? - Ảnh 4.

Trái cây, nước ép trái cây luôn dồi dào đường fructose.

2.2 Rau

Hầu hết các loại rau tươi chỉ chứa một lượng nhỏ fructose và thích hợp cho chế độ ăn ít fructose. Nhìn chung, các loại rau không có vị ngọt - chẳng hạn như ớt, bông cải xanh, rau bina, cần tây và dưa chuột - là những lựa chọn có hàm lượng fructose thấp tốt. Các loại rau có hàm lượng fructose cao hơn đáng kể bao gồm cà rốt, đậu ngọt, khoai lang, ngô và cà chua. 

Ngoài ra, một số thực phẩm có nguồn gốc thực vật hoặc được sản xuất hữu cơ cũng có nhiều đường fructose. Hầu hết các sản phẩm này là chất thay thế phổ biến cho đường sucrose hoặc đường ăn. Mật ong, mật đường, đường cọ và đường mía là một số sản phẩm có nguồn gốc hữu cơ không gây hại cho cơ thể nhiều như các sản phẩm thay thế đã qua chế biến.

3. Làm gì để cắt giảm lượng đường fructose có hại?

Fructose không thể tiêu thụ quá nhiêu trong một thời gian dài. Do đó, fructose phải được tiêu thụ với số lượng quy định để tránh tác dụng phụ. Dưới đây là một số cách để điều chỉnh liều lượng fructose và tránh tiêu thụ thực phẩm gây hại cho sức khỏe:

Tránh thực phẩm đã qua chế biến

Thực phẩm đã qua chế biến, đặc biệt là những thực phẩm có xu hướng ngọt, chứa một lượng lớn fructose. Ngoài ra, thực phẩm như ngũ cốc, bánh kẹo, món tráng miệng, nước sốt bbq… cũng chứa lượng fucstose dồi dào.

Tránh chất làm ngọt nhân tạo

Hầu hết các chất làm ngọt nhân tạo cũng có một lượng fructose cao ở dạng sirô có hàm lượng fructose cao. Vì vậy khi mua cần kiểm tra nhãn của các sản phẩm đóng gói để xem số lượng chất làm ngọt nhân tạo được thêm vào. Mọi người nên tránh thực phẩm đóng gói và đồ ngọt để cắt giảm lượng đường fructose tiêu thụ.

Tránh đồ uống đóng chai có đường

Nhiều thương hiệu bán nước ép trái cây tự nhiên, thường đã qua chế biến và chứa nhiều đường. Hầu hết các loại nước trái cây đóng chai, sữa lắc và xi-rô đều có thêm chất làm ngọt hoặc đường fructose.

Ăn trái cây điều độ

Một số loại trái cây có lượng đường fructose đặc biệt cao. Trái cây khô đặc biệt có lượng đường fructose dư thừa, không tốt cho sức khỏe về lâu dài. Ăn trái cây mỗi ngày là một thói quen lành mạnh. Có thể tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng hoặc chuyên gia dinh dưỡng để thiết lập một kế hoạch ăn kiêng phù hợp theo yêu cầu của cơ thể.

Fructose có thể là một chất thay thế tuyệt vời cho đường, nhưng chỉ khi ăn một cách điều độ. Fructose có hại cho trao đổi chất khi ăn nhiều hơn mức cần thiết, về lâu dài sẽ có nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 4 lý do bạn nên hạn chế ăn đường fructose.

Thùy Chi - Theo Sức Khỏe Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm