Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Điều gì thực sự đã xảy ra khi chúng ta bị cháy nắng?

Một trong những lý do chúng ta phải tránh ra ngoài trong những ngày nắng nóng là "đen da" và "cháy nắng". Nhưng chính xác thì điều gì sẽ xảy ra trên làn da của chúng ta?

"Cháy nắng" là một cụm từ chúng ta thường xuyên được nghe trong những ngày thời tiết nóng như đổ lửa. Nghe nhiều, nhưng cũng chẳng ai dám coi thường, vì chỉ cần cháy nắng một lần thôi bạn sẽ hiểu cảm giác là như thế nào.

Nhưng bạn có hay, sự thực là quá trình cháy nắng "vi diệu" hơn bạn tưởng rất nhiều. Nó không đơn thuần là chuyện bạn bị "bỏng nắng", mà trái lại, Mặt trời hoàn toàn không liên quan đến chuyện "cháy" của bạn đâu.

Nghe lạ đúng không? Hãy thử tìm hiểu xem sao.

Sự thực là quá trình cháy nắng "vi diệu" hơn bạn tưởng rất nhiều.

Mặt trời nguy hiểm, nhưng không phải là thủ phạm khiến bạn cháy nắng

Đúng vậy đó! Mặt trời vừa là thứ duy trì sự sống, vừa là một tác nhân rất nguy hiểm. Tuy nhiên nếu về vấn đề cháy nắng, Mặt trời không phải là thủ phạm trực tiếp, mà chính là cơ thể của bạn.

Để hiểu được vấn đề này, trước tiên chúng ta cần biết rằng trong ánh Mặt trời có chứa tới 3 loại tia tử ngoại: UVA, UVB, và UVC.
Trong đó, chỉ UVA và UVB có khả năng chạm đến chúng ta. UVC là loại tia có bước sóng ngắn nhất cùng năng lượng tàn phá mạnh nhất, nhưng may mắn đã bị tầng Ozone nuốt trọn.

Giờ đến lượt cơ thể. Trên da của chúng ta có tồn tại các phân tử mang tênmelanin - hắc tố. Chất này có khả năng hấp thụ ánh sáng với dải quang phổ rất rộng.

Khi tiếp xúc nhiều với nắng, melanin sẽ hấp thụ tia UVA trước khi nó gây tổn hại đến các tế bào da của bạn. Càng nhiều nắng, melanin sản sinh ra càng nhiều, và đây cũng là lý do làn da của bạn đen đi.

Chỉ UVA và UVB có khả năng chạm đến chúng ta.

Nhưng chỉ mình melanin là không đủ. Khi tiếp xúc với UVB có cường độ mạnh hơn, melanin trong cơ thể sản sinh ra quá nhiều, khiến nó tự kích hoạt một chế độ khác của cơ thể, mang tên Apoptosis.

Đây được gọi là chế độ chết rụng tế bào - có tác dụng loại bỏ những tế bào da quá dư thừa, không cần thiết. Và khi có quá nhiều tế bào tự diệt, hệ miễn dịch của cơ thể bắt đầu can thiệp, gây nên phản ứng "cháy nắng".

Những vệt cháy nắng thường có màu đỏ do máu dồn lên vết thương. Đồng thời, da chết sẽ tróc ra từng mảng khi vết thương lành.

Sau khi cháy nắng, máu sẽ được dồn lên những khu vực này nhằm tăng tốc độ hồi phục, khiến chúng thường có màu đỏ. Đôi lúc, quá trình tự diệt này nghiêm trọng đến nỗi có thể khiến làn da của bạn bị bỏng nặng, và thậm chí là gây ung thư da.

Tiếp xúc với Mặt trời bao lâu thì... ung thư? Và phải làm gì để chống lại tác hại từ Mặt trời

Thứ đáng sợ nhất của cháy nắng là làm tăng nguy cơ ung thư. Nhưng câu hỏi ở đây là: Cháy nắng bao lâu thì có thể bị ung thư?

Theo như một nghiên cứu của Hiệp hội nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ, nếu bị cháy nắng tới 5 lần trước 20 tuổi sẽ làm tăng nguy cơ ung thư da lên tới 80%.

Thứ đáng sợ nhất của cháy nắng là làm tăng nguy cơ ung thư.

Để ngăn tác hại từ Mặt trời, cách tốt nhất bạn có thể làm là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.

Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng kem chống nắng. Bởi trong kem chống nắng có một số chất như Benzophenone, có tác dụng hấp thụ tia UV, thậm chí là phản xạ lại nó.

Theo Trí Thức Trẻ
Bình luận
Tin mới
  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Xem thêm