Đau lưng là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa

Lưng của bạn bao gồm nhiều cấu trúc phối hợp với nhau để hỗ trợ cơ thể, bao gồm: đốt sống, tủy sống, đĩa đệm (tấm đệm giống như đệm giữa các đốt sống), dây chằng (mô liên kết giữa xương hoặc sụn), cơ, gân (mô không đàn hồi nối cơ với xương).

Các vấn đề với bất kỳ cấu trúc nào trong số trên đều có thể gây đau lưng, bao gồm chấn thương, tình trạng viêm nhiễm như viêm cột sống dính khớp, nhiễm trùng, khối u và ung thư.

Điều trị đau lưng tùy thuộc vào loại và nguyên nhân gây đau. Các phương pháp có thể bao gồm chườm nóng hoặc lạnh, thuốc giảm đau, tập thể dục, vật lý trị liệu, liệu pháp bổ sung và thay thế, thậm chí cả phẫu thuật.

Dấu hiệu và triệu chứng đau lưng

Đau lưng có thể biểu hiện dưới dạng đau cơ, cứng khớp buổi sáng và đau do hoạt động, cảm giác bị bắn, bỏng hoặc bị đâm.

Cơn đau có thể:

• Khởi phát từ lưng và lan đến mông, chân, hông hoặc bụng
• Tăng khi bạn cúi hay xoắn người
• Tăng khi nghỉ ngơi, ngồi hoặc đứng
• Ảnh hưởng đến một vị trí cụ thể hoặc lan rộng khắp lưng

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây đau lưng

Đau lưng có thể phát triển từ nhiều vấn đề cơ học hoặc cấu trúc ở lưng, bao gồm:

• Bong gân và căng cơ hoặc dây chằng
• Đĩa đệm bị thoát vị hoặc vỡ
• Bệnh thoái hóa đĩa đệm do lão hóa
• Trượt đốt sống (khi đốt sống trượt khỏi vị trí)
• Hẹp ống sống
• Đau thần kinh toạ
• Gãy đốt sống
• Chấn thương
• Chèn ép rễ thần kinh

Nhiều loại viêm khớp, bao gồm viêm cột sống dính khớp, có thể gây đau lưng. Các tình trạng bệnh lý khác gây đau lưng bao gồm:

• Gãy xương liên quan đến loãng xương
• Đau cơ xơ hóa
• Khối u cột sống hoặc ung thư đã lan rộng (di căn) đến lưng hoặc cột sống
• Nhiễm trùng xương, bụng, xương chậu hoặc máu
• Nhiễm trùng thận hoặc sỏi thận
• Mang thai
• Lạc nội mạc tử cung

Đau lưng được chẩn đoán như thế nào?

Để chẩn đoán tình trạng đau lưng bạn đang gặp phải, bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử cá nhân, sau đó tiến hành khám sức khỏe cho bạn. Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm để loại trừ hoặc xác nhận nguyên nhân gây đau lưng, mặc dù hầu hết mọi người không cần bất kỳ xét nghiệm bổ sung nào.

• X-quang: Xét nghiệm hình ảnh này có thể tiết lộ xương bị gãy, những thay đổi liên quan đến tuổi tác đối với xương của bạn và những thay đổi về độ thẳng hàng của cột sống.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Nam châm và sóng vô tuyến mạnh mẽ tạo ra một loạt hình ảnh cắt ngang chi tiết của cơ thể bạn. Những hình ảnh này có thể giúp chẩn đoán tổn thương hoặc bệnh tật ở các mô mềm ở lưng, bao gồm đĩa đệm, dây chằng và rễ thần kinh.
• Chụp cắt lớp trục vi tính (CAT): Thử nghiệm này tạo ra các góc nhìn ba chiều bằng cách sử dụng hình ảnh X-quang được chụp ở các góc khác nhau. Việc quét giúp chẩn đoán các vấn đề với cột sống và các mô xung quanh.
• Điện cơ (EMG) hoặc các xét nghiệm điện sinh lý khác: Trong xét nghiệm này, bác sĩ sẽ đâm một cây kim vào cơ để đo hoạt động điện của chúng và phát hiện các vấn đề về cơ hoặc thần kinh.
• Quét xương: Xét nghiệm hình ảnh này tìm kiếm các vết gãy, khối u và nhiễm trùng cột sống bằng cách sử dụng một lượng nhỏ chất phóng xạ.
• Xét nghiệm máu: Các bác sĩ có thể xác định một số rối loạn viêm hoặc bệnh lý gây ra chứng đau lưng từ các chỉ số trong máu.

Các lựa chọn điều trị và dùng thuốc cho chứng đau lưng

Phương pháp điều trị được khuyến nghị cho chứng đau lưng thay đổi tùy theo nguyên nhân gây ra cơn đau của bạn, với mục tiêu là giảm đau và cải thiện chức năng thể chất.

Đau lưng thường biến mất trong vòng một tháng điều trị tại nhà. Các lựa chọn tự chăm sóc có thể đẩy nhanh quá trình chữa bệnh bao gồm:

• Chườm nóng hoặc chườm lạnh
• Bài tập giãn cơ lưng
• Tránh các hoạt động làm tăng cơn đau
• Thư giãn (không phải nằm trên giường) để giảm căng thẳng và căng cơ
• Thuốc giảm đau không kê đơn

Phòng ngừa đau lưng

Không phải tất cả các cơn đau lưng đều có thể ngăn ngừa được, nhưng tập thể dục thường xuyên, giữ tư thế tốt và điều chỉnh lối sống có thể làm giảm nguy cơ bị đau lưng. Dưới đây là một số gợi ý:

• Không khom lưng - luôn giữ vai thẳng qua hông và tai ngay trên vai
• Cân bằng trọng lượng cơ thể đều trên đôi chân khi đứng
• Khi ngồi, sử dụng ghế có hỗ trợ lưng dưới (điều chỉnh độ cao của ghế để chân bạn đặt phẳng trên sàn) và đứng dậy đi lại ít nhất 30 phút một lần
• Duy trì cân nặng khỏe mạnh và ăn một chế độ ăn uống bổ dưỡng với đủ canxi và vitamin D
• Mang giày thoải mái
• Đừng cố nâng vật quá nặng và đảm bảo nâng bằng chân và hông chứ không phải lưng và giữ vật gần cơ thể
• Bỏ hút thuốc
• Sử dụng đồ nội thất và thiết bị được thiết kế phù hợp với tư thế của riêng bạn