Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Có nên đánh thức trẻ dậy để ăn?

Bài viết dưới đây của Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ giúp bạn tìm hiểu nguyên nhân tại sao bạn cần cho trẻ sơ sinh ăn thường xuyên và đánh thức trẻ nếu trẻ ngủ qua cữ bú:

Trẻ sơ sinh phát triển nhanh do đó trẻ cần ăn rất nhiều bữa. Cũng giống như người trưởng thành, trẻ không thể nhịn ăn trong quá lâu. Theo khuyến nghị của Viện Nhi kho Hoa Kỳ (AAP), bố mẹ nên đánh thức trẻ dậy nếu trẻ ngủ hơn 4-5 tiếng mỗi lần trong 2 tuần đầu tiên.

Dạ dày của trẻ còn nhỏ

Vì sữa mẹ nguồn thức ăn phù hợp nhất dành cho trẻ, do đó quá trình tiêu hóa của trẻ diễn ra nhanh, thêm vào đó dạ dày của trẻ cũng còn rất bé (khi trẻ được 2 tuần tuổi dạ dày của trẻ chỉ lớn hơn quả bóng bàn một chút). Do đó, trẻ có nhu cầu cần bú khoảng 2 - 3 giờ/lần. Trẻ ăn sữa công thức có thể ăn cách nhau xa hơn, từ 3 - 4 giờ/lần trong tháng đầu tiên vì sữa công thức khó tiêu hóa hơn sữa mẹ.

Trẻ có thể ngủ qua cơn đói

Trong phần lớn trường hợp, khi trẻ đói trẻ sẽ tạo ra các tín hiệu như cắn môi, mút ngón tay hoặc khóc lớn. Nhưng trong những tuần đầu tiên tại nhà, trẻ sơ sinh có thể ngủ qua cơn đói, trong trường hợp này, trẻ cần được đánh thức. Nếu trẻ ngủ quá say giấc, bạn có thể thử cho trẻ bú ngay trước khi bạn đi ngủ.

Đọc thêm bài viết: Hỏi nhanh – Đáp gọn: Giấc ngủ của trẻ

Trẻ cần tăng cân

Nếu trẻ sơ sinh không ăn đủ chất, điều này có thể làm chậm quá trình tăng trưởng của trẻ. Trẻ sơ sinh thông thường sẽ mất 5 - 10% trong lượng cơ thể, tùy thuộc vào phương pháp sinh đẻ, trong những ngày đầu tiên sau khi sinh ra. Trẻ không ăn đủ trong những ngày đầu tiên còn có thể có nguy cơ bị vàng da và hạ đường huyết.

Mẹ cần tăng cường nguồn sữa

Trẻ sơ sinh không được bú đầy đủ thường xuyên có thể gây cản trở quá trình sản xuất sữa, do đó bạn cần cho trẻ ăn theo các cữ nhất định để lượng sữa được tiết ra đầy đủ nhất. Điều này cũng tương tự, nếu như trẻ không được bú trong thời gian dài mà sữa mẹ không được vắt ra ngoài, thì sữa mẹ cũng sẽ bị giảm bài tiết. Vì lý do này, bố mẹ nên nhẹ nhàng đánh thức trẻ dậy khi trẻ bú quá lâu.

Cách đánh thức trẻ sơ sinh dậy để bú

Nếu trẻ đang buồn ngủ, bố mẹ có thể đánh thức trẻ bằng một phương pháp sau:

  • Cho trẻ bú khi trẻ đang trong giai đoạn ngủ tích cực – hoặc giấc ngủ REM. Nếu trẻ đang ngủ say, mọi nỗ lức có thể không giúp đánh thức trẻ. Bạn có thể nhận thấy giấc ngủ REM của trẻ khi trẻ cử động tay chân, thay đổi nét mặt và chớp mắt.
  • Khi thay tã cho trẻ, bạn có thể hát một bài hát hoặc vuốt ve bàn tay và lòng bàn chân của trẻ.
  • Nhẹ nhàng cởi bỏ quần áo cho trẻ
  • Bế trẻ thẳng đứng, điều này thường khiến trẻ sơ sinh mở mắt.
  • Giảm ánh sáng: Mặc dù điều này có vẻ "phản trực giác" nhưng bạn hãy thử xem nhé.
  • Massage tay, chân, cánh tay, lưng và vai cho trẻ. Sự tiếp xúc của bạn có thể giúp đánh thức đứa trẻ.
  • Đặt một chiếc khăn mát lên trán trẻ

Bữa bú vào ban đêm nên kéo dài trong bao lâu?

Khi trẻ thức dậy giữa đêm và muốn bú, hãy đảm bảo rằng bữa bú của trẻ kéo dài đủ lâu để trẻ bú hết ít nhất một bên ngực, vì điều này giúp trẻ nhận được đầy đủ lượng sữa sau giàu chất béo cần thiết cho sự phát triển.

Một số trẻ cần 20 phút hoặc lâu hơn để bú hết một bên ngực, trong khi những trẻ khác có thể bú hết một bên ngực trong 10 phút. Nếu trẻ đang bú bình, bố mẹ cần cho trẻ ăn một lượng tương đương với một cữ sữa bình thường tùy thuộc vào độ tuổi và giai đoạn phát triển của trẻ.

Giữ cho trẻ tỉnh táo trong lúc bú như thế nào?

Bú chắc chắn là một tác nhân gây buồn ngủ, vì vậy hãy chắc chắn rằng trẻ không ngủ gật khi đang bú. Mẹ có thể nhìn vào vùng má, hàm và tai của trẻ để xác định trẻ còn đang bú hay không.

Nếu trẻ ngủ gật, mẹ có thể đánh thức trẻ dậy bằng cách cho trẻ ợ hơi, thay đổi tư thế bú, nhỏ một vài giọt sữa lên môi trẻ, lắc ngực hoặc bình trong miệng trẻ cho đến khi trẻ bú trở lại.

Thông thường, tình trạng bú của trẻ sẽ ổn định sau khoảng 6 tuần, tuy nhiên điều này có thể phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu của trẻ. Một số trẻ sẽ muốn bú 2 giờ/lần, trong khi những trẻ khác có thể bú 3 - 4 giờ/lần. Trẻ bú sữa công thức cũng có thể thay đổi lịch trình ăn và ngủ.

Thêm vào đó khoảng thời gian giữa các lần cho ăn sẽ tăng dần khi trẻ lớn hơn. Khi trẻ được 6 tháng tuổi, trẻ có thể đã sẵn sàng bắt đầu ngủ xuyên đêm mà không cần bú hoặc ít nhất là trong thời gian dài hơn.

Điều gì xảy ra nếu trẻ không thức dậy để ăn?

Một số trẻ sẽ tự thức dậy đúng giờ để bú, trong khi những trẻ khác sẽ ngủ trong khi bú nếu mẹ không đánh thức trẻ. Các hai xu hướng này đều là bình thường.

Nếu trẻ không thức dậy để ăn, mẹ có thể xoa người trẻ nhiều hơn, hát hoặc nói to hơn hoặc cho trẻ sang phòng khác để bú. Nếu trẻ vẫn không tỉnh giấc, bạn có thể cho trẻ ngủ thêm 1 giờ nữa rồi sau đó đánh thức trẻ một lần nữa. Nếu trẻ bỏ bú nhiều hơn 2 lần cho ăn, bố mẹ cần cho trẻ đi khám để các bác sĩ tìm ra nguyên nhân hoặc đưa ra sự tư vấn tốt nhất dành cho lịch trình ăn của trẻ.

Thêm nữa, nếu có thể đánh giá trẻ có nhận đủ lượng sữa hay không bằng cách kiểm tra số lượng tã ướt của trẻ trong vòng 24 giờ, bình thường một ngày trẻ cần thay ít nhất 8 - 10 chiếc tã ướt.

Một giấc ngủ sâu và đầy đủ sẽ mang lại cho trẻ nhiều lợi ích tích cực tới sức khỏe cũng như sự phát triển của chúng. Bố mẹ không nên nặng nề quá với câu hỏi có nên đánh thức trẻ sơ sinh dậy bú hay không. Thay vào đó nên quan sát thể trạng cũng như sự phát triển hàng ngày của trẻ để tìm ra giải pháp thích hợp nhất.

Tình trạng khó ngủ, ngủ không ngon giấc rất hay gặp ở trẻ nhỏ trong những năm đầu sau sinh, nếu không được can thiệp kịp thời có thể gây ảnh hưởng không tốt đến điều hòa hormone tăng trưởng và phát triển chiều cao của trẻ. Để biết thêm chi tiết về cách phòng chống rối loạn giấc ngủ cho bé, bạn có thể gọi điện tới Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam, website: https://viamclinic.vn/  hoặc số điện thoại 0935183939 để được tư vấn. 

BS Tạ Tùng Duy - Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Theo What to Expect
Bình luận
Tin mới
  • 13/10/2026

    Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết

    Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!

  • 12/10/2026

    Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

    Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.

  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

Xem thêm