Cập nhật nghiên cứu về mối liên quan giữa vitamin K2 và nguy cơ thấp còi

Vai trò toàn diện của Vitamin K2 đã được khoa học chứng minh

Dù vitamin K2 đã được khẳng định từ lâu với vai trò “dẫn đường” cho canxi vào đúng nơi cần đến như xương và răng, đồng thời ngăn canxi lắng đọng ở những nơi nguy hiểm như mạch máu, mô mềm ở thận. Liệu vai trò của vitamin K2 chỉ dừng lại ở đó?

Cơ chế hoạt động của K2 nằm ở khả năng "kích hoạt" các protein phụ thuộc vào nó (hay còn gọi là Vitamin K-Dependent Proteins - VKDPs) thông qua  quá trình  carboxyl hóa. Hai trong số các protein quan trọng này là Osteocalcin và Matrix Gla Protein (MGP). Osteocalcin được tổng hợp bởi các tế bào tạo xương, sau khi được vitamin K2 kích hoạt tạo nên khả năng liên kết các ion canxi và gắn chúng vào cấu trúc xương, giúp tăng mật độ xương và cải thiện cấu trúc xương. Đồng thời, vitamin K2 còn ức chế hoạt động của các tế bào hủy xương, góp phần duy trì sự cân bằng trong chuyển hóa xương.

Vitamin K2 có tầm quan trọng rất lớn đối với cơ thể, đặc biệt là ở trẻ em. Ở trẻ em, quá trình tạo xương diễn ra mạnh mẽ nhất trong thời thơ ấu và thanh thiếu niên, với khoảng 25% khối lượng xương mức đỉnh được tích lũy chỉ trong giai đoạn 2 năm đầu đời, mang đến tốc độ tăng trưởng chiều cao tối đa.

Vitamin K2 mang đến khả năng tạo liên kết ion canxi, gắn vào cấu trúc xương và hỗ trợ quá trình phát triển xương tối ưu trong giai đoạn này. Trong khi đó, protein MGP lại là một chất ức chế mạnh mẽ quá trình vôi hóa mạch máu. Khi được vitamin K2 kích hoạt đầy đủ, MGP sẽ ngăn chặn canxi lắng đọng trong thành động mạch, từ đó giảm nguy cơ xơ vữa động mạch và các biến chứng tim mạch khác. Hiệu quả này đã được chứng minh khoa học qua nhiều nghiên cứu.

Theo một nghiên cứu tại Rotterdam kéo dài 10 năm trên 4.800 người đã phát hiện rằng, những người tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa vitamin K2 (đặc biệt là các dạng chuỗi dài như MK-7, MK-8, MK-9) có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn tới 57% so với nhóm tiêu thụ ít ở mức ít nhất.

Đối với xương, một nghiên cứu được công bố năm 2013 kết luận rằng, việc bổ sung 180 μg MK-7 mỗi ngày trong 3 năm làm giảm đáng kể sự suy giảm mật độ khoáng xương ở phụ nữ sau mãn kinh. Một thử nghiệm khác ở Nhật Bản cho thấy, liệu pháp kết hợp vitamin K2 và D3 trong 24 tháng đã làm tăng đáng kể mật độ khoáng xương (4,92%).

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Bổ sung Vitamin D có giúp ngăn ngừa ung thư?

Những phát hiện mới về Vitamin K2

Một nghiên cứu mới đây được công bố trên tạp chí Nutrition vào năm 2025 đã cho thấy quan điểm mới, về vai trò của K2 đối với tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi. Nghiên cứu này đã so sánh 235 trẻ em Trung Quốc có tầm vóc thấp với 454 trẻ có tầm vóc trong ngưỡng bình thường.

Kết quả cho thấy, nhóm trẻ tầm vóc thấp có nồng độ vitamin K2 trong huyết thanh thấp hơn đáng kể so với trẻ bình thường (44,3% so với 34,4%), thiếu hụt vitamin K2 làm nguy cơ SDD thấp còi ở trẻ em tăng 1,54 lần. Lý giải cho điều này, các nhà khoa học của nghiên cứu cho rằng vitamin K2 tác động đến chiều cao thông qua việc kích hoạt các Protein phụ thuộc Vitamin K (VKDPs) thiết yếu cho sức khỏe bộ xương, và kích họat protein MGP tạo xương.

Một điểm đáng chú ý khác là nồng độ vitamin K2 trong cơ thể có xu hướng giảm dần theo tuổi dẫn đến gia tăng tình trạng thiếu hụt K2. Tỷ lệ thiếu hụt K2 tăng từ 30,1% ở nhóm 2-5 tuổi lên mức cao nhất là 49,1% ở nhóm 11-15 tuổi – trong khi đây lại là giai đoạn tăng trưởng nước rút cực kỳ quan trọng.

Một kết quả khác trong nghiên cứu cũng gây chú ý là nhóm trẻ tầm vóc thấp có nồng độ vitamin D cao hơn, có thể do trẻ thấp còi thường được chú trọng bổ sung nhiều D3 hơn. Điều này càng củng cố thêm tác động của K2 đối với tầm vóc của trẻ, tình trạng thấp có thể không phải là hệ quả của việc thiếu hụt vitamin D.

Khẳng định vai trò của Vitamin K2

Có thể thấy rằng những hiểu biết về vai trò của K2 ngày càng được mở rộng, vitamin K2 giờ đây được chứng minh là một vi chất dinh dưỡng đa năng và thiết yếu. Vitamin K2 được coi là một "nhà điều phối" canxi, đảm bảo Canxi được vận chuyển hiệu quả đến xương và răng, không lắng đọng ở mạch máu - giúp bảo vệ hệ tim mạch khỏi nguy cơ vôi hóa.

Sự kết hợp giữa K2 và D3 từ lâu đã được xem là "cặp đôi hoàn hảo" – có tác dụng hiệp đồng cho sức khỏe xương, đặc biệt là trong giai đoạn phát triển nhanh của trẻ nhỏ và giai đoạn thanh thiếu niên, khi 90% khối lượng xương đỉnh được hình thành trong giai đoạn này.

Tham khảo thêm bài viết: Cải thiện chiều cao cho trẻ suy dinh dưỡng thấp còi: Cần tác động vào yếu tố nào?

Những phát hiện từ nghiên cứu này khẳng định vai trò của vitamin K2 không chỉ là một yếu tố phụ, hỗ trợ cho D3 mà trở thành một yếu tố chính, có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tăng trưởng chiều cao. Việc chứng minh thiếu hụt vitamin K2 là một yếu tố nguy cơ  của suy dinh dưỡng thấp còi mang một ý nghĩa lớn, cho thấy rằng ngay cả khi một đứa trẻ được cung cấp đủ canxi và vitamin D, sự thiếu hụt K2 vẫn có thể trở thành rào cản ngăn trẻ đạt được chiều cao tối ưu. Bên cạnh đó, nồng độ vitamin K2 cũng có xu hướng giảm dần theo độ tuổi, đặc biệt là ở giai đoạn trẻ phát triển chiều cao mạnh mẽ.

Những phát hiện này có thể coi như một lời cảnh báo, cho thấy cần phải chú trọng hơn nữa đến việc đảm bảo cung cấp đủ vitamin K2 trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày cũng như các sản phẩm bổ sung, trong suốt quá trình phát triển của trẻ, từ khi sơ sinh đến giai đoạn trẻ nhỏ, thiếu niên và thanh niên.

Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM là phòng khám dinh dưỡng hàng đầu, chuyên cung cấp dịch vụ  tư vấn dinh dưỡng, tư vấn lựa chọn và sử dụng các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng, vi khoáng khoa học, phù hợp với bé yêu của bạn. Đặt lịch khám tại đây.

Nhà thuốc VIAM cung cấp các sản phẩm dinh dưỡng chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu của trẻ mọi lứa tuổi và mức giá tốt nhất. Tư vấn và đặt mua hàng tại đây.