Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cách tự chăm sóc sau mổ mũi xoang và phát hiện biến chứng

Phẫu thuật mũi xoang là một trong những phẫu thuật khá phổ biến. Cũng như các phẫu thuật khác, việc tự chăm sóc sau mổ mũi xoang của người bệnh ảnh hưởng lớn tới thành công của phẫu thuật.

Phẫu thuật mũi xoang cũng như các phẫu thuật nói chung đều có nguy cơ có tai biến ảnh hưởng tới sức khỏe người bệnh, giảm hiệu quả của phẫu thuật thậm chí có nguy cơ tử vong. Do vậy, việc hỗ trợ bác sĩ tự chăm sóc sau mổ đóng vai trò rất quan trọng trong sự thành công của phẫu thuật. Đồng thời giúp theo dõi và phát hiện sớm các biến chứng sau mổ.

1. Chăm sóc sau mổ mũi xoang tại bệnh viện

- Chăm sóc tại chỗ bao gồm:

Sau phẫu thuật xoang, bác sĩ sẽ nhét vào mũi người bệnh vật liệu cầm máu có tẩm dầu, mỡ kháng sinhcorticoid (Merocel, gelfoam, merche..), để tránh nhiễm trùng và làm mềm vật liệu giúp bác sĩ rút dễ dàng hơn. Người bệnh cần thường xuyên nhỏ nước muối 0,9% ngày 6-10 lần vào mũi.

Nếu có bất thường người bệnh cần thông báo ngay cho nhân viên y tế. Ví dụ lúc đang nhét vật liệu cầm máu hoặc đã được rút, nếu người bệnh thấy mệt mỏi, nước bọt đùn ra có nhiều máu. Người bệnh thấy đau nhức đầu, sốt…

- Lưu ý:

Người bệnh cần đến khám lại theo đúng hẹn hoặc khi có những biểu hiện làm người bệnh khó chịu càng ngày càng tăng.

Người bệnh sẽ được dùng các thuốc: Kháng sinh toàn thân 10 ngày; thuốc cầm máu nếu có nguy cơ chảy máu (khi rút bấc); giảm đau, chống phù nề, kháng Histamin, loãng dịch...; corticoid toàn thân và xịt tại chỗ. Vì vậy cần lưu ý dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ về liệu lượng, thời gian... không được tự ý đổi thuốc, bỏ thuốc.

Hình ảnh xoang bình thường và viêm xoang.

2. Tại nhà, người bệnh nên làm gì để tự chăm sóc sau mổ mũi xoang?

Ở những ngày đầu sau mổ, chảy máu rất thường gặp ở bệnh nhân sau phẫu thuật xoang. Do đó vấn đề chăm sóc rất quan trọng. Người bệnh cần thực hiện các động tác sau có thể phòng nguy cơ chảy máu:

- Nằm đầu cao 30 độ so với mặt giường trong 2 ngày đầu, giúp cho lượng máu tới mũi giảm dẫn đến giảm phù nề và chảy máu.

- Không xì mũi và ho mạnh trong vòng một tuần đầu vì có thể gây chảy máu. Nếu cảm thấy cần hắt hơi, không cố gắng kìm lại. Hãy há miệng để hắt hơi.

- Sau phẫu thuật vùng mũi có thể sưng nề, đau. Người bệnh có thể chườm đá lên vùng mũi giúp giảm sưng nề, giảm đau, đồng thời co mạch giảm chảy máu sau mổ. Dùng thuốc giảm đau Paracetamol theo liều chỉ định của bác sĩ.

- Tránh dùng các thuốc tăng nguy cơ chảy máu như Aspirin, NSAID.

- Tránh vận động gắng sức, hoạt động mạnh ít nhất trong hai tuần đầu vì làm tăng áp lực mạnh máu ở mũi gây chảy máu.

- Rửa mũi bằng nước muối sinh lý hàng ngày theo hướng dẫn của bác sĩ để làm sạch lớp dịch nhầy và máu đông, tránh nhiễm trùng và dính sau phẫu thuật.

- Tuyệt đối không ngoáy mũi hay đưa vật gì vào mũi. Nếu khó chịu người bệnh có thể vệ sinh nhẹ nhàng bên ngoài mũi bằng khăn giấy hơi ẩm.

Nếu chảy máu người bệnh hãy bình tĩnh và thực hiện tự cầm máu tại nhà như sau:

- Tuyệt đối không xì mũi hay khịt mũi mạnh.

- Người bệnh hơi nghiêng người về phía trước, hơi cúi đầu. Dùng ngón cái và ngón trỏ bóp chặt hai bên cánh mũi liên tục trong 10- 15 phút và thở nhẹ nhàng bằng miệng. Tuyệt đối không thả tay ra thử kiểm tra khi chưa đủ thời gian, có thể lặp đi lặp lại 5 lần.

- Nếu có máu chảy xuống miệng, nhẹ nhàng nhổ ra ngoài, tuyệt đối không khạc nhổ mạnh. Không nên nuốt xuống vì có thể gây buồn nôn, nôn. Nếu nuốt xuống số lượng nhiều, máu phân hủy trong dạ dày ruột tạo ra chất NH3 được hấp thu trở lại trong máu, gây tăng nồng độ và có thể gây độc thần kinh ở bệnh nhân suy giảm chức năng gan.

- Nhỏ mũi bằng thuốc co mạch (naphazolin 0.05%, otrivin..).

- Nằm nghỉ ngơi, gối đầu cao và chườm đá vùng mũi.

Sau khi thực hiện các cách trên vẫn tiếp tục chảy máu. Người bệnh hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cầm máu.

3. Chế độ sinh hoạt, ăn uống sau phẫu thuật xoang

- Người bệnh nên ăn thức ăn lỏng, tránh đồ chua, cay, nóng có thể gây giãn mạch tăng nguy cơ chảy máu.

- Uống nhiều nước giúp cung cấp đủ nước cho cơ thể góp phần làm ẩm mũi xoang, loãng dịch mũi cho xoang dẫn lưu tốt hơn, tránh được nguy cơ nhiễm trùng.

- Tránh tiếp xúc với môi trường bụi bặm, khói thuốc, phấn hoa.

- Nên nghỉ ngơi từ vài ngày đến một tuần hoặc hơn để hồi phục sau phẫu thuật.

- Không đi máy bay, đi bơi trong vòng 2 tuần. Không nên lặn trong vòng 4 tuần.

- Không nên đi xa cơ sở y tế có thể xử trí cho người bệnh khi xảy ra vấn đề không mong muốn trong vòng ít nhất 2 tuần.

Chăm sóc sau phẫu thuật xoang là vô cùng quan trọng.

4. Phát hiện các biến chứng như thế nào và cách xử trí?

Mọi phẫu thuật đều có thể có biến chứng. Hãy gọi ngay cho bác sĩ nếu người bệnh có các biểu hiện sau:

- Chảy máu mũi nhiều và không thuyên giảm sau khi thực hiện các biện pháp tự cầm máu.

- Chảy dịch mũi trong, có vị mặn, số lượng nhiều, ở một bên mũi kèm theo đau đầu: có thể là rò dịch não tủy.

- Biến chứng nội sọ: Sốt cao trên 38.5 độ C, dùng thuốc hạ sốt không cải thiện. Đau nhói, nhức đầu nhiều, dùng thuốc giảm đau không đỡ.

- Biến chứng ổ mắt: Mất thị lực, nhìn đôi (nhìn một vật có hai hình ảnh), bầm mắt, tụ máu trong mắt, phù mi mắt, sụp mi, chảy nước mắt… cùng bên với bên phẫu thuật.

- Biến chứng dính sau mổ: Ngạt mũi, chảy dịch mũi, đau nhức vùng mặt.

- Phù nề, tràn khí dưới da: Da vùng mặt phồng lên, ấn vào thấy lép bép.

- Giảm hoặc mất chức năng ngửi.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Sử dụng sóng siêu âm điều trị viêm mũi xoang mạn tính.

PGS. TS. Phạm Thị Bích Đào - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 20/05/2022

    Cha mẹ cần chú ý dấu hiệu tự kỷ ở trẻ 12 - 18 tháng

    Tự kỷ là một trong những rối loạn phát triển thường gặp ở trẻ em. Trẻ bị tự kỷ không chỉ phát triển chậm trong việc giao tiếp, trong tương tác với mọi người xung quanh, gặp khó khăn trong việc kiểm soát ngôn ngữ mà còn có những rối loạn hành vi có thể ảnh hưởng tới gia đình và xã hội.

  • 20/05/2022

    Hướng dẫn chăm sóc trẻ bị chốc lở tại nhà hiệu quả

    SUCKHOE+ | Chốc lở là bệnh do vi khuẩn gây ra có khả năng lây nhiễm cao ở trẻ em. Để phòng ngừa các biến chứng của bệnh, cha mẹ cần có phương pháp chăm sóc trẻ hợp lý, khoa học.

  • 20/05/2022

    Hoạt động thể chất bổ ích cho trẻ trong mùa Hè

    Sau 2 mùa Hè bị ảnh hưởng do COVID-19, năm nay, trẻ đã có cơ hội tham gia các hoạt động tập thể trong trạng thái “bình thường mới”. Một vài gợi ý sau giúp cha mẹ tìm được hoạt động bổ ích cho trẻ phát triển thể chất trong mùa Hè này.

  • 20/05/2022

    Coronavirus có thể liên quan đến các trường hợp viêm gan bí ẩn ở trẻ em

    Theo một nghiên cứu gần đây về COVID-19, các nhà nghiên cứu đã phát hiện sự lây nhiễm virus SARS-CoV-2 không được phát hiện có thể gây ra các trường hợp viêm gan bí ẩn được báo cáo ở hàng trăm trẻ nhỏ trên khắp thế giới.

  • 20/05/2022

    Sử dụng thận của người hiến tặng bị mắc COVID-19 có an toàn?

    Ngay cả trước khi đại dịch COVID-19 xảy ra, nhu cầu cần ghép thận đã vượt xa nguồn cung cấp. Sự thiếu hụt càng trở nên trầm trọng hơn khi các bệnh viện bắt đầu từ chối sử dụng thận từ những người hiến tặng dương tính với SARS-CoV-2.

  • 20/05/2022

    Loại thực phẩm quen thuộc này cần giảm bớt để phòng ung thư và nhiều bệnh hiểm

    TS Phạm Văn Bình, Phó giám đốc Bệnh viện K, khi khuyến cáo người dân các biện pháp phòng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, điều đầu tiên ông đề cập là nên giảm lượng thịt đỏ.

  • 20/05/2022

    Lưu ý không thể bỏ qua cho người mắc bệnh tim mạch khi xem bóng đá

    SEA Games 31 đang diễn ra với lịch thi đấu giữa các đội, trong đó có môn thể thao vua là bóng đá. Và không ít người bệnh tim mạch là "fan" hâm mộ môn thể thao này, muốn hòa mình vào không khí sôi động của các trận túc cầu.

  • 20/05/2022

    Những loại tinh dầu nào tốt cho bệnh cảm cúm?

    Cúm là một bệnh lây truyền qua đường hô hấp, ảnh hưởng đến mũi, họng và phổi. Trong một số trường hợp, bệnh cúm có thể trở năng và đe dọa đến tính mạng. Virus cúm thay đổi liên tục, có thể khiến bệnh trở nên khó điều trị. Sử dụng thuốc giúp giảm các triệu chứng của cúm, một số liệu pháp thay thế như xông hoặc sử dụng tinh dầu cũng có hiệu quả cao.

Xem thêm