Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bóc tách động mạch vành – bệnh tim nguy hiểm ở phụ nữ trẻ

Bóc tách động mạch vành là một bệnh tim hiếm gặp thường xảy ra ở phụ nữ trẻ, khó chẩn đoán và chưa có cách phòng ngừa

Bóc tách động mạch vành là gì? (SCAD-spontaneous coronary artery dissection)

Không giống như các bệnh đột quỵ tim hay gặp khác (nguyên nhân do các mảng xơ vữa ở động mạch), bóc tách động mạch vành do động mạch vành bị rách khiến giảm lưu lượng máu đến tim dẫn đến tình trạng đột quỵ tim.

Mặc dù bệnh này hiếm gặp và chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong các bệnh tim mạch nói chung nhưng lại là nguyên nhân của 40% các cơn đột quỵ tim ở phụ nữ dưới 50 tuổi và phần lớn xảy ra ở phụ nữ trẻ.  Đây chính là nguyên nhân gây ra các cơn đau tim ở những người trẻ tuổi mà các bác sỹ đã lãng quên suốt hơn 100 năm qua và mới được đề cập trở lại trong 4-5 năm trở lại đây.

Nhưng người mắc bệnh bóc tách động mạch vành thường là những người khỏe mạnh và không bị mắc bất cứ bệnh tim nào trước đó cũng như không có những yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch như hút thuốc lá, tiểu đường hoặc thừa cân. SCAD thường bị chẩn đoán cà điều trị nhầm nên càng dẫn tới tổn thương động mạch nhiều hơn.

SCAD xảy ra ở nhóm phụ nữ trẻ, gầy và không có các yếu tố nguy cơ vì thế mà ngay cả khi có các cơn đau tim điển hình, các bác sỹ vẫn có thể chẩn đoán nhầm.

Các đột quỵ tim khác thường được chẩn đoán thông qua các xét nghiệm máu và điện tâm đồ nhưng SCAD chỉ có thể được chẩn đoán bằng chụp X-quang mạch vành

Những ai có nguy cơ bị mắc bệnh

Bóc tách động mạch vành có thể xảy ra trong độ tuổi từ 15 đến 80 và độ tuổi trung bình là 42. Khoảng 10-15% các ca xảy ra ở trẻ sơ sinh.

Bệnh  có thể liên quan đến các vấn đề khác của động mạch nhưng đa phần là do loạn sản cơ khiến các tế bào phát triển một cách bất thường ở thành động mạch

Bệnh tiến triển âm thầm không gây ra bất cứ vấn đề sức khỏe nào cho đến khi bác sỹ tim mạch phát hiện ra những hình ảnh bất thường sau một cơn đau tim. Vì vậy những bệnh nhân từng mắc SCAD nên đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên đặc biệt các vấn đề về động mạch như phình mạch não, tắc nghẽn, bóc tách hoặc rách động mạch.

Bệnh bóc tách động mạch vành cũng có tính chất di truyền trong gia đình nhưng có rất nhiều bệnh nhân, nguyên nhân gây ra bệnh thường không được biết chắc chắn.

Hiện nay vẫn chưa có cách phòng bệnh và không có có khuyến cáo chung cho tất cả mọi người. Để ngăn ngừa bệnh xảy ra một lần nữa, các bác sỹ thường kê aspirin sử dụng hàng ngày cho các bệnh nhân và họ cũng cần phải tránh:

  • việc mang thai
  • điều trị hóc môn tại nhà
  • các môn thể thao có cường độ cao hoặc mạnh
  • các hoạt động gây ra tác động mạnh như tăng cường cơ bắp hoặc xúc tuyết.
     

Tỷ lệ sống sót của bóc tách động mạch vành

Các bác sỹ thường tiên lượng bệnh bóc tách mạch vành có nguy cơ tử vong cao. Thực ra tỷ lệ tử vong của bệnh thực ra rất thấp chỉ khoảng 1-5%. Nhưng với những người bị bóc tách động mạch vành thì lần thứ hai bị bệnh thì cơ hội sống sót giảm đi rất nhiều chỉ hơn 20%.

Tiêu chuẩn điều trị đột quỵ tim không áp dụng được với SCAD.

Thông thường các bệnh nhân đột quỵ tim được chỉ định đặt stent để thông lòng mạch nhưng đặt stent trên bệnh nhân SCAD chỉ làm tăng thêm tổn thương mạch mà thôi. Phác đồ điều trị bệnh bóc tách động mạch vành là sự kết hợp điều trị aspirin và các thuốc chống ngưng tập tiểu cầu. Bệnh nhân sẽ được hỗ trợ về mặt tinh thần, giáo dục về tình trạng bệnh và các bài tập thể dục. Đa số các bệnh nhân sẽ tiến triển tốt sau một vài tuần mặc dù việc phục hồi còn phụ thuộc vào việc chẩn đoán đúng bệnh sớm và mức độ tổn thương mạch ra sao.

Một số người trải qua chấn thương tâm lý hoặc có thể cấp tính đột ngột và cường độ mạnh cũng có thể dẫn tới bệnh bóc tách động mạch vành như người thân trong gia đình qua đời, đổ vỡ trong hôn nhân, stress công việc hoặc những bài tập thể dục cường độ cao

Một vài dấu hiệu gợi ý đến tình trạng bóc tách động mạch vành:

  • đau ngực hoặc khó chịu ở ngực
  • khó thở, hơi thở ngắn
  • đau tay, lưng, cổ hoặc hàm
  • buồn nôn, choáng váng, đổ mồ hôi
Bình luận
Tin mới
  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

  • 12/11/2026

    Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

    Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.

Xem thêm