Thế nào là Tai súp lơ?
Tai súp lơ là một dị tật mắc phải của tai ngoài. Tật này thường do chấn thương tai do vật cùn gây nên. Khi sụn tai bị chấn thương hoặc viêm, máu cung cấp cho sụn tai bị gián đoạn, gây nên một túi máu lớn trong sụn tại, gọi là tụ máu. Khi chấn thương tai được chữa lành, sụn tai thường bị co lại, gấp vào và nhợt nhạt, để lại hình giống hoa súp lơ, vì vậy gọi là tai súp lơ.
Người đấu vật, đấm bốc và biểu diễn võ thuật đặc biệt nhạy cảm với loại chấn thương này, vì vậy, tai súp lơ cũng đôi khi được gọi là tai người đấm bốc hoặc tai người đấu vật.
Năm 2014, tai súp lơ của đấu sĩ UFC Leslie Smith bị "nổ" sau cú đánh trực tiếp từ đấu thủ Jessica Eye, khiến trận đấu dừng lại. Đấu sĩ có tai súp lơ thường được rút dịch trong tai trước khi chiến đấu, nhưng tai vẫn bị tổn thương do các đòn dữ dội, khiến chảy máu đầm đìa.
Nguyên nhân gây ra tai súp lơ
Tai dễ bị tổn thương với các chấn thương từ vật cùn hoặc khi bị đánh mạnh vào tai và cục máu hình thành dưới da, hoặc khi da mất kết nối với sụn, gây ra tai súp lơ.
Sụn tai không có nguồn cung cấp máu khác ngoài các mạch máu đến từ lớp da bên trên. Khi lớp da bị tách khỏi sụn, hoặc bị ngăn với sụn bởi máu (máu tích tụ từ chấn thương hoặc viêm, nhiễm khuẩn), sụn bị tách ra khỏi nguồn dinh dưỡng quan trọng này. Cuối cùng, tế bào sụn chết làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Nếu không chữa trị, sụn tai kết hợp tạo thành nếp co ngoài tai, được gọi là biến dạng tai súp lơ. Một khi sụn chết và để lại sẹo (xơ hóa), biến dạng sẽ để lại vĩnh viễn. Tai cũng nhợt nhạt hơn do mất nguồn cung cấp máu. Ở một số trường hợp, phẫu thuật thẩm mĩ có thể cải thiện vẻ ngoài của tai.
Sụn hư tổn cũng có thể do xỏ khuyên phía trên tai. Xỏ khuyên có thể dễ dẫn đến nhiễm khuẩn sụn gọi là auricular perichondritis, có thể dẫn đến tai súp lơ. Một nguyên nhân thậm chí hiếm hơn là viêm sụn trong polychondritis tái phát.
Ảnh tai bình thường và tai súp lơ
Triệu chứng của tai súp lơ
Vì biến dạng tai súp lơ thường do sang chấn, các triệu chứng sẽ phụ thuộc vào độ nặng của chấn động đến tai.
Các triệu chứng cấp tính phổ biến của tai súp lơ
Các triệu chứng nặng của tai súp lơ
Nếu tổn thương từ chấn động nặng, cần điều trị y tế ngay lập tính. Sẽ không có triệu chứng khi sụn của tai có vết sẹo và biến dạng.
Điều trị tai súp lơ
Mục tiêu của điều trị là ngăn ngừa tổn thương vĩnh viễn đến sụn do chảy máu từ khối máu tụ, điều trị nhiễm khuẩn và giảm viêm để tái lập kết nối từ da đến sụn dưới da. Thuốc kháng sinh sẽ được kê đơn để ngăn ngừa nhiễm khuẩn.
Bệnh nhân có thể sẽ được giới thiệu đến bác sĩ tai mũi họng hoặc bác sĩ phẫu thuật thẩm mĩ để điều trị biến dạng và chữa lành thích đáng.
Phục hồi tai súp lơ bao gồm rút máu tích tụ đi (khối máu tụ) qua một vết mổ ở tai và băng ép kẹp da ở hai bên sụn.
Tiên lượng tai súp lơ
Khi điều trị tích cực và kịp thời, bệnh nhân sẽ tránh được biến dạng tai súp lơ. Chậm trễ trong việc chẩn đoán dẫn đến việc kiểm soát vấn đề khó khăn hơn, tăng nguy cơ cung cấp không đủ máu đến sụn tai, và tăng nguy cơ biến dạng.
Làm thế nào để ngăn ngừa tai súp lơ?
Đội mũ bảo hiểm và mũ trùm mặt bảo vệ khi tham gia các hoạt động thể thao có thể giúp phòng tránh chấn thương. Mũ bảo hiểm cũng bảo vệ khỏi chấn thương đầu.
Đến gặp bác sĩ (ưu tiên bác sĩ tai mũi họng hoặc bác sĩ phẫu thuật thẩm mĩ) để điều trị dứt điểm càng nhanh càng tốt sau khi chấn thương.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.
Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.