Bảo quản rau lá xanh ra sao để đảm bảo an toàn thực phẩm?

Rau lá xanh đậm là nhóm thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, cung cấp các loại vitamin như A, C, E và yếu tố vi lượng khác cho cơ thể. Tuy nhiên, đây cũng là thực phẩm dễ nhiễm khuẩn như E. coli gây ngộ độc thực phẩm.

Theo nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Vi sinh vật học Thực phẩm (Food Microbiology), các nhà nghiên cứu tại Đại học bang Illinois cơ sở Urbana-Champaign (Mỹ) đã tìm hiểu mức độ hoạt động của vi khuẩn E. coli trên một số loại rau lá xanh thường gặp: Xà lách xanh và xà lách Romaine, cải bó xôi (còn gọi là rau chân vịt), cải xoăn (cải kale) và cải rổ.

Các nhà khoa học theo dõi sự phát triển của vi khuẩn trên các lá rau xanh nhiễm khuẩn E. coli O157:H7. Đây là chủng vi khuẩn có nguy cơ gây tiêu chảy ra máu, suy thận, thậm chí tử vong.

Kết quả cho thấy, nhiệt độ bảo quản và đặc điểm bề mặt lá rau có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của vi khuẩn E. coli.

Rau xà lách dễ nhiễm E. coli và tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi khi bảo quản ở nhiệt độ phòng.

Ví dụ, ở nhiệt độ phòng (20 độ C trở lên), vi khuẩn E. coli trên lá xà lách nhân lên nhanh chóng. Vì vậy, bảo quản loại rau là xanh này trong tủ lạnh (nhiệt độ 4 độ C trở xuống) có thể ngăn ngừa vi khuẩn sinh sôi.

Trái lại, các loại rau lá có lớp sáp như cải xoăn, cải rổ có thể chống chọi E. coli tốt hơn ở trong điều kiện nhiệt độ ấm áp. Khi cho vào tủ lạnh, chúng lại trở thành nơi trú ngụ lâu dài cho vi khuẩn.

Các loại rau nguyên lá và rau thái sẵn lại có tính chất khác nhau. Lá rau xà lách bị cắt sẽ chảy ra nước, chất dịch này chứa một số dưỡng chất kích thích vi khuẩn sinh sôi.

Tuy nhiên, trong trường hợp rau cải bó xôi, cải xoăn và cải rổ, chất dịch từ rau lại có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, giúp bảo vệ rau khỏi vi khuẩn E. coli.

Cải xoăn kale, cải rổ có khả năng chống chọi với vi khuẩn E. coli tốt hơn xà lách.

Cải xoăn và cải rổ thường được nấu chín và cũng ít nhiễm khuẩn hơn so với rau xà lách thường dùng để ăn sống, trộn salad.

Việc rửa rau dưới vòi nước chảy không thể loại bỏ vi khuẩn hoàn toàn do chúng có thể bám chắc vào các phiến lá.

PGS. Pratik Banerjee – đồng tác giả nghiên cứu nhận định: “Chúng ta không thể hoàn toàn tránh khỏi mầm bệnh trong thực phẩm. Rau củ được trồng trong đất chứ không phải môi trường vô trùng”. Quản lý an toàn thực phẩm là một vấn đề phức tạp, nhưng có thể giảm thiểu nguy cơ khi các nhà sản xuất tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng cao. Ngoài ra, còn cần nỗ lực vào cuộc của giới nghiên cứu và nhà chức trách.

Nghiên cứu này không có mục tiêu khuyến nghị bạn dừng ăn rau lá xanh. Thay vào đó, các nhà khoa học khuyến khích người tiêu dùng thực hiện hướng dẫn an toàn thực phẩm như rửa rau xà lách kỹ càng, bảo quản trong tủ lạnh.

Hàng năm, nước Mỹ ghi nhận nhiều trường hợp nhiễm khuẩn đường ruột do các món rau xà lách trộn. Cơ quan chức năng thậm chí còn đưa ra thông báo thu hồi các sản phẩm rau xà lách gây ra các vụ ngộ độc thực phẩm hàng loạt.

Để phòng ngừa nhiễm khuẩn E. coli, người dân cần rửa tay thường xuyên, đặc biệt sau khi tiếp xúc với động vật và môi trường sống (đất, nước có nhiễm phân động vật). Sử dụng thịt nấu chín đến nhiệt độ an toàn, chế phẩm từ sữa tiệt trùng cũng giúp giảm nguy cơ nhiễm mầm bệnh nguy hiểm này.

Người có dấu hiệu ngộ độc thực phẩm, nôn mửa, tiêu chảy ra máu, đau bụng… cần tới ngay cơ sở y tế để được điều trị. Không tự ý dùng thuốc kháng sinh do thuốc có thể không hiệu quả, thậm chí khiến bệnh trở nặng. Trong quá trình điều trị ngộ độc thực phẩm, người dân nên bổ sung nước đầy đủ và nghỉ ngơi theo hướng dẫn của bác sĩ.