Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bận rộn tâm trí giúp chống lại sa sút trí tuệ

Nếu sau khi nghỉ hưu bạn vẫn duy trì công việc, sử dụng máy tính, tham gia các trò chơi hoặc hoạt động xã hội có thể giúp bọ não hoạt động khỏe mạnh nhiều năm sau đó.

Một nghiên cứu gần đây cho thấy, các hoạt động kích thích tâm thần trí tuệ có thể bảo vệ não bộ chống lại các tác động của quá trình lão hóa, thậm chí còn có tác dụng phần nào đó chống lại các căn bệnh sa sút trí tuệ hoặc bệnh Alzheimer nếu như nhà bạn có gen bệnh này. 

Các hoạt động luôn khiến não bạn bận rộn bao gồm: sử dụng máy tính, làm nghề thủ công, chơi các trò chơi hoặc tham gia các hoạt động mang tính chất xã hội, sẽ làm giảm sự xuất hiện các yếu tố nguy cơ bệnh liên quan đến trí tuệ ở những người trong độ tuổi từ 70 trở lên.

Các hoạt động mang tính thách thức trí não còn làm chậm lại những tác động tiêu cực của những bệnh liên quan trí tuệ đang trong giai đoạn đầu. Đọc sách báo thường xuyên dường như cũng không mang lại được những lợi ích nhiều đến như vậy.

Các nhà nghiên cứu tìm thấy các lợi ích của việc trí tuệ luôn được kích thích, thậm chí còn giúp những người có apolipoprotein E (APOE) E4- một gen tiềm ẩn của bệnh sa sút trí tuệ và Alzheimer. Những người có mang những gen là yếu tố nguy cơ (APOE E4) tham gia những hoạt động trên thường xuyên cũng phần nào giảm bớt sự bùng phát sớm các triệu chứng của bệnh.

Nghiên cứu được tiến hành trên 1.900 người, cả nam lẫn nữ khỏe mạnh về lão hóa trong vòng 4 năm tại bệnh viện Mayo của Mỹ, với độ tuổi trung bình là 77 tuổi. Trong thời gian nghiên cứu, 450 đối tượng đã bắt đầu có những biểu hiện suy giảm nhận thức nhẹ - tuy biểu hiện nhẹ nhưng rất đáng chú ý vì có thể đó là những dấu hiệu khởi đầu của căn bệnh Alzheimer.

Mặc dù nghiên cứu chưa chứng minh được mối quan hệ nhân quả thực sự của các hoạt động kích thích trí não với việc mắc bệnh sa sút trí tuệ, nhưng những người thường xuyên tham gia vào các hoạt động trí não có nguy cơ suy giảm trí nhớ thấp hơn. Ví dụ, các nhà nghiên cứu đã nhìn thấy nguy cơ này giảm với mức độ khác nhau ở những nhóm sau:

  • giảm 30% ở những người thường xuyên sử dụng máy tính;
  • giảm 28% ở những người tham gia hoạt động nghề thủ công;
  • giảm 23% ở những người tham gia các hoạt động xã hội;
  • giảm 22% người thường xuyên chơi các trò chơi.

Các nhà nghiên cứu cũng thấy rằng những người tham gia các hoạt động trên tối thiểu từ 1 đến 2 lần trong tuần sẽ thực sự giảm nguy cơ mắc bệnh hơn những người chỉ tham gia các hoạt động trên từ 2-3 lần một tháng hoặc ít hơn.

Để có một bộ não luôn làm việc tốt thì việc kích thích trí não phải ở các cấp độ khác nhau, chẳng hạn như suy nghĩ vài vấn đề cùng một lúc hoặc các hoạt động đòi hỏi phải có sự giải quyết các vấn đề đó trong thực tế.

Hãy nghĩ về việc sử dụng một hệ điều hành mới hoặc một phần mềm ứng dụng trên một chiếc máy tính, đó là cả một thách thức to lớn. Hoặc hãy thử bắt đầu một công việc mới mẻ, bạn có thể làm sai có thể mất nhiều thời gian hơn nhưng quan trọng là bạn vẫn có thể giải quyết vấn đề đó. Đây chính là một ví dụ về việc kích thích trí não làm việc thường xuyên hơn. Chơi ô chữ hoặc sodoku cũng là những bài tập tốt cho trí não.

Nhưng lưu ý là  một số hoạt động có thể có tác dụng với người này nhưng lại không tác dụng với người khác, do vậy bạn cần kiên trì tìm cho ra một hoạt động phù hợp với mình.

Nghiên cứu này chỉ nhằm cung cấp thêm các bằng chứng cho các bác sỹ lão khoa thuyết phục bệnh nhân rằng việc tập luyện cho bộ não là vô cùng quan trọng để tránh các tác động của lão hóa. Bên cạnh đó đây cũng là bằng chứng nhắc nhở những người có dấu hiệu nhẹ của bệnh sa sút trí tuệ tuổi già nên tìm cách kích thích não thường xuyên hơn là trông chờ vào những tiến bộ trong điều trị y khoa.
Đồng thời cũng là một thông điệp gửi đến cho những ai sắp bước vào tuổi già là bạn cần phải tập thể dục cho bộ não nếu như không muốn chúng bị gục ngã ở tuổi già, điều này không có nghĩa là bạn phải giải 10 cấu đố ô chữ trong 1 ngày mà chỉ đơn giản là những công việc nhẹ nhàng để đầu óc theo kịp với những tiến bộ của xã hội. Đặc biệt là nếu bạn yêu thích công việc nào đó thì hãy theo đuổi nó một cách say sưa đừng ngần ngại rằng mình đã già.
Bình luận
Tin mới
  • 23/10/2026

    Tăng huyết áp có nên ăn cá ngừ?

    Cá ngừ là nguồn cung cấp protein và axit béo omega-3 tuyệt vời, những chất dinh dưỡng có liên quan đến huyết áp khỏe mạnh. Tuy nhiên, loại cá ngừ bạn chọn, cách đóng gói và phương pháp chế biến đều ảnh hưởng mạnh mẽ đến tác dụng của nó đối với chế độ ăn uống.

  • 22/10/2026

    5 cách loại bỏ vi nhựa khỏi cơ thể bạn

    Các nghiên cứu ban đầu đã xác định được mối tương quan tiềm tàng giữa vi nhựa (các mảnh nhựa nhỏ hơn 5 milimét) và các vấn đề sức khỏe như stress oxy hóa, viêm nhiễm và phản ứng miễn dịch bất thường.

  • 22/10/2026

    Xây dựng thói quen chăm sóc bản thân cho người bệnh Crohn

    Bệnh Crohn không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu về thể chất như đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người bệnh. Xây dựng một thói quen chăm sóc bản thân phù hợp chính là cách để sống chung với bệnh nhẹ nhàng hơn.

  • 21/10/2026

    Chỉ số HbA1c ở mức nào là nguy hiểm?

    HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất, được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và theo dõi bệnh đái tháo đường.

  • 21/10/2026

    Vận động thông minh cho người bận rộn

    Dù bận rộn trong nhịp sống hiện đại, phụ nữ hoàn toàn không cần phải dành hàng giờ tại phòng gym để duy trì vóc dáng. Giải pháp vận động thông minh chú trọng vào chất lượng bài tập sẽ mang lại hiệu quả vượt trội cả về thể chất lẫn tinh thần.

  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

Xem thêm