Bạn có nên tiêm vaccine HPV khi đã qua 26 tuổi?

Việc tiêm vaccine HPV từ sớm, đặc biệt là trước khi bắt đầu quan hệ tình dục là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, giúp tạo ra một thế hệ được bảo vệ tốt hơn trước các bệnh liên quan đến HPV và góp phần vào mục tiêu loại bỏ ung thư cổ tử cung trên toàn cầu. Theo kế hoạch, năm 2026 vaccine HPV ngừa ung thư cổ tử cung sẽ được Chương trình Tiêm chủng Mở rộng triển khai tiêm miễn phí từ năm 2026, dự kiến cho trẻ em gái 11 tuổi và cùng độ tuổi. Tuy nhiên, nếu bạn là phụ nữ trưởng thành, đã có quan hệ tình dục hay có con thì có nên tiêm vaccine HPV hay không? Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu trong bài viết này!

Vaccine HPV là gì?

Vaccine HPV bảo vệ chống lại một số loại ung thư do nhiễm virus u nhú ở người (Human Papillomavirus). HPV là một bệnh lây qua đường tình dục phổ biến có thể gây ra ung thư cổ tử cung và ung thư ảnh hưởng đến âm đạo, âm hộ, dương vật, hậu môn và hầu họng.

Có khoảng 40 chủng HPV có thể lây qua quan hệ tình dục. Virus này phổ biến đến mức 80% người có hoạt động tình dục sẽ bị nhiễm HPV vào một thời điểm nào đó trong đời. Mặc dù hệ miễn dịch khỏe mạnh thường có thể chống lại virus, nhưng một số trường hợp nhiễm HPV không tự khỏi và có thể tiến triển thành ung thư.

Vaccine HPV có thể bảo vệ bạn khỏi nhiễm HPV. Đây là một biện pháp phòng ngừa an toàn và hiệu quả nếu bạn có nguy cơ phơi nhiễm. Vaccine này đặc biệt quan trọng vì HPV có liên quan đến hầu hết các ca ung thư cổ tử cung và các loại ung thư bộ phận sinh dục khác. Ngoài ra, HPV cũng là nguyên nhân gây ra các bệnh mụn cóc sinh dục. Do đó, việc tiêm vaccine HPV được khuyến nghị rộng rãi như một biện pháp phòng ngừa quan trọng.

Vaccine HPV có tác dụng gì?

Vaccine HPV có tác dụng chính là ngăn chặn sự lây nhiễm của virus HPV. Vaccine giúp ngăn ngừa nhiễm trùng HPV tiến triển thành các loại ung thư liên quan, đặc biệt là ung thư cổ tử cung và các loại ung thư bộ phận sinh dục khác. Ngoài việc ngăn ngừa ung thư, vaccine cũng giúp phòng tránh sự phát triển của mụn cóc sinh dục do HPV gây ra. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, vaccine HPV là biện pháp phòng ngừa, không phải phương pháp điều trị. Nó không thể chữa khỏi nếu bạn đã bị nhiễm HPV trước đó. Hiệu quả bảo vệ tốt nhất là khi tiêm vaccine HPV trước khi tiếp xúc với virus qua quan hệ tình dục.

Đọc thêm tại bài viết: Bạn có thể mắc HPV vì quan hệ tình dục bằng tay?

Ai nên tiêm vaccine HPV?

Cả nam giới và nữ giới đều nên được tiêm vaccine trước khi tiếp xúc với virus HPV qua quan hệ tình dục. Cần lưu ý rằng vaccine HPV chỉ có thể bảo vệ bạn khỏi những chủng HPV mà bạn chưa từng tiếp xúc qua bạn tình bị nhiễm.

Khuyến nghị của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) về độ tuổi tiêm vaccine HPV cụ thể như sau:

• Trẻ em từ 11 đến 12 tuổi: Vaccine HPV là một phần của lịch tiêm chủng cho trẻ em từ 11 đến 12 tuổi, nhưng trẻ em từ 9 tuổi cũng có thể tiêm an toàn. Mục tiêu là tiêm vaccine cho trẻ trước khi các em bắt đầu hoạt động tình dục và có nguy cơ phơi nhiễm.
• Người lớn đến 26 tuổi: Vaccine cũng được khuyến nghị cho người lớn đến 26 tuổi. Bao gồm cả những người đã bắt đầu tiêm nhưng chưa hoàn thành liệu trình khi còn là trẻ em, thiếu niên hoặc thanh niên.
• Một số người lớn đến 45 tuổi: Vào năm 2018, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã mở rộng phạm vi độ tuổi từ 26 lên 45. Khuyến nghị này dựa trên nghiên cứu cho thấy vaccine cũng ngăn ngừa được nhiễm HPV ở người lớn trong độ tuổi này.

Giới hạn độ tuổi để tiêm vaccine (trước đây là 26 và hiện nay là 45) dựa trên quan điểm rằng hầu hết mọi người đã có quan hệ tình dục (và có khả năng đã tiếp xúc với nhiều chủng HPV) khi trưởng thành. Nếu bạn đã tiếp xúc, vaccine sẽ không mang lại nhiều lợi ích.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn không thể hưởng lợi từ vaccine nếu bạn là người trưởng thành ở tuổi trung niên. Ví dụ, nếu bạn có ít hoặc không có bạn tình trước đó, việc tiêm vaccine vẫn có thể bảo vệ bạn khỏi HPV nếu bạn sắp bắt đầu một mối quan hệ.

Đọc thêm tại bài viết: Ung thư cổ tử cung có di truyền hay không?

Lời khuyên từ chuyên gia

Vaccine HPV là một công cụ quan trọng trong việc phòng ngừa ung thư và các bệnh liên quan đến HPV. Mặc dù được khuyến nghị tiêm sớm nhất có thể, lý tưởng là trước khi bắt đầu hoạt động tình dục, nhưng vaccine vẫn có thể mang lại lợi ích cho nhiều người trưởng thành đến 45 tuổi.

Đối với phụ nữ đã có quan hệ tình dục hoặc có con, việc tiêm vaccine HPV vẫn có thể mang lại lợi ích bảo vệ chống lại các chủng HPV mà họ chưa tiếp xúc. Tuy nhiên, hiệu quả có thể giảm so với việc tiêm ở độ tuổi trẻ hơn.

Điều quan trọng cần nhớ là vaccine HPV chỉ là một phần của chiến lược phòng ngừa toàn diện. Khám sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ, thực hành tình dục an toàn và duy trì lối sống lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của bạn.