Những loại HPV phổ biến và cách phòng ngừa

I. HPV là gì?

Virus gây u nhú ở người (human papillomavirus - HPV) là một loại DNA virus không có vỏ thuộc họ Papillomaviridae. Đây là bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục.

Hiện, có hơn 200 loại HPV tồn tại, nhưng phần lớn là vô hại, nghĩa là chúng chỉ có thể gây ra mụn cóc, sùi mào gà hoặc tổn thương tế bào niêm mạc cổ tử cung ở mức độ nhẹ, chứ không gây ung thư cổ tử cung và đặc biệt có thể điều trị được, nên sẽ phân vào nhóm HPV nguy cơ thấp.

Ngược lại, các loại nguy cơ cao có thể gây ra các tế bào bất thường hình thành trên cổ tử cung, sau đó phát triển thành ung thư nếu chúng không được điều trị.

Hầu hết ai trong độ tuổi sinh hoạt tình dục đều nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời. Tuy nhiên, khi bị nhiễm đa số các trường hợp cơ thể sẽ tự đào thải virus trong vòng 2 năm. Còn lại 50% sẽ mắc HPV nguy cơ cao và không thể đào thải virus ra khỏi cơ thể, sau đó dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm.

II. Các loại HPV phổ biến hiện nay

Khi nhiễm một số loại HPV bạn có thể tự khỏi mà không cần can thiệp, nhưng một số khác có thể dẫn đến ung thư. Do đó, việc xác định được loại virus HPV bạn đang nhiễm sẽ giúp cho bác sĩ có được phương án điều trị thích hợp.

Dưới đây là một số loại virus phổ biến hiện nay, bao gồm:

1. HPV 6 và HPV 11

HPV 6 và HPV 11 là 2 loại HPV nguy cơ thấp , chúng có liên quan đến khoảng 90% trường hợp mụn cóc sinh dục và sùi mào gà.

Mụn cóc sinh dục giống như những nốt mụn thịt hình súp lơ hoặc mào gà trên cơ quan sinh dục và có thể gây đau, kèm ngứa ngáy, khó chịu. Chúng thường xuất hiện vài tuần hoặc vài tháng sau khi người bệnh tiếp xúc với bạn tình nhiễm HPV.

Tiêm vắc xin HPV có thể giúp ngăn ngừa HPV 6 và cũng là một biện pháp tốt giúp bảo vệ bạn khỏi HPV 11.

Đối với vắc xin HPV Gardasil 9, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy tác dụng trong việc bảo vệ chống lại các loại HPV 6 và 11 lên đến 89 đến 99%. Nó được ghi nhận mang lại hiệu quả cho những người có độ tuổi từ 9 đến 26.

Do đó, hiện nay ngành y tế luôn khuyến cáo các bé gái và phụ nữ từ 9-26 tuổi và chưa từng quan hệ tình dục nên đi tiêm vắc xin để phòng ngừa ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo và mụn sinh dục…

Tuy nhiên, nếu bạn nhiễm HPV 6 hoặc HPV 11, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc bôi ngoài da như imiquimod (Aldara, Zyclara) hoặc podofilox (Condylox) để giúp phá hủy các mô mụn cóc ở bộ phận sinh dục, ngăn ngừa việc gây các bệnh tình dục cho bệnh nhân.

2. HPV 16 và HPV 18

HPV 16 và HPV 18 là loại HPV nguy cơ cao phổ biến nhất và thường không gây ra bất kỳ triệu chứng gì khi mắc phải cũng như khi xuất hiện tiền ung thư, cho đến khi khối u trong cổ tử cung phát triển và xâm lấn các cơ quan khác trong cơ thể.

Khoảng 70% các trường hợp ung thư cổ tử cung đều là do nhiễm HPV 16 và HPV 18.

HPV 16 và HPV 18 cũng là loại gây ra nhiều bệnh khác như ung thư âm đạo, ung thư hậu môn, ung thư dương vật,....

Thuốc chủng ngừa HPV Gardasil 9 có thể bảo vệ bạn chống lại một số loại HPV, bao gồm cả HPV 16 và HPV 18.

III. Chẩn đoán HPV bằng cách nào?

Xét nghiệm Pap smear là một xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung thường được thực hiện cho phụ nữ, để chẩn đoán xem bạn có bị nhiễm HPV hay không. Nếu có, xét nghiệm cũng có thể giúp xác định HPV đang thuộc loại nguy cơ thấp hay nguy cơ cao.

Tuy nhiên, xét nghiệm này không được khuyến khích làm định kỳ cho phụ nữ dưới 30 tuổi. Vì ở độ tuổi này đa số phụ nữ đều mắc virus HPV, nhưng hầu hết bệnh sẽ tự khỏi mà không cần can thiệp.

Nếu xét nghiệm Pap của một người nào đó cho thấy các tế bào bất thường, thì có nghĩa là bạn có nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng hơn, bao gồm cả ung thư cổ tử cung, đặc biệt nếu đây là loại HPV nguy cơ cao.

Do đó, bạn cần trao đổi với bác sĩ của mình thật kỹ để tìm hướng phòng ngừa và điều trị thích hợp.

IV. Biện pháp phòng ngừa HPV

1. Tiêm vắc xin phòng HPV

Cha mẹ có con từ 9 tuổi trở lên nên đưa đi tiêm ngừa HPV

Với trẻ từ 9 - 14 tuổi, sẽ được tiêm 2 mũi vắc xin ngừa HPV, trong thời gian 6 đến 12 tháng.

Đối với những người từ 15 tuổi trở lên, sẽ được tiêm 3 mũi trong vòng 6 tháng tháng.

Những người trong độ tuổi từ 27 đến 45 chưa được chủng ngừa HPV trước đây thì có thể tiêm vắc xin Gardasil 9.

Tuy nhiên, mỗi loại vắc xin sẽ giúp bảo vệ bản khỏi virus HPV khác nhau, cụ thể:

• Thuốc chủng ngừa song giá HPV (Cervarix) sẽ chỉ bảo vệ chống lại HPV 16 và 18.

• Thuốc chủng ngừa HPV tứ giá (Gardasil) sẽ bảo vệ chống lại các loại HPV 6, 11, 16 và 18.

• Vắc xin HPV 9-valent, tái tổ hợp (Gardasil 9) có thể ngăn ngừa HPV tuýp 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58.

Các tác dụng phụ thường gặp của vắc xin Gardasil 9 là kích ứng tại chỗ tiêm, bao gồm đau, sưng hoặc đỏ. Một số người có thể bị đau đầu sau khi tiêm.

Lưu ý, việc tiêm vắc xin nên thực hiện khi bạn chưa quan hệ tình dục, ngược lại bạn vẫn có thể tiêm nhưng hiệu quả của vắc xin sẽ kém hơn.

2. Biện pháp khác

Ngoài tiêm vắc xin, bạn nên thực hiện các biện pháp sau để giúp bản thân không bị nhiễm HPV như sau:

Tránh quan hệ tình dục với bạn tình nếu bị mụn cóc sinh dục.

Sử dụng bao cao su mỗi khi bạn quan hệ tình dục. Tuy nhiên, bạn cũng nên biết HPV có thể lây lan qua tiếp xúc da với da, không hẳn chỉ qua trao đổi chất lỏng của cơ thể. Điều này có nghĩa là mặc dù không phải lúc nào bao cao su cũng có thể ngăn ngừa sự lây lan của HPV, nhưng chúng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh của bạn.

Hãy gặp bác sĩ phụ khoa để khám sàng lọc ung thư cổ tử cung. Bạn nên bắt đầu tầm soát ở tuổi 21 và tiếp tục cho đến khi bạn 65 tuổi.

Nếu xét nghiệm cho thấy bạn bị nhiễm HPV, điều đó không có nghĩa là bạn sẽ bị ung thư cổ tử cung trong tương lai, đặc biệt là nếu bạn có một loại HPV nguy cơ cao. Vì vậy, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để có lựa chọn điều trị hoặc theo dõi đúng đắn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều nên biết về bệnh sùi mào gà.