Bài thuốc Trung y, được cho là của bệnh viện Trung y tỉnh Hồ Bắc ( Trung Quốc) đã góp phần vào dập dịch COVID-19 có kết quả tốt gồm:  Sài hồ 20 g, hoàng cầm 10g, toàn qua lâu 10g, binh lang 10g, pháp bán hạ 10g, thảo quả 15g, hậu phác 15g, tri mẫu 10 g, bạch thược 10g, trần bì 10g, hổ trượng 10g, đảng sâm 15g, cam thảo 10g ( trong bài ghi cam thảo chung chung) theo quan điểm chúng tôi thì đây phải là vị cam thảo sống mới phù hợp với bài thuốc.

Các vị thuốc và tác dụng

Tổng bài thuốc có 13 vị

Sài hồ: làm chủ dược. Sài hồ vị đắng tính hơi hàn, vào các kinh can, đởm, tâm bào và tam tiêu.. Có tác dụng phát biểu hòa lý, giải cơ, sơ thông can khí. Trị chứng ngoại cảm, giải nhiệt, lợi tiểu. phát hãn.

Chú ý: Nếu bệnh nhân mắc chứng âm hư hỏa vượng thì không được dùng sài hồ.

Hoàng cầm: Vị đắng tính hàn vào các kinh tâm phế đại tràng tiểu tràng can đởm. Có tác dụng thanh hỏa trừ nhiệt. Điều trị các chứng: tả thực hỏa, thanh thấp nhiệt trị chứng cảm mạo, hoàng đản, đau bụng.

Chú ý: Người tỳ vị hư hàn không có thấp nhiệt, không có thực hỏa thì không được dùng.

Bán hạ chế: Vị cay tính ôn vào kinh tỳ, vị. Có tác dụng, giáng nghịch, chống nôn mửa, tiêu đờm thấp, thông âm dương khí. Trị chứng ho có đờm, giáng khí nghịch.

Toàn qua lâu: Vị ngọt đắng, tính hàn vào kinh phế vị đại tràng. Có tác dụng tả hỏa, nhuận phế giáng khí, tiêu đờm nhuận táo. Trị các chứng ho nhiều đờm, vị quản bí kết, vú ung nhọt, đại tiện táo bón.

Ghi chú: Người tỳ vị hư hàn đại tiện lỏng không được dùng.

Thảo quả: Vị cay ngọt tính ấm vào kinh tỳ vị. Có tác dụng táo thấp trừ hàn trục đờm, làm cho tỳ vị mạnh, ấm trung tiêu giải độc. Phối hợp với vị binh lang, thường sơn trị chứng sốt rét, trị chứng đau bụng, giúp cho tiêu hóa tốt.

Hậu phác: Vị cay đắng tính ôn vào kinh tỳ vị đại tràng. Có tác dụng giáng khí tiêu đờm, tiêu thực lợi thủy. Trị chứng hoắc loạn kiết lỵ thổ tả, ngoại cảm do phong nhiệt..

Cây và vị thuốc hậu phác

Chú ý:  tỳ vị hư yếu, nguyên khí kém, Phụ nữ có thai không được dùng.

Tri mẫu: Vị đắng tính hàn vào kinh phế thận vị. Có tác dụng bổ thận thủy, tả hỏa hoạt tràng. Trị chứng âm hư táo hỏa, thanh nhiệt tiêu khát, đại tiện bí kết.

Chú ý: Người tỳ hư đại tiện lỏng không được dùng.

Bạch thược: Vị hơi đắng chát chua vào kinh phế tỳ can. Có tác dụng thanh can tư âm, liễm âm khí. Trị chứng nhiệt độc, đau nhức, chứng tả lỵ, cảm mạo hư chứng.

Chú ý: Người đau bụng đi tả do trúng hàn không dùng.

Trần bì: Vị đắng cay tính ôn, vào phần khí của tỳ phế. Có tác dụng điều lý ở phần khí, hóa đờm táo thấp, hành trệ mạnh tỳ vị, trừ đờm phát tán hàn. Trị chứng: Ho nôn mửa khí nghịch đau tức ngực, tiêu thực chỉ tả, nhiệt tích ở bàng quang.

Chú ý: Không có thấp trệ, không có đờm thì không dùng.

Hổ trượng: Tên khác là Hổ trượng căn, Xà tổng quản- Rễ cây cốt khí của Việt Nam Vị đắng bình hơi ôn. Có tác dụng tán ứ khu phong lợi thấp, thông kinh.

Đảng sâm: Vị ngọt tính bình vào kinh phế và tỳ. Có tác dụng bổ phế tỳ, ích khí sinh tân chỉ khát. Trị chứng tỳ hư ăn không tiêu, bụng trướng đầy, tay chân mỏi mệt hư lao, ho ( Có thể thay bằng sâm bố chính của Việt Nam tốt hơn).

Cam thảo: Vị ngọt tính bình vào cả 12 kinh lạc. Có tác dụng bổ tỳ, nhuận phế ích tinh điều hòa các vị thuốc trong bài. Dùng sống thanh nhiệt, giải độc tiêu khát, trị ho viêm họng.

Tổng bài thuốc có tác dụng gì?

Bài thuốc có tác dụng thanh nhiệt giải độc, hóa thấp, tán ứ hòa giải tam tiêu, tăng cường can đởm, làm mạnh tỳ vị, giáng khí. Trị các chứng sốt cao ho nhiều đờm, đau tức ngực khó thở, nôn mửa, ăn uống kém, cơ thể mệt mỏi…

Trong bài tác giả dùng nhiều vị thuốc có vị đắng. Trong Đông y, vị đắng phần nhiều là kháng sinh diệt khuẩn, vị cay có tác dụng giải hàn độc. Theo tài liệu đây là một bài thuốc để hỗ trợ điều trị chứng Covid-19. Nhưng tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc thuộc xứ hàn đới, người Trung Quốc có cơ địa khác người Việt Nam. Nếu áp dụng vào Việt Nam thuộc vùng khí hậu nhiệt đới phải gia giảm để phù hợp với khí hậu thổ nhưỡng và cơ địa của người Việt Nam thì mới có kết quả. Do đó không thể dùng nguyên bản bài thuốc này để điều trị bệnh cho người Việt Nam.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: WHO đánh giá cao sự chuẩn bị của Việt Nam cho mọi tình huống dịch bệnh COVID-19