Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Alzheimer, mất trí và mãn kinh - Phần 1

Bạn bước vào tuổi mãn kinh và thỉnh thoảng bạn quên mất tên một người thân hoặc không nhớ ra đã để chìa khóa ở đâu? Nếu có, đó chính là biểu hiện của suy giảm trí nhớ, và điều này không chỉ xảy ra với riêng bạn. Đa số những phụ nữ trung niên đều sẽ trải qua tình trạng suy giảm trí nhớ, đặc biệt là trước hoặc trong quá trình mãn kinh.

Alzheimer, mất trí và mãn kinh - Phần 1

Ít nhất một nửa số người Mỹ trên 65 tuổi nói rằng hiện tại họ hay quên hơn khi họ còn trẻ. Suy giảm trí nhớ là một trong những biểu hiện của quá trình lão hóa bình thường, nhưng đôi khi, đó có thể là dấu hiệu của chứng mất trí hoặc bệnh Alzheimer.

Chứng mất trí là một thuật ngữ thông dụng để chỉ việc mất trí có ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày. Bệnh Alzheimer là dạng mất trí phổ biến nhất, đặc trưng bởi các vấn đề về trí nhớ và phối hợp hoạt động nghiêm trọng, thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Cũng như việc mất trí thông thường và các dạng mất trí khác, bệnh Alzheimer có thể gây ra những thay đổi bên trong não bộ. Theo Tổ chức Alzheimer của Mỹ, bệnh Alzheimer chiếm khoảng 60-80% số ca mất trí. Đó là một căn bệnh tiến triển, nghĩa là bệnh sẽ diễn biến xấu đi theo thời gian.

Các dạng mất trí khác bao gồm bệnh Parkinson và bệnh Huntington.

Hiểu được sự khác biệt giữa việc hay quên thông thường và chứng bệnh mất trí nguy hiểm này không phải dễ.

Vì sao lão hóa lại gây nên chứng hay quên?

Khi con người già đi, rất nhiều sự thay đổi sẽ ảnh hưởng đến chức năng của các phần khác nhau của cơ thể, bao gồm cả não bộ. Những thay đổi về mặt hóa học và sinh lý trong não bộ có thể làm bạn cảm thấy khó khăn hơn khi phải học một kỹ năng mới, khi phải nhớ một thông tin chính xác.

Một thay đổi đáng kể khác của cơ thể và có thể gây ra việc hay quên trong thời kỳ mãn kinh là sự suy giảm hoocmôn. Estrogen là một hoocmôn có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, giúp bạn điều chỉnh nồng độ của các loại hoocmôn khác, ví dụ như cortisol, và có ảnh hưởng đến việc các chất hóa học trong não làm việc như thế nào.

Tiền mãn kinh và mãn kinh khiến lượng estrogen của cơ thể giảm đi, do vậy, estrogen sẽ không kiểm soát được lượng cortisol một cách chính xác. Điều này gây ra những sai sót hay gặp trong não bộ, ví dụ như việc hay quên ngắn hạn. Suy giảm estrogen cũng có thể gây ra lo âu, trầm cảm, mất ngủ, từ đó dẫn đến các vấn đề về trí nhớ.

Làm thế nào để cải thiện trí nhớ?

Hay quên có thể là một phần bình thường của tuổi già, nhưng đôi khi, việc này sẽ khiến cuộc sống của bạn gặp rắc rối. Nếu các vấn đề về trí nhớ của bạn làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn, có thể bạn sẽ muốn trao đổi về liệu pháp thay thế hoocmôn với bác sỹ.

Mục tiêu của liệu pháp thay thế hoocmôn là cung cấp một giải pháp ngắn hạn để làm chậm một số thay đổi của cơ thể trong quá trình mãn kinh. Dùng estrogen liều thấp, hoặc đôi khi là dùng phối hợp estrogen với các loại hoocmôn khác như progesteron có thể làm giảm cường độ của các triệu chứng mãn kinh phổ biến, ví dụ như:
  • Hay quên
  • Bốc hỏa
  • Vã mồ hôi vào ban đêm
  • Thay đổi cảm xúc

Liệu pháp thay thế hoocmôn cũng có thể làm xương chắc khỏe hơn. Tuy nhiên, Estrogen không được coi là giải pháp lâu dài để điều trị các vấn đề thông thường về trí nhớ do tuổi già, bởi estrogen có thể sẽ làm tăng nguy cơ phát triển một số bệnh khác như:

  • Chứng mất trí
  • Bệnh tim
  • Đột quỵ
  • Hình thành cục máu đông
  • Ung thư vú

Thêm vào đó, liệu pháp thay thế hoocmôn không nên dùng với phụ nữ có tiền sử:

  • Mắc một số loại ung thư, ví dụ như ung thư vú và ung thư buồng trứng
  • Tiền sử có cục máu đông
  • Đột quỵ

Do vậy, hãy hỏi ý kiến bác sỹ về việc liệu pháp thay thế hoocmôn có thích hợp với bạn không. Không tự ý dùng bất cứ một liệu pháp thay thế hoocmôn nào, kể cả các thực phẩm chức năng bổ sung hoocmôn khi chưa được sự cho phép của bác sỹ.

(...) còn tiếp

Mời các bạn đón đọc bài viết "Alzheimer, mất trí và mãn kinh - Phần 2" tại vienyhocungdung.vn

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những lời khuyên khoa học giúp bạn chống lại chứng sa sút trí tuệ

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline/Alzheimer.org
Bình luận
Tin mới
  • 22/02/2026

    Những tác hại kinh hoàng với sức khoẻ khi dùng thực phẩm bẩn

    Thực phẩm ôi thiu, nhiễm bẩn, kém vệ sinh là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh đường tiêu hóa, ung thư, dậy thì sớm, thai dị tật... và gây nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khoẻ.

  • 22/02/2026

    Tầm soát sức khỏe định kỳ: Đầu tư cho một năm mới an lành và hạnh phúc

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để thiết lập mục tiêu mới cho bản thân, trong đó sức khỏe toàn diện của bản thân và gia đình là yếu tố thiết yếu và là tài sản quý giá nhất, tạo nền tảng cho niềm vui và thành công. Để có sức khỏe tốt, việc chủ động phòng bệnh thông qua tầm soát sức khỏe định kỳ là một khoản đầu tư thông minh và quan trọng bậc nhất. Bài viết này sẽ phân tích tầm quan trọng, lợi ích cụ thể và các bước thực hiện tầm soát sức khỏe hiệu quả, giúp bạn đón một năm mới khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.

  • 21/02/2026

    Thảo mộc và trà – Sự hòa hợp tự nhiên trong hỗ trợ chăm sóc sức khỏe toàn diện

    Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, xu hướng tìm về các giá trị tự nhiên như một giải pháp bền vững để chăm sóc sức khỏe. Trong số đó, sự kết hợp tinh tế giữa thảo mộc và trà không chỉ đơn thuần tạo nên một thức uống giải khát, mà còn là giải pháp "thanh nhiệt", cân bằng cơ thể dựa trên nền tảng y học cổ truyền.

  • 21/02/2026

    Giải đáp 10 câu hỏi cấp bách về thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh

    Ngày càng nhiều phụ nữ nhận thức rõ và quan tâm tìm hiểu về tầm quan trọng của thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh đối với cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

  • 21/02/2026

    5 loại thực phẩm chức năng và thuốc cần tránh dùng chung với sữa

    Sữa là thức uống tốt cho sức khỏe của nhiều người, nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt nhất khi dùng một số loại thuốc và thực phẩm chức năng. Sữa chứa canxi, protein (casein) và chất béo có thể liên kết hoặc trung hòa một số chất dinh dưỡng và thuốc. Những tương tác này có thể làm chậm quá trình hấp thụ, giảm lượng chất bổ sung mà cơ thể có thể sử dụng hoặc làm thay đổi hiệu quả của thuốc.

  • 20/02/2026

    Nên ăn trứng luộc, trứng chần hay trứng ốp la để kiểm soát calo và giữ trọn dinh dưỡng?

    Cách chế biến trứng ảnh hưởng đến tổng lượng calo nạp vào và khả năng hấp thụ dưỡng chất của cơ thể. Vậy trứng luộc, trứng chần hay trứng ốp la tốt hơn cho sức khỏe?

  • 19/02/2026

    6 dấu hiệu nghi ngờ mắc u xơ tử cung

    U xơ tử cung có thể gây nhiều biến chứng, vì vậy chị em không nên chủ quan với những dấu hiệu nghi ngờ. Cần đi khám chuyên khoa sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị can thiệp kịp thời.

  • 19/02/2026

    Phục hồi làn da sau những buổi trang điểm tiệc tùng

    Năm mới thường đi kèm với tiệc tùng và gặp gỡ, thức khuya, dùng đồ uống có cồn và trang điểm liên tục. Những thay đổi này có thể khiến da bị khô, xỉn màu, nổi mụn, bít tắc lỗ chân lông và lão hóa sớm. Để phục hồi làn da căng mọng, rạng rỡ sau những dịp này, việc xây dựng một quy trình chăm sóc da khoa học và chuyên sâu là điều vô cùng cần thiết. Bài viết này sẽ cung cấp các phương pháp phục hồi da hiệu quả, giúp làn da của bạn luôn khỏe mạnh và tươi trẻ.

Xem thêm