9 điều phụ nữ nên biết để giữ xương chắc khỏe
Biết được có những gì ở bên trong xương
Màng xương: Độ dày của màng xương đóng một vai trò quan trọng trong việc sửa chữa và kết cấu lại xương.
Xương xốp (Trabecular bone): Lớp xương này có cấu tạo như tổ ong và thường được lấp đầy bởi tủy xương và máu
Tủy xương: Đây là lớp mô mỏng và rất nhạy cảm, chứa đầy trong các khoang rỗng trong xương. Tủy xương có chứa các tế bào gốc (là các tế bào phát triển biệt hóa thành hồng cầu, tiểu cầu và một số loại tế bào bạch cầu)
Xương đặc: Lớp cứng này có thể bảo vệ các mô dễ gãy ở bên trong. Lớp xương đặc có rất nhiều tế bào xương, chủ yếu được làm từ collagen và canxi.
Khi bạn 22 tuổi, bạn sẽ phát triển được khoảng 90% mật độ xương. Và cơ thể bạn vẫn tiếp tục tăng mật độ xương cho đến khi bạn 30 tuổi, nhưng với tốc độ chậm hơn. Sau đó, bạn sẽ duy trì mật độ xương này cho đến khi bạn đến tuổi mãn kinh. Nhưng sau đó, lượng estrogen giảm xuống và mật độ xương bị mất đi nhanh hơn việc hình thành mật độ xương mới.
Các nhà khoa học chưa hoàn toàn chắc chắn về tác dụng làm chắc khỏe xương của estrogen, nhưng các nghiên cứu cho thấy, estrogen có thể sẽ ức chế một loại enzym khởi đầu cho quá trình chết của tế bào xương. Đó là lý do vì sao phụ nữ sau thời kỳ mãn kinh thường dễ bị loãng xương hơn. Và cũng là lý do cho việc hình thành các thói quen để giữ xương khỏe mạnh, ví dụ như thường xuyên luyện tập thể dục.
Kiểm tra mật độ xương
Kể cả khi những tổ chức như Hiệp hội loãng xương Quốc gia Hoa Kỳ không khuyến cáo về việc thường xuyên kiểm tra mật độ xương cho đến khi phụ nữ bước vào tuổi 65, nhưng rất nhiều bác sỹ bắt đầu kiểm tra mật độ xương cho phụ nữ khi họ bước vào tuổi mãn kinh.
Tuy nhiên, sàng lọc những phụ nữ có nguy cơ thấp ở tuổi 50 chưa chắc đã tốt. Nếu kết quả sàng lọc cho thấy mật độ xương thấp ở đâu đó, bác sỹ có thể kê đơn thuốc với nhiều tác dụng phụ tiềm ẩn. Những phụ nữ nên sàng lọc trước tuổi 65 bao gồm những người có tiền sử gia đình bị gãy xương hoặc đang sử dụng những loại thuốc có tác dụng phụ là làm loãng xương (như steroid).
Bạn có thể sẽ cần phải sử dụng thực phẩm chức năng
Bụng to sẽ không tốt cho xương
Trong rất nhiều năm, nhiều nhà khoa học cho rằng, nếu hơi có bụng một chút thì sẽ làm giảm nguy cơ loãng xương. Nhưng các nghiên cứu gần đây chỉ ra điều ngược lại, đặc biệt là nếu mỡ bụng tập trung ở phần trung tâm. Các nhà nghiên cứu tại Harvard đã thấy rằng, phụ nữ tiền mãn kinh có nhiều chất béo nội tạng sẽ làm giảm mật độ chất khoáng trong xương. Giả thiết được đưa ra là, nhưng người béo phì thường sẽ dễ bị thiếu vitamin D hơn do vitamin D là loại vitamin tan trong dầu, nên nó có thể sẽ mắc kẹt lại trong các mô mỡ. Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng, những người có lượng mỡ trong gan, cơ và máu nhiều cũng sẽ có nhiều mỡ trong tủy xương và do đó, làm tăng nguy cơ gãy xương.
Vai trò của hormone
Dưới đây là các giai đoạn của cuộc đời có thể sẽ ảnh hưởng đến hormone
Mang thai: Loãng xương cũng có thể xảy ra trong khi mang thai, nhưng phụ nữ thường sẽ hồi phục lại được sau giai đoạn này. Nhưng tốt nhất, bạn không nên đẻ dày. Phụ nữ sinh con 2 lần trong một năm có thể sẽ có nguy cơ loãng xương cao hơn, theo một nghiên cứu năm 2015. Các nhà nghiên cứu cho rằng, tốt nhất, bạn nên đợi ít nhất 2 năm rồi mới tiếp tục sinh em bé.
Giai đoạn cho con bú: Bạn có thể sẽ mất 5% mật độ xương của mình trong khi cho con bú, nguyên nhân có thể là do nhu cầu canxi của em bé, và lượng canxi đó sẽ lấy từ xương của bạn. Nhưng bạn cũng có thể bị giảm mật độ xương do cơ thể sản xuất ít estrogen hơn bình thường.
Giai đoạn tiền mãn kinh: Suy giảm estrogen trong giai đoạn tiền mãn kinh có thể dẫn đến loãng xương sớm. Đó là lý do vì sao những phụ nữ ở độ tuổi 40 thường dễ bị gãy những xương nhỏ ở cổ tay hơn, so với nam giới cùng tuổi (theo NOF)
Giai đoạn mãn kinh: Do việc suy giảm rõ rệt của estrogen xảy ra khi mãn kinh, phụ nữ có thể mất khoảng 20% mật độ xương trong vòng 5-7 năm. Giảm mật độ xương sẽ còn tiếp tục diễn ra sau tuổi 65, nhưng với tốc độ chậm hơn.
Bạn sẽ lùn đi một chút
Sau nhiều năm cao 1.62m, bạn bỗng nhiên được bác sỹ thông báo rằng, bây giờ bạn chỉ cao khoảng 1.6m. Thực ra việc lùn đi thường không phổ biến ở phụ nữ khi về già. Đĩa đệm ở giữa các đốt sống có thể sẽ bị chèn ép. Cột sống của bạn cũng có thể sẽ cong hơn. Nếu việc thấp đi xảy ra từ từ trong vòng 30 hoặc 40 năm, thì không có gì bạn phải lo lắng cả. Nhưng nếu bạn bất ngờ thấp đi khoảng 2-3cm, thì đó có thể là vấn đề đáng lo ngại. Đó có thể là do gãy các đốt sống và có thể là dấu hiệu của việc loãng xương. Mặc dù thấp đi là hiện tượng bình thường, nhưng bạn nên giảm tối đa nguy cơ mất chiều cao bằng cách thường xuyên luyện tập. Một nghiên cứu chỉ ra rằng, ở độ tuổi trung niên, những phụ nữ thường xuyên luyện tập sẽ mất ít chiều cao hơn so với những phụ nữ ít luyện tập hoặc ngừng luyện tập ở tuổi này.
Một số vấn đề sức khỏe sẽ ảnh hưởng đến xương
Bệnh Celiac: Nếu không được điều trị, bệnh tự miễn này sẽ làm cản trở khả năng hấp thu vitamin và chất khoáng của ruột, bao gồm cả khả năng hấp thụ canxi.
Cường giáp: Khi cơ thể bạn sản xuất ra quá nhiều hormone tuyến giáp, tốc độ mất xương của bạn sẽ nhanh hơn tốc độ hình thành xương mới.
Hen suyễn: Corticosteroid sử dụng để kiểm soát bệnh hen suyễn có thể làm giảm sự hình thành xương và cản trở sự hấp thu canxi của cơ thể.
Chứng ngưng thở khi ngủ: Một nghiên cứu năm 2014 tại Đài Loan chỉ ra rằng, những người mắc rối loạn này sẽ có nguy cơ loãng xương cao hơn khoảng 2.7 lần so với những người không mắc. Nguy cơ này đặc biệt cao ở phụ nữ.
Đái tháo đường typ 2: Bệnh nhân có nguy cơ gãy xương cao, bao gồm cả những bệnh nhân có bất thường về cấu trúc xương cũng được cho là có liên quan đến bệnh tiểu đường typ 2 và làm gia tăng nguy cơ té ngã do lối sống ít vận động.
Đau hai bên ống chân
Khi bạn tăng cường độ vận động quá nhanh (như tăng gấp đôi quãng đường chạy bộ sau 1 ngày), thì cơ, gân và mô xung quanh xương ống chân của bạn có thể sẽ bị viêm, đặc biệt là những cơ ở sát với xương. Hậu quả là: bạn bị đau nhói (đôi khi là đau âm ỉ) xung quanh ống chận. Các phương pháp điều trị thông thường, bao gồm nghỉ ngơi, chườm đá và dùng thuốc chống viêm không kê đơn sẽ được áp dụng cho đến khi triệu chứng thuyên giảm.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Duy trì một khung xương chắc khỏe cho nam giới
Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”
Việc thức xuyên đêm để theo dõi các trận bóng đá đỉnh cao là thói quen quen thuộc của nhiều người hâm mộ, nhưng hành động xem tivi hoặc điện thoại liên tục trong nhiều giờ lại tiềm ẩn vô số hệ lụy cho thị lực. Thói quen này dễ dẫn đến các tình trạng tổn thương mắt nghiêm trọng với những triệu chứng khó chịu như ê nhức, đỏ rát và khô mờ. Để có thể vừa cháy hết mình cùng niềm đam mê, vừa bảo vệ và gìn giữ được đôi mắt luôn sáng khỏe, người xem cần biết cách chăm sóc, nghỉ ngơi và bảo vệ mắt hợp lý theo những chia sẻ, khuyến nghị Viện Y học ứng dụng Việt Nam.
Trong bối cảnh hiện đại, những thông điệp về chăm sóc sức khỏe tim thần thường gắn liền với những thay đổi mang tính hệ thống như: cai nghiện mạng xã hội hoàn toàn, thiết lập chế độ tập luyện khắc nghiệt hay thay đổi toàn bộ nhịp sinh học. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chính áp lực từ tư duy "tất cả hoặc không có gì" này lại trở thành rào cản tâm lý, khiến chúng ta dễ cảm thấy quá tải.
Các biện pháp tự nhiên, như sử dụng magie và bồ công anh, có thể hỗ trợ sức khỏe túi mật, trong khi chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Việc chú trọng bổ sung chất xơ và chất béo lành mạnh, đồng thời hạn chế tinh bột tinh chế và chất béo chuyển hóa là một cách tiếp cận chủ động để phòng ngừa bệnh túi mật.
Mỗi mùa World Cup hay các giải bóng đá lớn khởi tranh luôn là ngày hội lớn đối với người hâm mộ môn thể thao vua. Tuy nhiên, do sự khác biệt về múi giờ quốc tế, phần lớn các trận đấu thường diễn ra vào khung giờ đêm muộn hoặc rạng sáng. Để thỏa mãn niềm đam mê, nhiều người sẵn sàng thiết lập chế độ "sinh hoạt ngược", liên tục thức đêm để đồng hành cùng quả bóng tròn.
Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”
Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một căn bệnh mạn tính liên quan đến cách cơ thể sản xuất hoặc sử dụng insulin. Theo thống kê, hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh này nhưng một phần lớn trong số đó không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện biến chứng.
Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả trong môi trường nắng nóng.