Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

4 loại thuốc sẽ không phát huy tác dụng nếu bạn bị thừa cân béo phì

Khi bạn sử dụng thuốc, ban sẽ mong muốn rằng thuốc sẽ an toàn và đạt hiệu quả cao. Nhưng nếu bạn bị thừa cân béo phì, thì liều thuốc thông thường của một số thuốc có thể sẽ có hiệu quả kém hoặc thậm chí là không phát huy hiệu quả.

Một nửa số dân của Mỹ được dự đoán sẽ bị béo phì vào năm 2030. Do vậy, việc nâng cao nhận thức về vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc kê đơn dành cho người thừa cân béo phì đang được quan tâm hơn bao giờ hết.

Để các thuốc phát huy được hết hiệu quả, cần đạt đủ liều ở nhiều vị trí trên cơ thể. Ở những người thừa cân béo phì, thuốc có thể sẽ không đạt được liều cao nhất do có nhiều mô cơ thể để hoà tan thuốc hơn. Ngoài ra, thừa cân béo phì cũng ảnh hưởng đến thời gian thuốc phân huỷ và thải ra ngoài cơ thể. Phối hợp 2 giai đoạn này có thể dẫn đến tình trạng có nơi không đủ thuốc hoặc có nơi quá nhiều thuốc trong cơ thể khi sử dụng với liều thông thường.

Các loại thuốc sẽ giảm hiệu quả ở người béo phì

Chỉ số BMI trên 25 sẽ được coi là thừa cân và trên 30 sẽ được coi là béo phì. Các thuốc như insulin, thuốc thay thế testosterone và thuốc điều trị một số bệnh gan sẽ không có hiệu quả cao ở người béo phì. Ngoài ra, còn có một số loại thuốc sẽ giảm hiệu quả ở người béo phì, bao gồm:

Kháng sinh

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Pharmacotherapy chỉ ra rằng liều thông thường của một số kháng sinh sẽ không đủ với người béo phì và có thể không hiệu quả, đặc biệt là ở người nhiễm trùng nặng. Các dữ liệu đang được tiếp tục thu thập để xem xem liều như thế nào sẽ phù hợp với tất cả bệnh nhân, đặc biệt là với sự thay đổi của các vi khuẩn kháng kháng sinh trên toàn cầu. Các bác sĩ cần ý thức được điều này và thay đổi liều thuốc kê để dự phòng nhiễm khuẩn ở người béo phì tiến hành phẫu thuật.

Thuốc điều trị sinh sản

Nghiên cứu năm 2014 trên tạp chí The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolismn chỉ ra rằng các thuốc đối vận GnRH dùng để thu thập trứng trong quá trình thụ tinh nhân tạo sẽ được đào thải ra ngoài nhanh hơn ở phụ nữ béo phì. Khi tình trạng này xảy ra, nhiều khả năng não bộ sẽ phát tín hiệu tới buồng trứng giải phóng ra trứng trước khi có thể thu thập được. Đây có thể là lý do lý giải vì sao phụ nữ thừa cân béo phì có tỷ lệ thụ tinh nhân tạo thất bại cao hơn so với phụ nữ có cân nặng bình thường. USDA cũng báo cáo rằng thừa cân béo phì có liên quan đến hội chứng buồng trứng đa nang. Những phụ nữ mắc hội chứng này thường sẽ không rụng trứng đều đặn. Một loại thuốc được sử dụng để kích thích rụng trứng là Clomid hoặc Serophone đôi khi cũng sẽ không đạt được hiệu quả cao ở phụ nữ bị buồng trứng đa nang. Giảm cân có thể sẽ giúp bạn nâng cao khả năng mang thai trong khi sử dụng những loại thuốc này.

Thuốc tránh thai hàng ngày

Thuốc tránh thai hàng ngày là một biện pháp tránh thai hiệu quả nhưng có thể sẽ không thực tế ở phụ nữ bị thừa cân béo phì. Thừa cân béo phì sẽ ảnh hưởng đến cách xử lý thuốc trong cơ thể. Nghiên cứu năm 2014 trên Expert Review of Clinical Pharmacology chỉ ra rằng ở phụ nữ thừa cân béo phì, thuốc tránh thai hàng ngày sẽ mất gấp đôi thời gian để đạt đỉnh trong cơ thể, do vậy, họ sẽ có nguy cơ mang thai ngoài ý muốn cao hơn.

Thuốc tránh thai khẩn cấp

Nghiên cứu trên tạp chí Contraception chỉ ra rằng thuốc tránh thai khẩn gấp có thể không phát huy được tác dụng khi sử dụng ở phụ nữ bị thừa cân béo phì. Nguy cơ mang thai ngoài ý muốn sẽ cao hơn gấp khoảng 3 lần so với phụ nữ có cân nặng bình thường, nguy cơ này thậm chí còn cao hơn nữa nếu sử dụng thuốc có công thức levonogestrel. Một cách tránh thai khác thực tế hơn với phụ nữ ở bất cứ cân nặng nào đó là sử dụng vòng tránh thai. Sau khi đặt vòng 5 ngày, vòng sẽ có tác dụng tránh thai lên tới 99%.

Các loại thuốc có thể gây tăng cân

Xét ở một khía cạnh khác, một số loại thuốc lại có thể gây ra tác dụng phụ là tăng cân. Mặc dù không có bằng chứng cho thấy những thuốc này kém hiệu quả hơn ở người thừa cân béo phì, nhưng các thuốc chống trầm cảm và một số loại thuốc tâm thần có thể gây tăng cân.

Trước đây, các nghiên cứu về thuốc thường sẽ không tập trung vào đối tượng người thừa cân béo phì, nhưng hiện nay, xu hướng này đang thay đổi vì ngày càng có nhiều người bị thừa cân béo phì trong cộng đồng hơn. Do vậy, bác sĩ và nhân viên y tế cần có cái nhìn đúng đắn hơn trong việc kê đơn cho đối tượng này trong tương lai.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Các nguyên nhân gây thừa cân và béo phì

Ts. Bs. Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam -
Bình luận
Tin mới
  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

  • 29/07/2026

    Cảm lạnh do điều hòa

    Bước vào những ngày hè oi bức của năm 2026, đặc biệt là tại khu vực Thủ đô và các tỉnh miền Bắc, chiếc điều hòa nhiệt độ đã trở thành "vị cứu tinh" không thể thiếu trong các gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, việc lạm dụng điều hòa, đặc biệt là thói quen cài đặt nhiệt độ quá thấp để thỏa mãn cảm giác mát lạnh tức thì, lại chính là thủ phạm hàng đầu dẫn đến hội chứng "cảm lạnh điều hòa".

  • 28/07/2026

    Ăn quá nhiều đậu bắp có hại gì? Những tác hại ít ai ngờ tới

    Đậu bắp giàu dưỡng chất nhưng ăn quá nhiều có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe hệ tiêu hóa, thận và xương khớp.

Xem thêm