Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

10 cách để hạn chế tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn

Thực phẩm đã qua chế biến là bất kỳ mặt hàng thực phẩm nào đã được đóng hộp, nấu chín, đông lạnh, tiệt trùng hoặc đóng gói.

Bạn có thể thưởng thức nhiều loại thực phẩm đã qua chế biến, bao gồm rau đóng hộp, trái cây đông lạnh và các sản phẩm từ sữa tiệt trùng, như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh. Tuy nhiên, một số mặt hàng đã qua chế biến có chứa nhiều muối, đường, chất phụ gia và chất bảo quản, có thể gây hại cho sức khỏe của bạn.

Giảm ăn những thực phẩm chế biến sẵn là một trong những cách hiệu quả nhất để cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng chế độ ăn uống của bạn. Dưới đây là 10 chiến lược đơn giản, bền vững và thực tế để giúp bạn ăn ít thực phẩm chế biến hơn.

1. Chỉ mua các loại đồ ăn nhẹ lành mạnh 

Hãy giữ cho nhà bếp và tủ lạnh của bạn luôn có nhiều đồ ăn nhẹ thuận tiện, bổ dưỡng có thể giúp bạn dễ dàng đưa ra những lựa chọn lành mạnh khi đang đói. Một số món ăn nhẹ lành mạnh bao gồm trái cây tươi, các loại hạt hỗn hợp, đậu edamame và rau. Nếu có thêm thời gian, bạn cũng có thể chuẩn bị trước một số món ăn nhẹ đơn giản. Trứng luộc chín, yến mạch để qua đêm,... là một vài món ăn tuyệt vời mà bạn có thể chế biến nhanh chóng và để dành ăn sau.

2. Đổi ngũ cốc tinh chế lấy ngũ cốc nguyên hạt

Một trong những cách đơn giản nhất để giảm lượng thực phẩm chế biến sẵn là bắt đầu tiêu thụ những thực phẩm toàn phần lành mạnh hơn. Đặc biệt, bạn có thể hoán đổi ngũ cốc tinh chế như mì ống trắng, gạo, bánh mì bằng ngũ cốc nguyên hạt, chẳng hạn như gạo lứt và mì ống nguyên hạt, bánh mì đen,... Ngũ cốc nguyên hạt không chỉ có nhiều chất dinh dưỡng quan trọng như chất xơ mà còn được chứng minh là có khả năng bảo vệ chống lại các bệnh như bệnh tim, tiểu đường và một số loại ung thư.

3. Thỏa sức sáng tạo trong nhà bếp

Nếu bạn cảm thấy thích phiêu lưu, hãy mang đến cho các món ăn chế biến yêu thích của bạn một sự thay đổi lành mạnh bằng cách tái tạo chúng trong nhà bếp. Điều này cho phép bạn kiểm soát hoàn toàn những gì bạn đang bày trên đĩa của mình đồng thời cho phép bạn thử nghiệm với các nguyên liệu mới thú vị. Ví dụ: bạn có thể làm khoai tây chiên bằng cách trộn khoai tây, bí ngòi, củ cải hoặc cà rốt với một chút dầu ô liu và muối, sau đó nướng cho đến khi chúng giòn. Các lựa chọn thay thế lành mạnh khác cho thực phẩm chế biến sẵn mà bạn có thể chế biến tại nhà bao gồm bánh pudding hạt chia, bắp rang bơ, thanh granola,...

4. Uống nhiều nước hơn

Đồ uống có đường như soda, trà ngọt, nước ép trái cây và đồ uống thể thao có nhiều đường và calo nhưng ít chất dinh dưỡng thiết yếu. Mua những loại đồ uống này để uống trong ngày là một cách tuyệt vời để cắt giảm lượng thực phẩm chế biến sẵn và cải thiện chất lượng chế độ ăn uống tổng thể của bạn. Nước có ga hoặc nước có hương vị là hai lựa chọn tuyệt vời nếu nước lã không phải là đồ uống yêu thích của bạn. Ngoài ra, bạn có thể thử pha nước với trái cây tươi hoặc thảo mộc để tăng thêm hương vị.

5. Thử sơ chế bữa ăn

Chuẩn bị các bữa ăn theo nhiều đợt một hoặc hai lần mỗi tuần đảm bảo rằng bạn có nhiều bữa ăn bổ dưỡng sẵn sàng trong tủ lạnh ngay cả khi bạn quá bận rộn để nấu nướng. Nó cũng có thể giúp bạn bớt bị hấp dẫn hơn nhiều khi phải lái xe qua đường về nhà hoặc chuyển sang các bữa ăn tiện lợi đông lạnh khi bạn bị thúc ép về thời gian. Để bắt đầu, hãy chọn một vài công thức nấu ăn để thực hiện mỗi tuần và dành ra một khoảng thời gian cụ thể để chuẩn bị bữa ăn của bạn.

6. Ăn nhiều rau hơn

Khi bạn chuẩn bị bữa ăn ở nhà, hãy bao gồm ít nhất một khẩu phần rau để tăng lượng thức ăn lành mạnh, chưa qua chế biến. Bạn có thể thực hiện điều này bằng cách thêm rau bina vào món trứng bác, xào bông cải xanh cho một món ăn phụ đơn giản hoặc cho cà rốt hoặc súp lơ vào súp hoặc thịt hầm. Rau là nguồn cung cấp chất xơ dồi dào và giàu dinh dưỡng, giúp bạn luôn cảm thấy no giữa các bữa ăn, giúp giảm cảm giác thèm ăn và hạn chế ăn vặt.

7. Thay đổi thói quen mua sắm

Việc hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn sẽ dễ dàng hơn nhiều khi bạn không có chúng trong tầm mắt. Lần tới khi bạn đi chợ hoặc siêu thị, hãy chất đầy giỏ hàng của mình với các thành phần lành mạnh, được chế biến tối thiểu như trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu. Hãy nhớ đọc nhãn trên các sản phẩm thực phẩm yêu thích của bạn khi bạn đi mua sắm. Bất cứ khi nào có thể, hãy tránh xa thực phẩm có nhiều natri, chất béo chuyển hóa hoặc thêm đường.

8. Thử một số cách hoán đổi thức ăn đơn giản

  • Đổi ngũ cốc ăn sáng có đường của bạn bằng một bát bột yến mạch với trái cây tươi
  • Đánh bông giấm tự chế với dầu ô liu để rưới lên món salad thay cho nước sốt đã qua chế biến
  • Tạo hỗn hợp đường bằng cách sử dụng các loại hạt và trái cây khô để thay thế lành mạnh cho các loại mua ở cửa hàng
  • Phủ lên món salad của bạn bằng các loại hạt thay vì bánh mì nướng

9. Ăn ít thịt đã qua chế biến

Các loại thịt đã qua chế biến như thịt xông khói, xúc xích có liên quan đến một số nhược điểm và thậm chí được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế phân loại là chất gây ung thư. Bạn sẽ rất vui khi biết rằng có rất nhiều cách dễ dàng để cắt giảm thịt đã qua chế biến. Để bắt đầu, bạn có thể chỉ cần hoán đổi các loại thực phẩm này cho các loại thịt ít chế biến hơn, chẳng hạn như thịt gà tươi, cá hồi hoặc gà tây. Bạn cũng có thể thay thế thịt đóng gói cho bữa trưa bằng các loại nhân bánh mì sandwich khác, bao gồm salad cá ngừ, ức gà hoặc trứng luộc. Ngoài ra, bạn có thể ăn nhiều protein có nguồn gốc thực vật hơn, chẳng hạn như đậu, đậu lăng, đậu phụ hoặc tempeh.

10. Thực hiện các thay đổi từ từ

Không cần phải loại bỏ hoàn toàn thực phẩm chế biến sẵn khỏi chế độ ăn uống của bạn cùng một lúc. Trên thực tế, thực hiện thay đổi từ từ thường hiệu quả và bền vững hơn về lâu dài. Một số nghiên cứu cho thấy rằng những thay đổi nhỏ trong lối sống giúp hình thành thói quen lâu dài và khiến những hành động ban đầu khó khăn trở nên dễ dàng hơn nhiều theo thời gian. Mỗi tuần, hãy thử thử nghiệm một hoặc hai chiến lược được liệt kê ở trên, sau đó dần dần thực hiện nhiều hơn.

Hãy nhớ rằng bạn vẫn có thể đi ăn ngoài hàng hoặc ăn thực phẩm chế biến một cách điều độ như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn ngừng ăn thực phẩm chế biến sẵn

 

Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 12/10/2026

    Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

    Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.

  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

Xem thêm