Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Xử trí hiệu quả chảy máu cam và bỏng nhẹ ở trẻ em

Trẻ nhỏ hiếu động và tò mò về thế giới xung quanh, điều này đôi khi khiến các bé gặp phải những tai nạn bất ngờ. Trong khi chờ đợi sự trợ giúp y tế, việc cha mẹ biết cách sơ cứu cơ bản có thể giảm thiểu đáng kể những tổn thương cho trẻ.

Bài viết dưới đây sẽ tập trung vào hai tai nạn thường gặp ở trẻ em là chảy máu cam và bỏng nhẹ, cung cấp các bước xử trí đơn giản nhưng hiệu quả để cha mẹ an tâm chăm sóc bé yêu.

Xử trí khi trẻ bị chảy máu cam

Chảy máu cam là tình trạng các mạch máu nhỏ ở mũi bị vỡ và thường gặp ở trẻ em trong độ tuổi từ 2-10 tuổi. Mặc dù đôi lúc trông khá đáng sợ, phần lớn các trường hợp chảy máu cam đều không nghiêm trọng và có thể xử trí dễ dàng tại nhà.

Các bước sơ cứu trẻ bị chảy máu cam

  1. Giữ trẻ bình tĩnh: điều đặc biệt quan trọng cần làm là giúp trẻ cảm thấy an toàn và thư giãn. Trẻ khóc hoặc hoảng sợ có thể khiến máu chảy nhiều hơn. Bế trẻ ngồi hoặc đứng sao cho đầu hơi hướng về phía trước.
  2. Bóp cánh mũi: Dùng ngón cái và ngón trỏ bóp chặt hai bên cánh mũi trẻ em lại trong khoảng 10-15 phút. Lưu ý không nhét bất cứ vật gì vào mũi trẻ và cũng không bóp vào phần sống mũi.
  3. Chườm lạnh: Nếu trẻ đủ lớn, bạn có thể đặt một chiếc khăn lạnh lên trán trẻ để giúp co mạch máu.
  4. Giữ trẻ ngồi yên: Sau khi bóp cánh mũi trong 10-15 phút, hãy thả ra và quan sát tình trạng chảy máu. Nếu máu đã ngừng, hãy cho trẻ ngồi yên lặng trong vài phút. Tránh cho trẻ nghịch ngón tay lên mũi hoặc nằm xuống vì điều này có thể khiến máu chảy lại.
  5. Liên hệ bác sĩ: Nếu chảy máu cam kéo dài hơn 20 phút, chảy nhiều hoặc trẻ có các biểu hiện bất thường như chóng mặt, khó thở thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Phòng ngừa chảy máu cam

Một số thói quen sinh hoạt có thể giúp giảm nguy cơ chảy máu cam ở trẻ, chẳng hạn như:

  • Giữ ẩm không khí trong nhà, nhất là vào mùa khô hanh. Máy tạo độ ẩm là thiết bị hữu ích để tăng độ ẩm trong nhà.
  • Cắt ngắn móng tay trẻ để tránh việc trẻ ngoáy mũi. Thói quen này có thể làm xây xước niêm mạc mũi, dẫn đến chảy máu cam.
  • Khuyến khích và hướng dẫn trẻ hít thở bằng mũi thay vì miệng. Thở bằng miệng khiến niêm mạc mũi bị khô, dễ tổn thương.
  • Nếu trẻ bị dị ứng, cần điều trị dứt điểm để tránh tình trạng nghẹt mũi kéo dài. Nghẹt mũi khiến trẻ rặn nhiều hơn, làm tăng nguy cơ chảy máu cam.

Đọc thêm về chảy máu cam ở trẻ: Chảy máu mũi ở trẻ em

Xử trí khi trẻ bị bỏng nhẹ

Bỏng là tổn thương da do tiếp xúc với nhiệt độ cao, hóa chất hoặc tia cực tím. Bỏng nhẹ thường gây ra các vết rát đỏ, đau rát và may mắn là có thể điều trị tại nhà.

Các bước sơ cứu khi trẻ bị bỏng nhẹ

  1. Loại bỏ tác nhân gây bỏng: ngay khi phát hiện trẻ bị bỏng, cần loại bỏ ngay tác nhân gây bỏng để ngăn chặn tổn thương lan rộng. Ví dụ, tắt nguồn lửa, cởi bỏ quần áo đang dính trên vùng da bị bỏng (lưu ý không cố cởi bỏ để tránh tác động đến vết bỏng; cắt bỏ quần áo trong trường hợp cần thiết); hoặc xả sạch hóa chất bằng nước mát.
  2. Làm mát vùng da bị bỏng: ngâm vùng da bị bỏng trong nước mát (16-20 độ C) hoặc chườm lạnh trong khoảng 10-15 phút. Điều này giúp giảm đau, hạn chế sưng tấy và bỏng rát. Lưu ý không dùng nước đá lạnh vì có thể gây tổn thương thêm cho da.
  3. Lưu ý không làm vỡ bóng nước: nếu bỏng gây phồng rộp, không được chọc vỡ bóng nước vì có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Bóng nước chứa đầy chất dịch giúp bảo vệ vùng da bị thương tổn bên dưới. Không chà sát, rửa vùng bị bỏng mạnh để tránh vỡ bọng nước. Không chạm trực tiếp hoặc dùng miệng thổi vào vết bỏng vì điều này có thể khiến cho vết thương bị nhiễm trùng, trở nên nghiêm trọng hơn.
  4. Băng vùng da bị bỏng: Dùng băng gạc vô trùng hoặc vải sạch, mềm mại băng nhẹ nhàng, tránh làm tổn thương thêm vết bỏng.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ

  • Bỏng lan rộng hơn 5cm hoặc ảnh hưởng đến mặt, tay, chân, hông hoặc mông, bộ phận sinh dục của trẻ.
  • Vết bỏng ở các khớp chính như đầu gối, khuỷu tay.
  • Bỏng gây ra vết thương sâu, trắng hoặc bỏng sâu dưới da.
  • Trẻ có biểu hiện đau rát dữ dội ngay cả khi đã chườm mát.
  • Trẻ sốt, buồn nôn hoặc có các dấu hiệu nhiễm trùng.

Phòng ngừa tai nạn bỏng ở trẻ em

Trẻ em hiếu động và có xu hướng khám phá thế giới xung quanh, do đó việc phòng ngừa bỏng đóng vai trò quan trọng. Dưới đây là một số lưu ý để cha mẹ giúp trẻ tránh xa các tai nạn đáng tiếc:

  • Giữ trẻ tránh xa bếp đun, lò sưởi, bàn là nóng và các thiết bị sinh nhiệt khác.
  • Đặt núm điều chỉnh nhiệt độ của máy nước nóng ở mức an toàn (khoảng 50 độ C).
  • Đậy nắp các dụng cụ chứa nước nóng và để xa tầm tay trẻ.
  • Không rót nước nóng trực tiếp vào bồn tắm cho trẻ. Luôn luôn thử độ ấm của nước trước khi cho trẻ vào tắm.
  • Không cầm đồ uống nóng khi bế trẻ.
  • Không đốt nến, bật lửa hoặc diêm quẹt gần nơi trẻ chơi.
  • Che chắn các góc cạnh sắc nhọn của bàn ghế để tránh trẻ bị va chạm.
  • Dạy trẻ không được nghịch phích cắm điện hoặc dây điện.

Lưu ý: Hãy luôn chú ý đến trẻ nhỏ, đặc biệt là trong giai đoạn các bé hiếu động và tò mò về thế giới xung quanh. Trong trường hợp trẻ gặp phải bất cứ tai nạn nào, nếu bạn lo lắng về tình trạng của con, cha mẹ nên liên hệ với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 17/05/2026

    4 tác dụng phụ bất ngờ của dưa chuột

    Dưa chuột vốn được coi là 'siêu thực phẩm' cấp nước và làm đẹp da. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá mức hoặc không đúng cách loại quả này có thể dẫn đến những phản ứng tiêu cực cho sức khỏe mà ít người ngờ tới.

  • 17/05/2026

    Hệ thần kinh bị ảnh hưởng thế nào bởi thời tiết?

    Thưc ra, thời tiết tác động lên sức khỏe con người nhiều hơn bạn nghĩ. Với từng cá nhân, đặc biệt là những người có vấn đề về sức khỏe tâm lý, khi thời tiết đổi mùa, họ sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện khó chịu như đau nửa đầu, mệt mỏi, vấn đề về thăng bằng, thậm chí là các cơn đau bùng phát khiến cuộc sống hàng ngày bị đảo lộn.

  • 16/05/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi ăn cà tím?

    Cà tím thuộc họ cà, có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, hấp dẫn và cung cấp các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Vậy nếu thường xuyên ăn cà tím, điều gì sẽ xảy ra với cơ thể?

  • 16/05/2026

    Sức khỏe tinh thần của phụ nữ mang thai: Vượt qua lo âu, trầm cảm

    Mang thai là một hành trình thiêng liêng nhưng đầy thử thách, khiến phụ nữ phải đối mặt với những thay đổi lớn về thể chất và tâm lý, có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu và trầm cảm thai kỳ.

  • 15/05/2026

    3 cách dùng nha đam chăm sóc, bảo vệ da mùa hè

    Nha đam giúp làm dịu da, cấp ẩm, hỗ trợ phục hồi sau nắng và góp phần giảm kích ứng do tia UV. Bạn có thể kết hợp nha đam với một số nguyên liệu phù hợp để tạo hỗn hợp chăm sóc da dùng hằng ngày trong mùa hè.

  • 15/05/2026

    6 cách đơn giản giúp giảm căng thẳng, lo âu trong mùa thi

    Khi kỳ thi đến gần, học sinh thường phải dồn toàn bộ sự tập trung cho việc ôn luyện nên cảm giác áp lực, mệt mỏi là điều khó tránh. Áp dụng những cách dưới đây sẽ giúp bạn cân bằng tinh thần và giảm bớt lo âu hiệu quả. Dưới đây là 6 phương pháp đơn giản nhưng hữu ích để hạn chế stress trong mùa thi:

  • 14/05/2026

    3 thời điểm uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe

    Nước dừa là thức uống tự nhiên ngon, mát, bổ và giàu điện giải nhưng thời điểm nào uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe thì không phải ai cũng biết.

  • 14/05/2026

    Nguyên nhân gây ra đốm trắng trên móng tay và cách phòng ngừa

    Đôi khi quan sát kỹ móng tay, bạn nhận thấy một vài đốm trắng xuất hiện. Có lẽ bạn đã nghe nói rằng những đốm trắng này là dấu hiệu của tình trạng thiếu vitamin hoặc khoáng chất. Nhưng thiếu dinh dưỡng không phải là tất cả, còn nhiều nguyên nhân khác có thể dây nên các đốm trắng. Mặc dù chúng thường vô hại, do các hoạt động hàng ngày hoặc chấn thương nhỏ gây ra nhưng có một số điều bạn nên biết.

Xem thêm