Xu hướng bạo lực ở trẻ em: nguyên nhân và giải pháp

Xu hướng bạo lực ở trẻ em: nguyên nhân và giải pháp

Tin tốt là ngay cả khi trẻ thể hiện những hành vi bạo lực thì vẫn có những biện pháp giúp trẻ từ bỏ những điểm tiêu cực đó và thay đổi bản thân.

Hãy đọc bài viết này để tìm hiểu tại sao trẻ em lại xuất hiện những xu hướng bạo lực và bạn có thể làm gì để giải quyết tình trạng đó.

Thế nào là hành vi bạo lực

Hành vi bạo lực được định nghĩa là những hành động mạnh mẽ, có tính chất thù địch được sử dụng để đe dọa và làm những người khác sợ hãi. Ở trẻ em, hành vi bạo lực tồn tại dưới một vài dạng khác nhau, phụ thuộc vào độ tuổi và môi trường sống của trẻ. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thể hiện hành vi bạo lực và gây hấn thông qua:

• Quấy khóc
• Cắn đồ vật hoặc người
• Đánh lại người khác

Những trẻ độ tuổi học đường thể hiện hành vi bạo lực thông qua:

• Tranh luận
• Đánh nhau
• Cấu véo bạn bè
• Đe dọa người khác
• Bắt nạt bạn bè
• Có những hành vi gây rối và thách thức trong trường học

Nguyên nhân nào gây nên xu hướng bạo lực ở trẻ em

Theo Tiến sỹ Gail Gross, một chuyên gia về phát triển nhận thức của trẻ em và gia đình, có một số nguyên nhân gây nên tình trạng bạo lực ở trẻ em, một vài trong số đó có liên quan đến những yếu tố xảy ra từ trước khi trẻ được sinh ra. Nếu như người mẹ là nạn nhân của tình trạng bạo lực hoặc ở trong tâm lý vô cùng căng thẳng trong suốt thai kỳ, cơ thể người đó sẽ sản sinh ra nhiều hormon stress cortisol hơn. Chính hormon này sẽ có tác động đến hành vi của trẻ, thậm chí trước khi trẻ được sinh ra.

Những yếu tố khác cũng góp phần hình thành khuynh hướng bạo lực ở trẻ đó là cuộc sống gia đình, cộng đồng và những vấn đề về văn hóa. Theo Tiến sỹ Gross, tấm gương của những người lớn trong gia đình có tác động vô cùng to lớn đối với trẻ bởi trẻ thường bắt chước hành vi từ cha mẹ chúng.

Những trẻ thường bị ngược đãi hoặc được nuôi dạy bởi những người cha người mẹ không có kiến thức về giáo dục con cái thường dễ cư xử bạo lực do chúng thiếu những hình mẫu tốt để có thể hướng dẫn trẻ cư xử thế nào là phù hợp.

Ví dụ như người cha người mẹ có tính cách độc đoán thường trừng phạt con cái mỗi khi chúng không làm theo một quy tắc nào đó trong gia đình. Những người này cho rằng họ không cần thiết phải trao đổi một cách cởi mở với con cái trước mà thay vào đó nên thể hiện bằng hành động răn đe ngay với trẻ. Hậu quả là trẻ sẽ cư xử thiếu đúng đắn mỗi khi không có cha mẹ chúng ở bên.

Ngoài ra, cần phải nói thêm rằng sự gắn kết chặt chẽ giữa cha mẹ và con cái trong những năm đầu đời có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Sự thờ ơ, xa lánh của cha mẹ trong suốt những năm tháng quan trọng này có thể làm thay đổi những xu hướng phát triển bình thường của não bộ của trẻ và gây nên những vấn đề về hành vi về sau.

Trẻ cũng học hỏi nhiều từ chính những người lớn và trẻ em khác trong cộng đồng. Nếu những đối tượng này có thái độ cư xử tích cực, trẻ cũng sẽ được hưởng lợi từ đó.

Cộng đồng và môi trường văn hóa, môi trường xung quanh nơi mà trẻ có thể thường xuyên chứng kiến những cảnh bạo lực cũng góp phần làm gia tăng những hành vi bất thường ở trẻ.

Chẩn đoán xu hướng hành vi bạo lực ở trẻ em

Tiến sỹ Gross khuyên rằng các bậc cha mẹ nên bắt đầu bằng việc gặp gỡ bác sỹ và trao đổi với họ về hành vi của trẻ. Bác sỹ có thể chỉ định gia đình tới một chuyên gia về thần kinh học để kiểm tra xem trẻ có những bất thường nào hay xuất hiện những dấu hiệu của chấn thương sọ não hay không.

Nếu nguyên nhân không bắt nguồn từ những chấn thương về thể chất, bước tiếp theo chuyên gia về tâm lý học có thể giúp bạn biết được những yếu tố thuộc về cảm xúc và môi trường nào đang có tác động đến sự hình thành những hành vi bạo lực ở trẻ.

Điều trị cho những trẻ này như thế nào

Việc điều trị cho những trẻ em gặp phải xu hướng cư xử bạo lực bao gồm việc thiết lập một kế hoạch điều trị cùng với một chuyên gia tâm lý. Tiến sỹ Gross nhấn mạnh về việc tăng cường những hành vi tích cực và tránh những hành vi tiêu cực. Nên có sự động viên, khen thưởng cho trẻ nếu trẻ có thái độ cư xử đúng đắn.

Dưới đây là một số biện pháp có thể giúp trẻ điều chỉnh hành vi của mình:

• Giải thích cho trẻ về cảm giác của bạn và cũng hỏi trẻ câu hỏi tương tự về những suy nghĩ, cảm giác của trẻ mỗi khi trẻ có khuynh hướng bạo lực.
• Theo dõi chặt chẽ việc trẻ tiếp xúc với những chương trình tivi có khuynh hướng bạo lực.
• Tự làm mẫu cho trẻ về những hành động bạn muốn trẻ thực hiện.
• Sử dụng những biểu đồ theo dõi hành vi tốt ở trẻ.
• Đặt ra các giới hạn về các quy tắc trong gia đình mà trẻ cần phải tuân theo, tuy nhiên tránh thực hiện quá nghiêm khắc hay quá lơi lỏng.
• Hạn chế những tình huống căng thẳng trong gia đình.

Tóm lại

Theo tiến sỹ Gross: “Khi trẻ có hành động bạo lực, chúng thường không nhận ra rằng hành vi của mình có ảnh hưởng nghiêm trọng đến người khác như thế nào. Và bạn phải là người chỉ ra cho trẻ thấy được điều đó. Hãy trình bày điều đó thật rõ ràng, dễ hiểu và nói ra với trẻ điều bạn luôn mong muốn.”

Nếu những hành vi bạo lực ở trẻ bị phớt lờ và không được xử trí kịp thời, nó có thể dẫn tới những vấn đề nghiêm trọng khi trẻ trưởng thành, bao gồm cả một số căn bệnh về tâm lý. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của chuyên gia về sức khỏe tâm thần và nỗ lực của cha mẹ tại nhà, bạn hoàn toàn có thể giúp trẻ nhận ra được những hành vi bạo lực của chúng và giúp chúng học cách cư xử thân thiện và tích cực hơn. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trẻ nhỏ thông minh hơn bạn nghĩ