Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm màng ngoài tim do vi khuẩn

Màng ngoài tim là lớp màng mỏng bao bọc xung quanh và bảo vệ tim. Lớp màng này giúp phòng ngừa nhiễm khuẩn tim và giữ cho tim không giãn nở quá mức.

Nhiều bệnh lí và các vấn đề tim mạch có thể gây viêm màng ngoài tim. Các nguyên nhân gây viêm màng ngoài tim bao gồm:

  • Virus
  • Vi khuẩn
  • Nhiễm nấm
  • Nhiễm kí sinh trùng
  • Chấn thương, phẫu thuật tim

Triệu chứng

 

Những triệu chứng của viêm màng ngoài tim tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và các vấn đề tim mạch tiềm ẩn. Triệu chứng phổ biến nhất là đau nhói như dao đâm ở ngực, cũng giống như viêm màng phổi. Đau ngực lan ra xung quanh và lan ra các bộ phận khác như vai và cổ.

Những triệu chứng khác có thể gặp của viêm màng ngoài tim bao gồm:

  • Đau khi hít thở
  • Khó thở khi nằm
  • Sốt
  • Ho khan
  • Mệt mỏi
  • Cảm giác khó chịu nói chung
  • Vã mồ hôi
  • Cảm giác ép sát vào xương sườn khi cúi xuống hoặc khi lồng ngực nở ra lúc hít vào
  • Phù ở bụng hoặc cẳng chân

Nguyên nhân

Bệnh có thể xảy ra khi một số loại vi khuẩn xâm nhập vào màng ngoài tim và gây nhiễm trùng. Những vi khuẩn thường gặp nhất gây viêm màng ngoài tim bao gồm liên cầu, tụ cầu và phế cầu.

Vi khuẩn xâm nhập vào màng ngoài tim qua:

  • Đường máu từ cơ quan bị nhiễm trùng, ví dụ như viêm phổi
  • Nhiễm trùng từ phần khác của tim
  • Phẫu thuật
  • Đặt ống dẫn lưu dịch từ màng ngoài tim
  • Do sang chấn

Những người suy giảm miễn dịch tăng nguy cơ bị viêm màng ngoài tim do vi khuẩn do cơ thể ít có khả năng chống lại nhiễm trùng. Các vấn đề về sức khỏe có thể gây ra tình trạng này bao gồm:

  • Các bệnh gây suy giảm miễn dịch như HIV hoặc AIDS
  • Bệnh lí mạn tính, ví dụ như tiểu đường
  • Nghiện rượu
  • Bệnh tim mạch
  • Tăng axit uric trong máu

Theo Cleveland Clinic, nam giới trong độ tuổi từ 20-50 có nhiều khả năng vị viêm màng ngoài tim do vi khuẩn. Bệnh thường phát triển từ một nhiễm trùng phổi.

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng nếu bạn có các triệu chứng của bệnh. Họ sẽ sử dụng ống nghe để nghe những âm thanh ở ngực của bạn và tìm tiếng cọ màng ngoài tim.

Bác sĩ có thể kiểm tra các dấu hiệu của:

  • Nhiễm khuẩn huyết: là một nhiễm trùng nặng và đe dọa tính mạng, có thể lây truyền vi khuẩn đi khắp cơ thể
  • Tràn dịch màng tim
  • Tràn dịch màng phổi
  • Viêm phổi

Xét nghiệm

Nếu bạn có bất kì bệnh lý nào kể trên, bác sĩ làm thêm các xét nghiệm khác để xác định chẩn đoán:

  • Chụp cắt lớp vi tính ngực
  • Chụp cộng hưởng từ ngực
  • Xquang ngực, đặc biệt là tim, phổi, mạch máu lớn, xương sườn và cơ hoành
  • Siêu âm tim: sử dụng sóng siêu âm để tạo ra hình ảnh chuyển động của tim
  • Điện tâm đồ

Nếu bạn bị viêm màng ngoài tim, bác sĩ sẽ cần xác định xem nguyên nhân có phải là do vi khuẩn gây nên không bằng cách sử dụng các xét nghiệm để tìm kiếm sự có mặt của vi khuẩn có hại:

  • Công thức máu
  • Cấy máu
  • Cấy dịch màng ngoài tim
  • Nhuộm Gram dịch màng ngoài tim

Điều trị

Mục đích của điều trị là chữa khỏi nhiễm trùng. Nghỉ ngơi tại giường là hết sức quan trọng và bạn sẽ cần nâng cao đầu khi nằm để giảm gánh nặng cho tim.

Thuốc

Bác sĩ có thể chỉ định một số thuốc như:

  • Kháng sinh để điều trị nhiễm khuẩn
  • Các thuốc giảm đau không kê đơn hoặc giảm đau gây ngủ
  • Corticoid để giảm viêm màng ngoài tim
  • Lợi tiểu để giảm thể tích dịch trong cơ thể

Phẫu thuật

Nếu bệnh lí của bạn ở mức độ nghiêm trọng, bạn sẽ cần phẫu thuật để:

  • Cắt một lỗ nhỏ ở màng ngoài tim để dẫn lưu dịch ra ngoài
  • Chọc màng ngoài tim
  • Phẫu thuật cắt màng ngoài tim

Một số người sẽ phát triển thành viêm màng ngoài tim mạn tính khi nhiễm khuẩn kéo dài từ 6 tháng trở lên hoặc thường xuyên tái phát. Các bác sĩ chỉ lấy bỏ màng ngoài tim nếu các phương pháp điều trị khác không thể ngừng nhiễm khuẩn tái phát.

Biến chứng

Những biến chứng của bệnh bao gồm:

  • Chèn ép tim: là tình trạng bị đè ép của tim do sự tích lũy của dịch xung quanh cơ tim
  • Suy tim co thắt: xảy ra khi tim không bơm đủ máu đến phần còn lại của cơ thể
  • Phù phổi: do sự tích lũy dịch bất thường ở khoang màng phổi

Nếu bạn xuất hiện bất kì biến chứng nào thì việc điều trị sẽ trở lên khó khăn và có thể gây ra viêm màng ngoài tim mạn tính.

Tiên lượng

Tiên lượng của bệnh tùy thuộc vào những biến chứng có thể xuất hiện. Các biến chứng này sẽ cần được điều trị. Quá trình điều trị sẽ cần kéo dài và tăng nguy cơ xuất hiện các tổn thương vĩnh viễn và tái phát nhiễm trùng.

Phát hiện và chẩn đoán bệnh sớm đóng vai trò rất quan trọng để điều trị viêm màng ngoài tim do vi khuẩn trước khi nó lan truyền và gây ra các biến chứng. Nếu bạn được điều trị thích hợp, nó có thể kéo dài khoảng 3 tháng và bạn có thể bình phục hoàn toàn và trở lại các hoạt động bình thường khi nhiễm trùng hết hẳn. Nếu không được điều trị, nó có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe khác và có thể gây tử vong.

Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm