Viêm mạch quá mẫn (hypersensitivity vasculitis) là dạng cấp tính của viêm mạch được đặc trưng bởi tình trạng viêm hay sưng đỏ ở các mạch máu nhỏ dưới da chủ yếu do dị ứng với thuốc, nhiễm trùng (vi khuẩn hoặc virus) hay tiếp xúc với những dị nguyên có thể gây dị ứng.
Những tác nhân kích thích phản ứng viêm mạch quá mẫn
Tình trạng viêm mạch quá mẫn chủ yếu là do dị ứng với thuốc. Một số thuốc gây dị ứng phổ biến nhất bao gồm:
Viêm mạch quá mẫn cũng có thể bị kích thích bởi nhiễm vi khuẩn hay virus mạn tính như HIV hay virus viêm gan B, C. Những người mắc rối loạn tự miễn như lupus cũng thường xuất hiện những ban đỏ trên da tương tự như căn bệnh này.
Triệu chứng của viêm mạch quá mẫn
Tình trạng viêm và tổn thương mạch máu gây ra những triệu chứng ban đầu của viêm mạch, có thể xuất hiện một vài đốm xuất huyết sờ thấy được trên da. Những đốm này có thể có màu đỏ hoặc tím, chủ yếu ở chân, mông và thân mình. Da người bệnh còn có thể xuất hiện mụn nước hay nổi mề đay là hậu quả của phản ứng dị ứng.
Những triệu chứng ít phổ biến hơn bao gồm:
Khi nguyên nhân gây bệnh là do dị ứng thuốc, các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng từ 7-10 ngày. Một số người có thể biểu hiện các triệu chứng sớm hơn chỉ sau 2 ngày sử dụng thuốc.
Chẩn đoán
Theo Hội thấp khớp Hoa Kỳ, một người sẽ được chẩn đoán mắc chứng viêm mạch quá mẫn nếu có ít nhất 3 trong số các tiêu chuẩn sau:
Để chẩn đoán, bác sỹ sẽ:
Việc chẩn đoán và điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây viêm mạch của bạn, và trong cả trường hợp nếu bạn bị nhiễm trùng hay viêm tại các cơ quan khác.
Lựa chọn điều trị
Hiện chưa có biện pháp điều trị khỏi hoàn toàn đối với chứng viêm mạch quá mẫn. Mục tiêu chính là giảm nhẹ triệu chứng cho bệnh nhân.
Hãy trao đổi với bác sỹ về loại thuốc mà bạn đang sử dụng, thông tin này có thể rất hữu ích trong việc tìm ra nguyên nhân gây bệnh. Nếu thực sự là do thuốc thì việc cần làm là ngừng sử dụng chúng. Cần lưu ý là bạn không nên tự ý ngừng sử dụng bất cứ loại thuốc nào mà không có chỉ định của bác sỹ. Các triệu chứng thường sẽ hết đi trong vòng một vài tuần sau khi ngừng thuốc.
Các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) có thể được kê để giúp giảm nhẹ triệu chứng sưng viêm mạch máu, ví dụ như aspirin. Tuy nhiên aspirin thường không được chỉ định cho trẻ nhỏ do có thể gây ra hội chứng Reye nguy hiểm.
Khi các NSAIDs thất bại trong việc giúp làm giảm triệu chứng, corticosteroid có thể là lựa chọn tiếp theo. Đây là nhóm thuốc có tác dụng ức chế miễn dịch và giảm viêm. Corticosteroid cũng có rất nhiều các tác dụng phụ như gây tăng cân, thay đổi tâm trạng, mụn trứng cá đặc biệt nếu sử dụng trong thời gian dài. Thuốc này thường sẽ được kê ở liều thấp nhất mà vẫn có tác dụng.
Biến chứng, phòng và tiên lượng bệnh
Trong một số trường hợp hiếm gặp, viêm mạch quá mẫn có thể dẫn tới viêm thận. Biến chứng này không phổ biến nhưng việc sử dụng kéo dài một số loại thuốc hay nhiễm trùng có thể ảnh hưởng đến thận. Hầu hết mọi người đếu không để ý đến các triệu chứng của viêm thận. Bác sỹ có thể chẩn đoán các vấn đề của thận dựa trên kiểm tra mẫu nước tiểu xem có máu hay protein hay không.
Viêm mạch quá mẫn hoàn toàn có thể tái phát nếu bạn sử dụng trở lại các thuốc gây dị ứng, nhiễm trùng hay tiếp xúc với dị vật. Việc tránh xa các tác nhân dị ứng sẽ giúp phòng tái phát các triệu chứng của viêm mạch quá mẫn.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bị dị ứng: Nên và không nên làm gì?
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.
Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.
Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.