Vaccine COVID-19 cho trẻ 5-11 tuổi: những điều cha mẹ cần biết

Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ đã khuyến nghị sử dụng vaccine Pfizer-BioNTech cho trẻ từ 5-11 tuổi, khuyến cáo này khiến cho nhiều trẻ em cũng như các bậc phụ huynh tại Mỹ phần nào được yên tâm. Việc phân phối vaccine cho trẻ em đã được bắt đầu tại Mỹ từ đầu tháng 10 năm ngoái tới hàng nghìn phòng khám nhi khoa, nhà thuốc và trung tâm y tế.

Vaccine đã được cấp phép khẩn cấp bởi Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ cấp cho các sản phẩm trong các trường hợp khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng. Trẻ em từ 12-17 tuổi đã đủ điều kiện tiêm vaccine Pfizer. Vaccine Moderna đã được cấp phép để tiêm cho trẻ em 17 tuổi trở lên và vaccine Jonhson&Johnson đã được cấp phép tiêm cho người từ 18 tuổi trở lên. Ngoài ra, mũi tiêm tăng cường vaccine Pfizer hiện đã được khuyến cáo tiêm cho trẻ trên 12 tuổi sau ít nhất 5 tháng kể từ 2 mũi tiêm đầu tiên tại Mỹ.

Hiện tại, Mỹ có khoảng 28 triệu trẻ em 5-11 tuổi và trên 17 triệu trẻ 12-17 tuổi đủ điều kiện tiêm vaccine Pfizer. Các chuyên gia y tế hy vọng rằng, với sự chấp thuận sử dụng vaccine cho lứa tuổi 5-11, các bậc phụ huynh sẽ tích cực cho trẻ đi tiêm chủng – điều này có lợi cho miễn dịch cộng đồng. Ngoài việc cung cấp sự bảo vệ cho trẻ khỏi virus COVID-19, tiêm vaccine còn cung cấp một lớp hàng rào bảo vệ nữa cho các thành viên gia đình thân thiết cũng như những người hay tiếp xúc với trẻ nhưng có các vấn đề về miễn dịch hoặc những người có nguy cơ mắc các biến chứng sức khỏe nguy hiểm.

Một quyết định đúng thời điểm

Quyết định chấp thuận vaccine cho trẻ 5-11 tuổi được đưa ra vào thời điểm quan trọng của đại dịch, biến thể Delta vẫn là một mối đe dọa trong khi biến thể Omicron đang chiếm ưu thế.

Kể từ khi đại dịch mới xuất hiện tại Mỹ, có hơn 12 triệu trẻ em đã có kết quả dương tính với COVID-19 và hơn 4,2 triệu trường hợp mắc mới đã được ghi nhận từ đầu tháng 1 tại Mỹ, theo một báo cáo mới đây vào ngày 3/2. Mặc dù chỉ có một số lượng ít trẻ nhỏ phát triển các triệu chứng COVID-19 nghiêm trọng hoặc tử vong do COVID-19, tuy nhiên, con số này vẫn rất đáng lo ngại. Nhìn chung, trẻ em thường có triệu chứng nhẹ hơn so với người lớn. Nhưng theo dõi trong suốt đại dịch chúng ta thấy rằng có một số lượng trẻ em đã phải nhập khoa chăm sóc tích cực do các biến chứng liên quan đến COVID-19. Với việc trẻ đang dần trở lại trường học, việc nhiễm COVID-19 đôi khi cũng sẽ dễ gây nhầm lẫn với cúm mùa, dị ứng hoặc cảm lạnh dẫn đến không có xử trí kịp thời, có thể để lại hậu quả nghiêm trọng. Tiêm phòng vaccine COVID-19 sẽ giúp trẻ trở lại các hoạt động bình thường và giảm tối đa nguy cơ nhiễm bệnh. Các hoạt động của trẻ bao gồm tập trung ăn uống ở trong nhà và các hoạt động tương tác với các trẻ khác. Càng có nhiều trẻ được tiêm chủng, việc trở lại cuộc sống bình thường của trẻ càng nhanh. Tuy nhiên, vẫn có nhiều bậc phụ huynh quan ngại về mức độ an toàn của vaccine và các thử nghiệm vaccine trên lứa tuổi này.

Thử nghiệm gốc của Pfizer được tiến hành trên 2268 trẻ. 2/3 số trẻ được nhận 2 liều vaccine Pfizer cách nhau 3 tuần, 1/3 số trẻ được tiêm nước muối sinh lý đối chứng. Theo dữ liệu của Pfizer cho nhóm tuổi này, vaccine đạt hiệu quả 90,7% trong việc dự phòng các triệu chứng COVID-19 và trẻ sau khi tiêm sẽ có lượng kháng thể cao hơn, tương đương với lượng kháng thể ở nhóm 16-25 tuổi đã tiêm đủ 2 mũi.

Vào tháng 7 năm ngoái, Pfizer (và Moderna) đã được yêu cầu mở rộng quy mô thử nghiệm cho nhóm tuổi này như một sự chuẩn bị kỹ càng hơn để phát hiện bất cứ tác dụng phụ hiếm gặp nào có thể gặp phải do tiêm chủng. Pfizer hiện tại đã tăng số lượng trẻ trong thử nghiệm của mình lên 4500 trẻ. Số lượng trẻ tăng thêm này chỉ được nghiên cứu trong 1 khoảng thời gian ngắn nhưng theo Pfizer, vaccine này là an toàn và dung nạp tốt ở cả 2 nhóm và không có trường hợp nào nhiễm bệnh hoặc mắc các tình trạng tim mạch. FDA cũng đã đánh giá mức độ an toàn và hiệu quả của vaccine Pfizer cho trẻ ở nhóm tuổi nhỏ hơn và thấy rằng, lợi ích của vaccine Pfizer với việc dự phòng các trường hợp nhiễm COVID-19 nghiêm trọng là lớn hơn so với nguy cơ gặp phải phản ứng phụ ở lứa tuổi này.

Liều vaccine cho trẻ nhỏ có khác so với thanh thiếu niên và người trưởng thành không?

Có, liều vaccine Pfizer cho trẻ 5-11 tuổi là 10mcg/liều. Thanh thiếu niên và người lớn là liều 30mcg. Pfizer báo cáo rằng liều thấp hơn đem lại đáp ứng miễn dịch tốt hơn trong nhóm trẻ 5-11 tuổi, tương đương với nhóm 16 đến 25 tuổi đã được tiêm liều cao hơn. Với trẻ nhỏ, chỉ cần tiêm liều thấp là đã có hiệu quả tương tự như người lớn tiêm liều cao hơn vì hệ miễn dịch của trẻ vẫn đang phát triển và rất nhạy cảm.

Phản ứng phụ sau tiêm của trẻ có khác gì so với người lớn hay không?

Phản ứng phụ sau tiêm của trẻ trong thử nghiệm này là khá tương đồng với các nghiên cứu trên thanh thiếu niên. Theo FDA, phản ứng phụ thường gặp nhất ở thanh thiếu niên là đau tại chỗ tiêm, mệt mỏi, đau đầu, ớn lạnh, đau cơ, sốt, đau khớp. Nếu các phản ứng phụ này xuất hiện, chúng thường sẽ biến mất trong vòng 1-3 ngày. Ngoài ra, theo các tài liệu của Pfizer trình lên FDA< sốt, một mỏi, đau đầu, ớn lạnh và đau cơ thường sẽ nhẹ hơn và ít gặp ở trẻ 5-11 tuổi hơn so với ở trẻ lớn.

Cần lưu ý rằng, phản ứng dị ứng với các thành phần của vaccine Pfizer là rất hiếm gặp. Thành phần của vaccine không chứa các dị nguyên dễ gây dị ứng như trứng, chất bảo quản hay cao su. Nếu bạn có bất cứ câu hỏi nào về dị ứng, hãy nói chuyện với bác sĩ nhi khoa trước khi tiêm vaccine. Mặc dù không phổ biến nhưng vaccine Pfizer và Moderna có thể liên quan đến việc làm tăng nguy cơ viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim, đặc biệt là ỏ nam giới 16-29 tuổi. Trong đa số các trường hợp, triệu chứng như đau ngực, khó thở, tim đập nhanh sẽ xuất hiện trong vòng vài ngày sau mũi tiêm thứ 2. Nếu được chăm sóc y tế, nghỉ ngơi và dùng thuốc, đa số mọi người sẽ bình phục rất nhanh.

Theo CDC, vaccine COVID-19 có thể được tiêm cùng lúc với các vaccine khác, bao gồm cả vaccine cúm. Mỗi loại vaccine sẽ được tiêm vào một vị trí khác nhau trên cơ thể.

Khi nào sẽ có vaccine cho trẻ dưới 5 tuổi?

Cả Pfizer và Moderna đều đang tiến hành nghiên cứu vaccine cho trẻ từ 6 tháng đến 4 tuổi. Vào tháng 12 năn ngoái, Pfizer đã chính thức mở rộng thử nghiệm cho liều vaccine thứ 3 với hàm lượng 3mcg cho trẻ 2- 4 tuổi. Hai liều trước được trẻ 2-4 tuổi dung nạp tốt nhưng không đem lại đáp ứng miễn dịch mạnh như kỳ vọng. Vào tháng 2, Pfizer nói rằng hi vọng dữ liệu từ liều thứ 3 sẽ có vào khoảng tháng 4 năm nay và sau đó sẽ được cấp phép khẩn cấp.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hướng dẫn cách sử dụng các loại khẩu trang đúng cách