Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Trẻ có “em” và những vấn đề dễ bị lãng quên

Khi trẻ có em bé, phụ huynh cần có những chuẩn bị gì? Thông thường, phụ huynh sẽ trang bị cho con tiêu chí “làm anh/chị là phải biết nhường em”, hay “con lớn rồi nhớ làm gương/ phụ mẹ trông em”...

Mọi chuyện diễn ra như dự tính. Đứa thứ hai ra đời lành lặn. Đứa lớn thương em, nhường nhịn em, không có vẻ gì là ganh đua hay tranh giành tình cảm với em. Lúc đó đa phần các bậc phụ huynh thường cảm thấy hài lòng.

Về sau, đứa con lớn càng lăng xăng, nhường em thì vẫn nhường em đó nhưng nhất định không chơi cùng em. Có chuyện gì thì kêu Ba, gọi Mẹ, nhưng với em thì tuyệt đối không. Em chơi ồn ào quá, bực bội quá lại cốc đầu em mấy phát rỏ đau vì cái tội “Làm người ta hết hồn!”. Đứa khác thì nó lại thể hiện cách khác: đòi bú bình như em, quấn tả như em, thậm chí…tiểu dầm, ỉa đùn.

 Những lúc đó,  các bậc phụ huynh nên hiểu trẻ cần được hỗ trợ để cải thiện hành vi bằng cách  quan sát gì để thấy gốc rễ của vấn đề mà không nên áp đặt hay hù dọa trẻ.

 Công tác chuẩn bị tâm lý cho đứa con đầu tiếp nhận việc có “em” như thế nào là đúng?

 Không đơn giản chỉ là “Đứa lớn nó có thương em nên nhường em” – như đa phần phụ huynh vẫn nghĩ, mà thật ra vì “Cũng vì bận lo cho đứa nhỏ mất rồi, đứa kia không quấy rầy, không làm nũng, là mừng!” Cho đến một ngày nào đó, đứa lớn giật mình trong đêm, đi loanh hoanh  trong nhà mếu máo khóc. Mẹ hoảng hồn kêu con vào ngủ mới chịu nín khóc mà ngủ tiếp. Nhưng rồi thỉnh thoảng cách vài ngày lại cứ đi loanh hoanh nửa đêm mà khóc như thế. Lúc này mẹ mới hốt hoảng thực sự,  mới nghĩ đến việc đưa con đi khám tâm lý.

 Đừng xem nhẹ hay làm qua loa công tác tư tưởng con trước thông tin rằng “con sắp có một đứa em!”. Với cha-mẹ đó là niềm vui, nhưng biết đâu đối với trẻ đó lại là một  thử thách. Hãy quan sát thái độ tiếp nhận thông tin của trẻ như thế nào? Trẻ có thể gật đầu qua loa ra điều hiểu chứ thực ra chưa hình dung được những gì sắp diễn ra.

 Hãy đảm bảo rằng con đang hiểu “có em” nghĩa là:

 -Mẹ sẽ bận chăm sóc em nên ít thời gian cho con một chút nhưng Mẹ vẫn chăm sóc và yêu thương con.

 - Mẹ chăm sóc em cũng giống như chăm sóc con từ nhỏ ( cho trẻ xem album của trẻ hồi nhỏ như là một minh họa)

 Khi mẹ bận chăm sóc em, ai là người thay mẹ chơi với trẻ. Khi được giải thích điều này trẻ sẽ yên tâm và lớn lên tốt đẹp hơn. .

 Là bậc cha mẹ, không ai không muốn con mình có sự hài hòa vui tươi trong cuộc sống. Tuy nhiên, trẻ có sự trăn trở của trẻ, và trong bất kỳ giai đoạn tuổi nào cũng có nổi niềm khó nói riêng. Sự trăn trở, lo âu càng bị khuếch trương khi trẻ có thêm 1 đứa em, tương đương với việc trẻ biết mình đang mất dần vị trí độc tôn trong gia đình. Biết đâu trong tâm trí con đang mường tượng đến khoảng thời gian tới “sẽ mất tình cảm của cha mẹ”, chỉ cần nghĩ đến như vậy thôi cũng đủ làm cho một đứa trẻ đang tuổi ăn-ngủ và vui đùa bổng trở nên lầm lì, ít nói và tính khí trở nên dễ  cọc cằn.

 Trẻ con dưới 5 tuổi có 2 nổi lo chính: lo bị bỏ rơi và nổi lo chia ly. Vậy mà “có em” lại bao gọp luôn cả 2 nổi no đó trong tâm trí trẻ con. Cho nên, phụ huynh ngoài sự khéo léo trong việc thông báo về sự xuất hiện thêm 1 thành viên mới, sự kiên nhẫn trong việc giải thích cho con nghe (điều   kiện cần) và cho CON HIỂU (điều kiện đủ), bên cạnh đó phụ huynh cũng nên  được trang bị một kỹ năng HIỂU CON  để có thể hiểu hết những tâm tư tình cảm của con,  từ đó giúp con sống vui tươi và phát triển tốt đẹp.

Chuyên viên tâm lý Nguyễn Quí Quỳnh - Theo Bệnh viện Nhi Đồng 2
Bình luận
Tin mới
  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

Xem thêm