Thuốc tránh thai - yếu tố nguy cơ hay bảo vệ trước bệnh ung thư?

Thuốc tránh thai là con dao 2 lưỡi, nhưng tác hại chỉ rõ ràng khi sử dụng thời gian dài hoặc nồng độ quá cao. Sử dụng thuốc tránh thai thời gian dài làm tăng nguy cơ ung thư vú và cổ tử cung, nhưng làm giảm nguy cơ ung thư buồng trứng và nội mạc tử cung. Thời gian sử dụng càng dài thì tác động càng rõ rệt. Dù có sử dụng thuốc tránh thai hay không, chị em phụ nữ cũng đều cần biết cách tự khám vú và phát hiện sớm triệu chứng của ung thư vú. Đối với ung thư cổ tử cung, nguyên nhân chính vẫn là do virus HPV. Việc lạm dụng thuốc tránh thai, nhất là thuốc tránh thai khẩn cấp sẽ tăng nguy cơ ung thư vú, bên cạnh đó là những hậu quả khác có thể xảy ra nhanh hơn so với ung thư.

Thuốc tránh thai có làm tăng nguy cơ mắc ung thư?

Thuốc tránh thai chia thành 3 loại: viên tránh thai kết hợp, viên tránh thai đơn thuần và viên tránh thai khẩn cấp. Sự khác biệt nằm ở thành phần viên thuốc và liều lượng các thành phần.

• Viên thánh thai kết hợp: gồm Estrogen và Progestin
• Viên tránh thai đơn thuần: chỉ có Progestin
• Viên tránh thai khẩn cấp: cũng chia thành loại kết hợp và loại đơn thuần, với liều cao hơn

Các nhà khoa học đã tìm ra ảnh hưởng của Estrogen với sự phát triển và tăng trưởng của một số loại ung thư

Thuốc tránh thai tác động thế nào đến nguy cơ ung thư vú?

Nguy cơ mắc ung thư vú ở phụ nữ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có một số yếu tố liên quan đến nội tiết tố tự nhiên, những yếu tố cho phép mô vú phơi nhiễm với nồng độ cao hormone trong một thời gian dài như: có kinh sớm, mãn kinh muộn, có con muộn hoặc không có con. Một phân tích năm 1996 từ dữ liệu dịch tễ của hơn 50 nghiên cứu trên toàn thế giới cho thấy, những phụ nữ đang sử dụng thuốc tránh thai trong thời gian gần có nguy cơ phát triển ung thư vú cao hơn một chút so với những phụ nữ chưa từng sử dụng. Nguy cơ cao nhất thuộc về những người sử dụng thuốc tránh thai từ trước 20 tuổi. Điều này phù hợp với một nghiên cứu gần đây (2013), so sánh 2 nhóm nữ sinh sau dậy thì chưa dùng thuốc tránh thai bao giờ (với hơn 25 ngàn người), với nhóm đã và đang dùng thuốc tránh thai (với hơn 16 ngàn người) cũng cho kết quả tương tự, khi mà nhóm có dùng thuốc có tỷ lệ bị ung thư vú cao gấp rưỡi nhóm không dùng bao giờ (0.60% vs 0.42%). Tuy nhiên, nguy cơ ở những người ngưng sử dụng được 10 năm giảm về bằng nhóm đối chứng, tức là nhóm chưa sử dụng thuốc tránh thai đường uống bao giờ. Có vẻ như thời gian sử dụng càng lâu làm tăng nguy cơ ung thư vú. Kết quả từ những nghiên cứu chỉ ra rằng việc sử dụng thuốc tránh thai kết hợp (chứa oestrogen và progestagen) làm tăng khả năng ung thư vú gấp 2 lần, và con số đối với thuốc tránh thai chỉ chứa oestrogen là 1,3 lần. Tuy nhiên, một nghiên cứu có uy tín được thực hiện từ 1994 tới 1998 chỉ ra rằng không có sự tăng nguy cơ ung thư vú đối với người đã và đang sử dụng thuốc tránh thai.

Thuốc tránh thai tác động thế nào đến nguy cơ ung thư đại trực tràng?

Nghiên cứu cho thấy các biện pháp tránh thai nội tiết tố có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Sau đây là danh sách các phương pháp kiểm soát sinh sản bằng nội tiết tố dường như có hiệu quả trong việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng:

• Sử dụng thuốc tránh thai kết hợp

Một phân tích tổng hợp của 20 nghiên cứu điều tra mối quan hệ giữa nguy cơ ung thư đại trực tràng và việc sử dụng thuốc tránh thai kết hợp cho thấy có nguy cơ phát triển ung thư giảm 18% ở những phụ nữ sử dụng thuốc này. 

• Dùng thuốc liều thấp

Không có nhiều thông tin về loại thuốc này và giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu dường như chỉ ra rằng việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng là như nhau - vì vậy lượng estrogen hoặc progestin trong viên uống không quan trọng. Tác dụng bảo vệ chống lại nguy cơ ung thư đã được thấy trong các nghiên cứu từ những năm 1960 (khi chủ yếu là thuốc liều cao được sử dụng) đến năm 2008 (khi các công thức thuốc viên mới hơn với lượng hormone thấp hơn được sử dụng phổ biến hơn).

• Sử dụng miếng dán tránh thai

Miếng dán tránh thai chứa sự kết hợp của progestin và estrogen, các chuyên gia cho rằng chúng sẽ mang lại lợi ích bảo vệ khỏi ung thư đại trực tràng giống như thuốc tránh thai kết hợp. 

Tóm lại, có những nguy cơ gây ung thư từ việc sử dụng thuốc tránh thai, và nó phụ thuộc rất nhiều vào thời gian sử dụng cũng như liều lượng các thành phần. Những loại thuốc tránh thai hiện nay sử dụng  estrogen liều thấp so với những viên thuốc thời kỳ đầu, nên cũng đã phần nào giảm các nguy cơ gây ung thư. Nhiều ý kiến chuyên gia khi cân nhắc giữa ích lợi của việc sử dụng thuốc tránh thai và những nguy cơ thì lợi ích của thuốc tránh thai lớn hơn hẳn. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mối liên hệ giữa thuốc tránh thai và nguy cơ mắc bệnh ung thư vú