Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thiếu máu và những điều bạn cần biết

Gần đây bạn thường bị mệt mỏi bất thường và cần ít nhất 3 cốc cà phê để có thể giữ được tỉnh táo suốt cả ngày. Mệt mỏi là một triệu chứng phổ biến của khá nhiều căn bệnh, từ stress cho tới bệnh tim mạch. Tuy nhiên, với nhiều người, mệt mỏi là dấu hiệu dễ nhận thấy của chứng thiếu máu. Bạn có thuộc nhóm này hay không?

Thiếu máu và những điều bạn cần biết

Các tế bào hồng cầu của máu có một nhiệm vụ vô cùng quan trọng: vận chuyển oxy cung cấp cho các mô của cơ thể. Nếu bạn bị thiếu máu thì có nghĩa là bạn không có đủ số lượng hồng cầu hoặc những tế bào này không đủ hemoglobin (một protein giàu sắt khiến cho hồng cầu có màu đỏ). Câu hỏi là tại sao?

Theo giáo sư Robert T. Means thuộc Khoa nội, Đại học East Tennessee State (Johnson, Mỹ), thiếu máu cũng giống như bị sốt: đây không phải là một căn bệnh mà chính xác hơn là một triệu chứng của một bệnh nào đó đang diễn ra trong cơ thể bạn. Nhiễm trùng thường gây ra hiện tượng sốt, tuy nhiên thiếu máu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Lý do phổ biến nhất là thiếu sắt để cơ thể tổng hợp hemoglobin. Do vậy, nếu bạn bị thiếu máu do nguyên nhân thiếu sắt, bạn sẽ cần làm tăng mức nồng độ khoáng chất thiết yếu này bằng cách sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung sắt hay tăng cường ăn thực phẩm giàu chất sắt.

Hầu hết mọi người đều không biết rằng mình đang bị thiếu máu

Một số người mắc chứng thiếu máu có thể cảm thấy mỏi ở phần cơ xương, hầu hết mọi người đều không nhận ra sự bất ổn nào. Nếu không được điều trị, tình trạng thiếu máu có thể tiến triển nặng hơn khiến bạn ngày càng mệt mỏi, xanh xao do tim phải làm việc gắng sức để bơm máu và cung cấp đủ oxy cho các mô. Các triệu chứng khác bao gồm hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, tê cứng ở tay hoặc chân, hạ thân nhiệt, da xanh, khó thở, tim đập nhanh hay loạn nhịp, đau ngực, cảm giác bị kích thích và học tập, làm việc kém hiệu quả. Nếu không được điều trị, thiếu máu có thể dẫn tới suy tim.

Thiếu máu phổ biến hơn ở phụ nữ nhưng nghiêm trọng hơn đối với nam giới

Đối với phụ nữ ở độ tuổi sinh sản, thiếu máu là triệu chứng khá phổ biến và thường là không quá nghiêm trọng. Bạn sẽ dễ bị thiếu máu chỉ đơn giản là do mất máu trong chu kỳ kinh nguyệt hay trong thời gian mang thai, và khắc phục tình trạng này cũng vô cùng đơn giản (sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung sắt hay có thể là thuốc tiêm chứa sắt). Tuy nhiên, nam giới không mang thai và cũng không có chu kỳ kinh nguyệt, do vậy thiếu máu do thiếu sắt ở nam giới là một dấu hiệu cảnh báo khá nghiêm trọng (có thể là của bệnh ung thư trực tràng).

Những người ăn chay không cần thiết phải lo ngại về chứng thiếu máu

Tin tốt là nếu bạn từ lâu đã không sử dụng các sản phẩm từ động vật hoặc đơn giản là cắt giảm chúng, bạn vẫn sẽ không phải lo lắng về chứng thiếu máu. Mặc dù các loại thịt đỏ, thịt gia cầm, cá, trứng và các sản phẩm từ sữa là những thực phẩm giàu sắt bậc nhất nhưng bạn vẫn có thể cung cấp sắt cho cơ thể từ những loại thực vật như đậu lăng, đậu phụ, các loại rau lá xanh (rau bina, rau cải xoăn), các loại bánh mỳ và ngũ cốc tăng cường sắt, và các loại trái cây sấy khô như nho khô, mơ khô. Để có thể hấp thu sắt tốt nhất, hãy tăng cường ăn những thực phẩm giàu vitamin C như dâu, súp lơ xanh và nước cam.

Thói quen tiêu thụ cà phê có thể khiến bạn dễ bị thiếu máu

Nếu bạn thuộc nhóm nghiện cà phê thì hãy lưu lý: Bạn không cần thiết phải từ bỏ hoàn toàn sở thích uống trà hoặc cà phê của mình nhưng không nên uống giữa các bữa ăn bởi chất caffeine trong trà và cà phê có thể cản trở sự hấp thu sắt từ thức ăn. Do vậy, nếu bạn cần phải sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung sắt thì hãy nhớ nên uống vào thời điểm ít nhất trước 1 giờ hoặc 2 giờ sau khi tiêu thụ đồ uống chứa caffeine.

Bạn không nên tự ý điều trị

Bạn đang nhận thấy những dấu hiệu bất thường của cơ thể và cố gắng tìm trên Internet để biết được điều gì đang xảy ra. Khi biết được mình bị thiếu máu, bạn sẽ tự ra hiệu thuốc và mua các loại thực phẩm chức năng bổ sung? Tuy nhiên hãy cẩn thận. Bổ sung quá nhiều sắt khi không thực sự cần thiết có thể dẫn đến những tác dụng không mong muốn như khó tiêu và táo bón. Hơn nữa, thừa sắt còn dễ gây một căn bệnh gọi là hemachromatosis (một rối loạn gây ra do cơ thể hấp thụ quá nhiều chất sắt từ chế độ ăn uống. Lượng sắt dư thừa được lưu trữ trong các mô và các cơ quan của cơ thể, đặc biệt là da, tim, gan, tuyến tụy, và khớp xương). Bệnh này có thể dẫn đến viêm khớp, tiểu đường, bệnh gan và rất nhiều các bệnh khác. Nếu bạn nghi ngờ rằng mình đang bị thiếu sắt, tốt nhất là nên tới bệnh viện xét nghiệm máu và được bác sỹ điều trị.

Những người mắc chứng thiếu máu dễ thèm ăn một số thứ kỳ lạ

Không phải là sô cô la hay khoai tây chiên. Mặc dù không biết rõ nguyên nhân nhưng những người bị thiếu máu do thiếu sắt có thể dễ bị nghiện một số thứ khá kỳ lạ mà các bác sỹ gọi là hội chứng pica. Thứ mà nhiều người nghiện nhất đó là nước đá. Theo bác sỹ Means, nhiều phụ nữ có thể biết được khi nào họ bị thiếu máu đơn giản chỉ bởi đó là lúc họ cực kỳ thèm nhai đá. Tuy nhiên có nhiều thứ còn kỳ quặc hơn: nhiều phụ nữ lại rất có hứng thú với tàn thuốc lá trong khi một số khác lại thích gặm bìa các tông. May mắn là chứng nghiện kỳ lạ này sẽ biến mất ngay lập tức khi nồng độ sắt trong cơ thể được khôi phục trở lại.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thực phẩm phòng chống thiếu máu

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Prevention
Bình luận
Tin mới
  • 23/01/2022

    6 nguyên nhân gây ra hiện tượng “sương mù não”

    Hiện tượng “sương mù não” không phải là một tình trạng bệnh lý, mà là một triệu chứng của các tình trạng bệnh lý khác.

  • 22/01/2022

    9 sai lầm thường gặp khi giặt có thể làm hỏng quần áo

    Nhiều người thường cho quần áo trực tiếp vào máy, giặt ở nhiệt độ cao, sử dụng quá nhiều bột giặt,... mà không biết rằng đây là những thói quen cần tránh khi giặt giũ để quần áo không bị hỏng.

  • 22/01/2022

    Những cách giảm cân hiệu quả mà không cần đến phòng tập

    Mặc dù tập thể dục và ăn uống lành mạnh chắc chắn sẽ giúp bạn giảm cân, giữ được vóc dáng cân đối, nhưng vẫn có những cách khác lạ hơn để đốt cháy calo.

  • 22/01/2022

    Làm sao để kiểm soát độ cận thị ở trẻ?

    Cận thị thường gặp nhất ở lứa tuổi học sinh, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, học tập và vui chơi của các em nhỏ. Làm sao để giúp con không tăng độ cận là băn khoăn được nhiều cha mẹ quan tâm.

  • 22/01/2022

    Gội đầu bằng nước nóng hay nước lạnh tốt hơn?

    Thời tiết khô hanh của mùa lạnh khiến tóc bạn dễ bị gàu, khô xơ nên việc chăm sóc trở nên khó khăn hơn. Nhiều người thường gội đầu bằng nước nóng để tránh bị nhiễm lạnh. Liệu việc gội đầu bằng nước nóng có thực sự tốt hơn nước lạnh hay không?

  • 22/01/2022

    Thủ dâm có ảnh hưởng đến ham muốn tình dục?

    Thủ dâm không phải là hành vi xấu mà là một quá trình hoàn toàn bình thường đối với con người và là một hành vi tình dục lành mạnh. Tuy nhiên, nếu lạm dụng sẽ dẫn đến “nghiện” thủ dâm, ảnh hưởng đến ham muốn tình dục.

  • 22/01/2022

    8 dấu hiệu suy giảm testosterone ở nam giới

    Testosterone là hormone tự có liên quan mật thiết đến sức khỏe cơ thể nói chung và sức khỏe tình dục của nam giới nói riêng. Nhận biết sớm dấu hiệu suy giảm testosterone ở nam giới dưới đây để hạn chế ảnh hưởng và cải thiện sức khỏe sinh dục.

  • 22/01/2022

    Ăn nho thường xuyên giúp giảm mức cholesterol trong máu?

    Nghiên cứu mới đây cho thấy việc bổ sung nho trong khẩu phần ăn hàng ngày giúp giảm lượng cholesterol trong máu, bên cạnh đó cải thiện lợi khuẩn trong ruột.

Xem thêm