Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thiếu máu thiếu sắt do chế độ ăn - Phần 2

Thiếu sắt là gì? Thiếu máu thiếu sắt có phải là tình trạng thứ phát do chế độ ăn thiếu sắt?

Thiếu máu thiếu sắt do chế độ ăn (Phần 1)

Người thiếu máu có số lượng hồng cầu (RBC) thấp hơn so với người khỏe mạnh. Thiếu máu có thể gây đau đầu, yếu, mệt mỏi, và nhiều triệu chứng khác và cũng có thể dẫn đến các vấn đề sức khoẻ lâu dài nếu không được điều trị.

Nếu thiếu sắt cơ thể sẽ sản xuất ít tế bào hồng cầu hơn hoặc hồng cầu sẽ nhỏ hơn bình thường. Nguyên nhân của tình trạng này hầu hết là do thiếu chất sắt trong khẩu phần ăn. Nói cách khác, thiếu máu là do không nhận đủ thức ăn mà bạn cần.

Có nhiều nguyên nhân gây thiếu máu, nhưng thiếu sắt là phổ biến nhất. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thiếu sắt là chứng rối loạn dinh dưỡng hàng đầu trên thế giới. Nghiên cứu cho thấy có đến 80% người trên thế giới không có đủ chất sắt trong cơ thể và có tới 30% người bị thiếu máu là do thiếu sắt kéo dài.

Biến chứng

Hầu hết các trường hợp thiếu máu do thiếu sắt đều nhẹ và không gây biến chứng. Tuy nhiên, nếu sắt không được bổ sung vào chế độ ăn của bạn, nó có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác.

Thiếu máu khiến tim bạn bơm thêm máu để bù đắp cho lượng oxy thấp. Suy tim hoặc cơ tim phì to hơn có thể xảy ra nếu tình trạng thiếu máu thiếu sắt kéo dài.

Ở phụ nữ có thai, những trường hợp thiếu sắt nghiêm trọng có thể khiến trẻ sơ sinh sinh sớm hoặc có cân nặng khi sinh thấp. Hầu hết phụ nữ mang thai sử dụng chất bổ sung sắt như là một phần của chăm sóc trước khi sinh để ngăn ngừa điều này xảy ra.

Trẻ sơ sinh và trẻ thiếu sắt nghiêm trọng có thể chậm phát triển. Chúng cũng dễ bị nhiễm trùng hơn.

Điều trị thiếu máu thiếu sắt

Thực phẩm bổ sung

Viên sắt có thể giúp bạn khôi phục mức độ sắt trong cơ thể. Bạn có thể cần phải bổ sung trong vài tháng. Chất bổ sung sắt có thể gây táo bón hoặc phân có màu đen. Các chất bổ sung sắt từ thực vật có thể được dung nạp dễ dàng hơn và ít triệu chứng tiêu hóa hơn.

Nếu bác sĩ xác định rằng bạn thiếu các vitamin và khoáng chất khác, bác sĩ cũng có thể kê toa các vitamin khác.

Chế độ ăn uống

Bạn nên ăn một chế độ ăn nhiều thực phẩm giàu sắt và vitamin C để ngăn ngừa mức độ sắt trong máu thấp. Các bà mẹ nên đảm bảo cho trẻ bú mẹ hoặc là sữa mẹ hoặc sữa công thức bổ sung sắt. Các loại ngũ cốc cho trẻ sơ sinh có bổ sung chất sắt cũng có thể được sử dụng khi trẻ sẵn sàng bắt đầu ăn thức ăn đặc.

Chế độ ăn nhiều thịt đỏ, rau lá màu sẫm, quả khô và các loại hạt, ngũ cốc tăng cường chất sắt, hoặc các thực phẩm khác giàu sắt bao gồm:

  • Thịt, chẳng hạn như thịt cừu, thịt lợn, thịt gà và thịt bò
  • Đậu, bao gồm cả đậu nành
  • Bí ngô và hạt bí
  • Rau lá xanh, chẳng hạn như rau chân vịt
  • Nho và các loại trái cây sấy khô khác
  • Đậu hũ
  • Trứng
  • Hải sản, như trai, cá mòi, tôm và hàu
  • Ngũ cốc được tăng cường chất sắt

Vitamin C giúp cơ thể hấp thụ chất sắt mà bạn ăn. Nếu bạn đang dùng viên sắt, bác sĩ có thể đề nghị dùng thuốc viên cùng với vitamin C.

  • Quả cam quýt, như cam, bưởi, dâu tây, kiwi, đu đủ, dứa, dưa và xoài
  • Bông cải xanh
  • Ớt chuông đỏ và xanh lá cây
  • Súp lơ
  • Cà chua
  • Lá xanh

Người ăn chay nên đảm bảo rằng họ đang ăn đủ đậu, đậu hũ, trái cây khô, rau chân vịt, và các loại rau có lá sẫm màu khác. Họ nên bổ sung thức ăn giàu chất sắt vào chế độ ăn uống của họ thường xuyên.

Truyền máu

Trong những trường hợp nặng, truyền máu có thể thay thế hoặc bổ sung sắt một cách nhanh chóng.

Bạn hãy nhớ điều này: thiếu máu do thiếu chất sắt trong chế độ ăn là một tình trạng phổ biến. Thật dễ dàng để phát hiện và điều trị thông qua thay đổi chế độ ăn uống và bổ sung.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những câu hỏi về thiếu máu - Phần 1

Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm