Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tập thể dục như một liệu pháp điều trị ung thư phổi

Nghiên cứu cho thấy các chương trình tập thể dục cho bệnh nhân ung thư phổi không chỉ an toàn mà còn mang lại nhiều lợi ích, bao gồm cải thiện chất lượng cuộc sống, ít biến chứng sau phẫu thuật, thời gian nằm viện ngắn hơn, ít triệu chứng bệnh và tác dụng phụ của điều trị hơn, và có thể có cơ hội sống lâu hơn.


https://www.webmd.com/lung-cancer/exercise-therapy-lung-cancer

Trong các khuyến nghị năm 2019, Học viện Y học Thể thao Hoa Kỳ đã kết luận rằng tập thể dục "nói chung là an toàn" đối với những người sống sót sau ung thư và việc tập luyện aerobic và sức bền có thể chống lại chứng lo âu, trầm cảm và mệt mỏi đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống và khả năng thể chất nói chung.

Không có một đơn thuốc tập thể dục nào dành cho tất cả bệnh nhân ung thư phổi. Mỗi đơn thuốc cần được điều chỉnh theo loại ung thư phổi, mức độ tiến triển, tình trạng của bạn trước khi được chẩn đoán và nhiều yếu tố khác.

Các loại ung thư phổi

Các bài tập sẽ khác nhau tùy thuộc vào mức độ tiến triển của ung thư. Và điều đó phụ thuộc một phần vào loại ung thư phổi mà bạn mắc phải. Có hai loại chính, dựa trên hình dạng của các tế bào ung thư. Ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC), loại ít hung dữ hơn trong hai loại, chiếm 80%-85% trong tất cả các trường hợp. Ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC), loại lây lan nhanh hơn nhiều, chiếm phần lớn các trường hợp còn lại. Mọi người cũng có thể mắc cả hai loại cùng một lúc.

Các bài tập dành cho bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn tiến triển có thể khác với các bài tập dành cho bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn đầu.

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Bất thường ở phổi có phải là ung thư phổi không?

Vì ung thư phổi không tế bào nhỏ có xu hướng được chẩn đoán sớm hơn ung thư phổi tế bào nhỏ, nên bác sĩ thường sẽ chỉ định phẫu thuật. Điều đó ảnh hưởng đến thời gian và loại bài tập. Ung thư phổi tế bào nhỏ có nhiều khả năng đã di căn vào thời điểm được chẩn đoán. Bác sĩ thường bỏ qua phẫu thuật và chuyển thẳng sang hóa trị và xạ trị. Điều này ảnh hưởng đến các lựa chọn hoạt động thể chất của bạn.

Gần 90% bệnh nhân mắc bất kỳ loại ung thư phổi nào được chẩn đoán sau khi họ bắt đầu có triệu chứng. Các triệu chứng đó - ho, đau ngực , khó thở và ho ra máu - cũng ảnh hưởng đến quyết định tập thể dục.

Bắt đầu với bài tập

Nếu bạn được chẩn đoán mắc bệnh ung thư phổi, hãy luôn trao đổi với bác sĩ về cách tập thể dục tốt nhất. Bạn thậm chí có thể được giới thiệu đến một người chuyên về huấn luyện thể dục cho người mắc bệnh ung thư. Để bắt đầu:

Bắt đầu từ từ và tăng dần theo từng giai đoạn. Có thể là 5 hoặc 10 phút đi bộ nhẹ nhàng hoặc bơi nhiều lần trong ngày, tăng dần theo thời gian (nếu bác sĩ đồng ý)

Sử dụng máy đếm bước chân một tiện ích hoặc ứng dụng đếm số bước chân của bạn để theo dõi tiến trình và duy trì động lực.

Mặc dù tập thể dục nhóm mang lại nhiều lợi ích xã hội, nhưng đừng tập thể dục trong phòng tập thể dục hoặc nhóm đông người nếu bạn có hệ miễn dịch yếu. Điều này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Loại bài tập nào là tốt nhất?

Các bài tập thở cho bệnh nhân ung thư phổi có thể giúp cơ hoành của bạn khỏe hơn. Cơ hoành là cơ nằm giữa phổi và bụng. Việc tăng cường sức mạnh cho cơ hoành giúp bạn thở dễ hơn. Một trong những bài tập thở hiệu quả nhất là thở bằng cơ hoành thông qua việc mím môi.

  • Ngồi hoặc đứng với một tay đặt trên bụng.
  • Hít vào bằng mũi và cảm nhận bụng đẩy ra, hạ cơ hoành xuống và cho phép phổi chứa đầy không khí.
  • Thở ra bằng cách mím môi, dùng tay đẩy lên và vào để đẩy hết không khí ra ngoài.

Các bài tập kéo giãn đơn giản cũng có thể được thực hiện ở bất kỳ giai đoạn nào của bệnh và trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Các bài tập này giúp máu và oxy của bạn lưu thông đến các cơ. Điều đó làm cho phổi của bạn khỏe hơn và tăng lượng không khí mà phổi của bạn có thể chứa. Kéo giãn cũng có thể giúp ích cho một số tác dụng phụ của xạ trị, chẳng hạn như cơ bị căng và giúp làm sạch mô sẹo sau phẫu thuật. Kéo giãn có thêm lợi ích là cải thiện tư thế của bạn, giúp mở phổi của bạn.

Bài tập aerobic, thậm chí là đi bộ ngắn, giúp tim và phổi của bạn khỏe hơn và cải thiện chất lượng giấc ngủ ở những người bị ung thư phổi. Nếu mức năng lượng của bạn bị hạn chế do các triệu chứng hoặc do quá trình điều trị, hãy thử đi bộ quanh nhà, nghỉ ngơi, sau đó di chuyển trở lại. Trong một nghiên cứu, những người bị ung thư phổi tập luyện cả aerobic và tập tạ ba lần một tuần trong 12 tuần đã báo cáo rằng chất lượng cuộc sống, tình trạng mệt mỏi và thể lực tim mạch (tim và phổi) được cải thiện.

Tập luyện sức mạnh có thể chống lại sự mệt mỏi, xây dựng cơ lưng, làm cho xương chắc khỏe hơn và cải thiện sự cân bằng và tư thế. Những người tham gia một thử nghiệm đã khởi động trong 20 phút, sau đó tập luyện sức bền 3 ngày một tuần trong 12 tuần đã lấy lại toàn bộ khối lượng cơ và sức mạnh của họ. Những người này bị ung thư phổi giai đoạn I, II hoặc III và đã trải qua một số sự kết hợp của phẫu thuật, hóa trị và xạ trị. Tập luyện sức mạnh có thể giúp thực hiện các nhiệm vụ đơn giản, như đi vệ sinh, một số người thấy khó khăn sau khi điều trị.

Yoga và thái cực quyền

Yoga và thái cực quyền kết hợp thở, kéo giãn và đôi khi là rèn luyện sức mạnh. Cả hai đều cho thấy lợi ích ở những người sống sót sau ung thư phổi. Nghiên cứu với những người mắc ung thư phổi không tế bào nhỏ và ung thư phổi tế bào nhỏ giai đoạn đầu và giai đoạn tiến triển và đang hóa trị cho thấy thái cực quyền cách ngày làm giảm mệt mỏi tốt hơn cả các bài tập tác động thấp.

Các nghiên cứu khác cho thấy 15 buổi tập yoga kéo dài 1 giờ có thể kéo dài sức bền, tăng khả năng thể chất và cải thiện sức khỏe tinh thần ở những người mắc bệnh ung thư phổi giai đoạn cuối đã trải qua xạ trị và hóa trị.

Tham khảo thêm bài viết: 5 dấu hiệu sớm của ung thư phổi

Bài tập cho bệnh ung thư phổi giai đoạn đầu

Phẫu thuật phổ biến hơn khi ung thư ở giai đoạn đầu. Nghiên cứu cho thấy tập thể dục trước khi phẫu thuật giúp mọi người trgiảm nguy cơ phải chăm sóc đặc biệt, giảm số ngày nằm viện và giảm biến chứng bằng cách tăng lượng oxy tiêu thụ. Các chương trình tập thể dục này bao gồm đi bộ, đạp xe, tập sức bền và tập cơ hô hấp thường chỉ kéo dài 1-4 tuần (thời gian giữa chẩn đoán và phẫu thuật) và có thể thực hiện hai lần một ngày đến năm lần một tuần.

Ngay sau phẫu thuật, bài tập tập trung vào các chuyển động cơ bản, như ra khỏi giường và đi bộ trong bệnh viện. Bắt đầu bài tập càng sớm thì hiệu quả càng mạnh.

Sau khi xuất viện, bạn có thể tự tập luyện theo tốc độ của mình, thường bắt đầu từ 5-10 tuần sau phẫu thuật. Các kế hoạch tập luyện được nghiên cứu bao gồm các bài tập aerobic cường độ vừa phải, tập luyện ngắt quãng cường độ cao trên xe đạp cố định hoặc máy chạy bộ và tập luyện sức bền. Các lợi ích bao gồm sức bền cao hơn, chất lượng cuộc sống tốt hơn, ít khó thở hơn và sức mạnh cơ bắp lớn hơn.

Bài tập cho bệnh ung thư phổi giai đoạn cuối

Mục tiêu của việc tập thể dục đối với bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn tiến triển hoặc những người mắc bệnh ở giai đoạn sớm không thể phẫu thuật là làm giảm các triệu chứng, duy trì thể lực và chất lượng cuộc sống, đồng thời giảm tác dụng phụ của quá trình điều trị.

Thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải và tập luyện sức bền đã được chứng minh là an toàn và có thể làm giảm lo lắng và cải thiện khả năng thể chất. Một nghiên cứu nhỏ liên quan đến những người mắc ung thư phổi không phải tế bào nhỏ giai đoạn tiến triển và ung thư phổi tế bào nhỏ giai đoạn tiến triển đã báo cáo lượng oxy hấp thụ và sức khỏe tinh thần tốt hơn. Một kế hoạch tương tự về tập luyện sức mạnh và sức bền đã cải thiện sức mạnh cơ bắp và tình trạng khó thở ở những bệnh nhân giai đoạn tiến triển đang được hóa trị. Nghiên cứu cho thấy những người có dung tích phổi tốt hơn ở ung thư phổi không phải tế bào nhỏ giai đoạn tiến triển có nguy cơ tử vong thấp hơn một chút.

Đi bộ chậm là lựa chọn an toàn cho nhiều người. Lời khuyên bạn nên đi bộ cùng ai đó, có thể là nắm tay họ. Điều đó giúp bạn tự tin hơn và nó cũng giúp giữ thăng bằng.

Ngay cả những người mắc bệnh ung thư đã di căn đến xương hoặc đang được chăm sóc giảm nhẹ (tập trung vào việc làm giảm các triệu chứng và căng thẳng do tình trạng bệnh gây ra) cũng có thể được hưởng lợi từ việc tập thể dục, miễn là bạn thực hiện cùng với bác sĩ hoặc chuyên gia.

Tập thể dục đã được chứng minh là cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người mắc bệnh ung thư phổi, ở mọi giai đoạn. Trên thực tế, một số người mắc bệnh ung thư phổi cho biết chất lượng cuộc sống của họ cũng quan trọng như thời gian sống của họ.

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Bình luận
Tin mới
  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

Xem thêm