Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tập thể dục giúp não khỏe mạnh khi về già

Theo một nghiêu cứu công bố trên tạp chí PLOS Biology,tập thể dục đều đặn bắt đầu từ tuổi trung niên có thể làm giảm thoái hóa não khi về già.

Thoái hóa nhận thức và thoái hóa não thường đi kèm với tuổi già, và tập thể dục là cách dễ dàng để phòng ngừa điều này. Tác dụng của tập thể dục đối với sức khỏe của não bộ vẫn chưa được biết đến đầy đủ, nhưng sự phát triển của các chứng mất trí nhớ như bệnh Alzheimer có liên quan đến việc không hoạt động thể chất.
Nguy cơ mất trí nhớ tăng theo tuổi tác. Suy giảm nhận thức theo tuổi tác xảy ra do các thay đổi trong chức năng nơron, suy giảm nguồn cung máu đến não và chứng viêm mạn tính.
Tiến sĩ Gareth Howell và đồng nghiệp ở Phòng thí nghiệm Jackson, Mỹ đã phát hiện thấy các thay đổi cấu trúc làm cho vách ngăn não - máu bị rách, gây ra viêm mô não ở những con chuột già có thể được giảm bớt nếu như để cho những con vật này chạy nhảy thường xuyên. Nhóm nghiên cứu đã khảo sát những thay đổi trong não của các con chuột thí nghiệm còn bé và đã già bằng cách so sánh bộ gen của chúng và so sánh các cấu trúc não ở độ phân giải cao dưới kính hiển vi huỳnh quang và kính hiển vi điện tử.
Quá trình lão hóa bình thường 
Nhóm nghiên cứu phát hiện thấy các thay đổi do tuổi tác trong bộ gen có liên quan đến chức năng mạch máu và chứng viêm trong vỏ não.
Có sự suy giảm trong tế bào hình sao - tế bão hỗ trợ chính trong não; tế bào ngoại mạch - bao quanh các mao mạch và tĩnh mạch nhỏ có chức năng duy trì vách ngăn giữa não-mạch máu; và các thành phần chính của màng nền, là phần không thể thiếu hình thành nên vách ngăn.
Mật độ và hoạt động của các tế bào miễn dịch cũng gia tăng, những tế bào này có chức năng làm sạch khỏi não các tác nhân nhiễm trùng và tế bào tổn thương.
Rõ ràng là quá trình lão hóa bình thường làm suy thoái cơ quan thần kinh-mạch ở võ não và tăng hoạt động miễn dịch ở võ não bị lão hóa.
Tập thể dục tạo ra khác biệt như thế nào?
Hoạt động thể chất có thể làm chậm suy giảm nhận thức do tuổi tác và suy giảm giác quan vận động ở cả người và chuột.
Để nghiên cứu tác động của tập thể dục lâu dài lên sự thay đổi của não bộ, các nhà nghiên cứu cho chuột từ 12 tháng tuổi (tương đương với tuổi trung niên ở người) chạy trên bánh xe. Nhóm chuột đánh giá có não bộ ở 18 tháng tuổi, tương đương với 60 tuổi ở người, độ tuổi mà nguy cơ Alzheimer tăng cao.
Cả chuột ít tuổi và lớn tuổi chạy khoảng 2 dặm mỗi đêm. Hoạt động thể chất này cải thiện khả năng và động lực của chuột lớn tuổi khi tham gia vào các hành vi tự phát điển hình mà bị ảnh hưởng bởi tuổi già.
Thử nghiệm cho thấy suy giảm tế bào ngoại mạch do tuổi tác ở vỏ não được giảm đáng kể ở những con chuột này, và các chỉ số suy thoái hệ mạch và vách ngăn não-máu khác được cải thiện. Số tế bào miễn dịch cũng giảm. 
Tập thể dục từ tuổi trung niên đến tuổi già giúp duy trì sức khỏe mạch máu não, ngăn ngừa suy giảm hành vi và giảm viêm dây thần kinh do tuổi tác ở vỏ não của chuột lớn tuổi.
Thú vị là những con chuột thiếu gien Apoe, yếu tố nguy cơ gây ra Alzheimer, không thu được ích lợi từ bài tập này. Số lượng gen Apoe trong vỏ não được cho là bị suy giảm ở chuột lớn tuổi. Các nhà nghiên cứu cho biết sự suy giảm này có thể được ngăn ngừa bằng cách tập thể dục.
Các nhà nghiên cứu đề xuất cần nghiên cứu thêm về tác động của lão hóa và cách sinh hoạt lên sự suy giảm cơ quan mạch thần thần kinh và viêm dây thần kinh, đặc biệt là suy giảm tế bào hình sao và tế bào ngoại mạch.
Thông tin themetham khảo trong bài viết: Những lợi ích của yoga đã được khoa học chứng minh
PGs,Ts.Bs.Nguyễn Xuân Ninh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm