Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tập thể dục giúp não khỏe mạnh khi về già

Theo một nghiêu cứu công bố trên tạp chí PLOS Biology,tập thể dục đều đặn bắt đầu từ tuổi trung niên có thể làm giảm thoái hóa não khi về già.

Thoái hóa nhận thức và thoái hóa não thường đi kèm với tuổi già, và tập thể dục là cách dễ dàng để phòng ngừa điều này. Tác dụng của tập thể dục đối với sức khỏe của não bộ vẫn chưa được biết đến đầy đủ, nhưng sự phát triển của các chứng mất trí nhớ như bệnh Alzheimer có liên quan đến việc không hoạt động thể chất.
Nguy cơ mất trí nhớ tăng theo tuổi tác. Suy giảm nhận thức theo tuổi tác xảy ra do các thay đổi trong chức năng nơron, suy giảm nguồn cung máu đến não và chứng viêm mạn tính.
Tiến sĩ Gareth Howell và đồng nghiệp ở Phòng thí nghiệm Jackson, Mỹ đã phát hiện thấy các thay đổi cấu trúc làm cho vách ngăn não - máu bị rách, gây ra viêm mô não ở những con chuột già có thể được giảm bớt nếu như để cho những con vật này chạy nhảy thường xuyên. Nhóm nghiên cứu đã khảo sát những thay đổi trong não của các con chuột thí nghiệm còn bé và đã già bằng cách so sánh bộ gen của chúng và so sánh các cấu trúc não ở độ phân giải cao dưới kính hiển vi huỳnh quang và kính hiển vi điện tử.
Quá trình lão hóa bình thường 
Nhóm nghiên cứu phát hiện thấy các thay đổi do tuổi tác trong bộ gen có liên quan đến chức năng mạch máu và chứng viêm trong vỏ não.
Có sự suy giảm trong tế bào hình sao - tế bão hỗ trợ chính trong não; tế bào ngoại mạch - bao quanh các mao mạch và tĩnh mạch nhỏ có chức năng duy trì vách ngăn giữa não-mạch máu; và các thành phần chính của màng nền, là phần không thể thiếu hình thành nên vách ngăn.
Mật độ và hoạt động của các tế bào miễn dịch cũng gia tăng, những tế bào này có chức năng làm sạch khỏi não các tác nhân nhiễm trùng và tế bào tổn thương.
Rõ ràng là quá trình lão hóa bình thường làm suy thoái cơ quan thần kinh-mạch ở võ não và tăng hoạt động miễn dịch ở võ não bị lão hóa.
Tập thể dục tạo ra khác biệt như thế nào?
Hoạt động thể chất có thể làm chậm suy giảm nhận thức do tuổi tác và suy giảm giác quan vận động ở cả người và chuột.
Để nghiên cứu tác động của tập thể dục lâu dài lên sự thay đổi của não bộ, các nhà nghiên cứu cho chuột từ 12 tháng tuổi (tương đương với tuổi trung niên ở người) chạy trên bánh xe. Nhóm chuột đánh giá có não bộ ở 18 tháng tuổi, tương đương với 60 tuổi ở người, độ tuổi mà nguy cơ Alzheimer tăng cao.
Cả chuột ít tuổi và lớn tuổi chạy khoảng 2 dặm mỗi đêm. Hoạt động thể chất này cải thiện khả năng và động lực của chuột lớn tuổi khi tham gia vào các hành vi tự phát điển hình mà bị ảnh hưởng bởi tuổi già.
Thử nghiệm cho thấy suy giảm tế bào ngoại mạch do tuổi tác ở vỏ não được giảm đáng kể ở những con chuột này, và các chỉ số suy thoái hệ mạch và vách ngăn não-máu khác được cải thiện. Số tế bào miễn dịch cũng giảm. 
Tập thể dục từ tuổi trung niên đến tuổi già giúp duy trì sức khỏe mạch máu não, ngăn ngừa suy giảm hành vi và giảm viêm dây thần kinh do tuổi tác ở vỏ não của chuột lớn tuổi.
Thú vị là những con chuột thiếu gien Apoe, yếu tố nguy cơ gây ra Alzheimer, không thu được ích lợi từ bài tập này. Số lượng gen Apoe trong vỏ não được cho là bị suy giảm ở chuột lớn tuổi. Các nhà nghiên cứu cho biết sự suy giảm này có thể được ngăn ngừa bằng cách tập thể dục.
Các nhà nghiên cứu đề xuất cần nghiên cứu thêm về tác động của lão hóa và cách sinh hoạt lên sự suy giảm cơ quan mạch thần thần kinh và viêm dây thần kinh, đặc biệt là suy giảm tế bào hình sao và tế bào ngoại mạch.
Thông tin themetham khảo trong bài viết: Những lợi ích của yoga đã được khoa học chứng minh
PGs,Ts.Bs.Nguyễn Xuân Ninh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm