Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Alzheimer, mất trí và mãn kinh - Phần 1

Bạn bước vào tuổi mãn kinh và thỉnh thoảng bạn quên mất tên một người thân hoặc không nhớ ra đã để chìa khóa ở đâu? Nếu có, đó chính là biểu hiện của suy giảm trí nhớ, và điều này không chỉ xảy ra với riêng bạn. Đa số những phụ nữ trung niên đều sẽ trải qua tình trạng suy giảm trí nhớ, đặc biệt là trước hoặc trong quá trình mãn kinh.

Alzheimer, mất trí và mãn kinh - Phần 1

Ít nhất một nửa số người Mỹ trên 65 tuổi nói rằng hiện tại họ hay quên hơn khi họ còn trẻ. Suy giảm trí nhớ là một trong những biểu hiện của quá trình lão hóa bình thường, nhưng đôi khi, đó có thể là dấu hiệu của chứng mất trí hoặc bệnh Alzheimer.

Chứng mất trí là một thuật ngữ thông dụng để chỉ việc mất trí có ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày. Bệnh Alzheimer là dạng mất trí phổ biến nhất, đặc trưng bởi các vấn đề về trí nhớ và phối hợp hoạt động nghiêm trọng, thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Cũng như việc mất trí thông thường và các dạng mất trí khác, bệnh Alzheimer có thể gây ra những thay đổi bên trong não bộ. Theo Tổ chức Alzheimer của Mỹ, bệnh Alzheimer chiếm khoảng 60-80% số ca mất trí. Đó là một căn bệnh tiến triển, nghĩa là bệnh sẽ diễn biến xấu đi theo thời gian.

Các dạng mất trí khác bao gồm bệnh Parkinson và bệnh Huntington.

Hiểu được sự khác biệt giữa việc hay quên thông thường và chứng bệnh mất trí nguy hiểm này không phải dễ.

Vì sao lão hóa lại gây nên chứng hay quên?

Khi con người già đi, rất nhiều sự thay đổi sẽ ảnh hưởng đến chức năng của các phần khác nhau của cơ thể, bao gồm cả não bộ. Những thay đổi về mặt hóa học và sinh lý trong não bộ có thể làm bạn cảm thấy khó khăn hơn khi phải học một kỹ năng mới, khi phải nhớ một thông tin chính xác.

Một thay đổi đáng kể khác của cơ thể và có thể gây ra việc hay quên trong thời kỳ mãn kinh là sự suy giảm hoocmôn. Estrogen là một hoocmôn có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, giúp bạn điều chỉnh nồng độ của các loại hoocmôn khác, ví dụ như cortisol, và có ảnh hưởng đến việc các chất hóa học trong não làm việc như thế nào.

Tiền mãn kinh và mãn kinh khiến lượng estrogen của cơ thể giảm đi, do vậy, estrogen sẽ không kiểm soát được lượng cortisol một cách chính xác. Điều này gây ra những sai sót hay gặp trong não bộ, ví dụ như việc hay quên ngắn hạn. Suy giảm estrogen cũng có thể gây ra lo âu, trầm cảm, mất ngủ, từ đó dẫn đến các vấn đề về trí nhớ.

Làm thế nào để cải thiện trí nhớ?

Hay quên có thể là một phần bình thường của tuổi già, nhưng đôi khi, việc này sẽ khiến cuộc sống của bạn gặp rắc rối. Nếu các vấn đề về trí nhớ của bạn làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn, có thể bạn sẽ muốn trao đổi về liệu pháp thay thế hoocmôn với bác sỹ.

Mục tiêu của liệu pháp thay thế hoocmôn là cung cấp một giải pháp ngắn hạn để làm chậm một số thay đổi của cơ thể trong quá trình mãn kinh. Dùng estrogen liều thấp, hoặc đôi khi là dùng phối hợp estrogen với các loại hoocmôn khác như progesteron có thể làm giảm cường độ của các triệu chứng mãn kinh phổ biến, ví dụ như:
  • Hay quên
  • Bốc hỏa
  • Vã mồ hôi vào ban đêm
  • Thay đổi cảm xúc

Liệu pháp thay thế hoocmôn cũng có thể làm xương chắc khỏe hơn. Tuy nhiên, Estrogen không được coi là giải pháp lâu dài để điều trị các vấn đề thông thường về trí nhớ do tuổi già, bởi estrogen có thể sẽ làm tăng nguy cơ phát triển một số bệnh khác như:

  • Chứng mất trí
  • Bệnh tim
  • Đột quỵ
  • Hình thành cục máu đông
  • Ung thư vú

Thêm vào đó, liệu pháp thay thế hoocmôn không nên dùng với phụ nữ có tiền sử:

  • Mắc một số loại ung thư, ví dụ như ung thư vú và ung thư buồng trứng
  • Tiền sử có cục máu đông
  • Đột quỵ

Do vậy, hãy hỏi ý kiến bác sỹ về việc liệu pháp thay thế hoocmôn có thích hợp với bạn không. Không tự ý dùng bất cứ một liệu pháp thay thế hoocmôn nào, kể cả các thực phẩm chức năng bổ sung hoocmôn khi chưa được sự cho phép của bác sỹ.

(...) còn tiếp

Mời các bạn đón đọc bài viết "Alzheimer, mất trí và mãn kinh - Phần 2" tại vienyhocungdung.vn

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những lời khuyên khoa học giúp bạn chống lại chứng sa sút trí tuệ

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline/Alzheimer.org
Bình luận
Tin mới
  • 18/06/2018

    Chảy nước mắt: Những lưu ý cần thiết

    Nhìn chung, chảy nước mắt không phải là vấn đề gì đáng lo ngại cả. Việc sử dụng một vài loại thuốc không cần kê đơn sẽ giúp bạn giảm được tình trạng này.

  • 18/06/2018

    Các vấn đề của tuổi dậy thì

    Tuổi dậy thì là giai đoạn cơ thể có rất nhiều thay đổi về cả thể chất lẫn tâm sinh lý. Đây cũng chính là thời điểm các bậc phụ huynh cần chú ý quan tâm chăm sóc trẻ nhiều hơn.

  • 18/06/2018

    Hiểm họa từ việc tự trộn dung dịch để truyền, điện di làm trắng da

    Theo bác sĩ Phương Thảo, với những lợi ích không rõ ràng, nguy cơ gây hại, người tiêu dùng nên suy nghĩ cẩn thận trước khi tiến hành tiêm, truyền hay điện di làm trắng da.

  • 18/06/2018

    Tác dụng tốt cho sức khỏe của Rutin

    Người ta nói rằng ăn một quả táo mỗi ngày sẽ giúp bạn không phải đi khám bác sỹ, đó là do táo rất giàu các chất dinh dưỡng và thành phần tốt cho sức khỏe. Một trong số đó là rutin – một biflavonoid với đặc tính chống oxy hóa mạnh.

  • 18/06/2018

    Cách dùng Ipad, Iphone, TV không hại mắt

    Hiện nay TV, iPad là các thiết bị phố biến trong mỗi gia đình. Đây được coi là những thiết bị giải trí phong phú, vì vậy cả người lớn lẫn trẻ em đều yêu thích. Bên cạnh đó cũng không thể phủ nhận vai trò giáo dục, tra cứu thông tin, chỉ dẫn, cứu hộ…của chúng. Với giới bác sĩ ipad và smartphone có vai trò to lớn trong tra cứu, hội chẩn, liên lạc. Tuy nhiên, sử dụng những thiết bị này như thế nào để không ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là các vấn đề về mắt thì không phải ai cũng biết...

  • 18/06/2018

    Sữa mẹ được sản xuất như thế nào?

    Để có thể tăng cường nguồn sữa mẹ một cách hiệu quả, chúng ta cần hiểu sữa mẹ được sản xuất như thế nào. Trong đa số trường hợp, quá trình này tuân thủ nguyên tắc ‘không dùng là mất’. Bé càng bú thường xuyên và hiệu quả bao nhiêu thì cơ thể càng tạo ra nhiều sữa bấy nhiêu.

  • 18/06/2018

    Những điều cơ bản về dậy thì ở con trai

    Dậy thì của con trai thường ít được quan tâm hơn so với con gái. Hãy cùng khám phá thêm những kiên thức về dậy thì của trẻ trai

  • 18/06/2018

    Trị bệnh xương khớp ở người cao tuổi: Các khuyến cáo mới

    Người cao tuổi hay mắc các bệnh về xương khớp. Phổ biến nhất là loãng xương và thoái hóa khớp. Việc điều trị kịp thời sẽ giúp bệnh nhân giảm đau đớn, cải thiện vận động...

Xem thêm