Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tập thể dục đúng lúc làm tăng cường trí nhớ

Một nghiên cứu mới đây cho thấy những người tập thể dục đúng lúc sẽ tăng cường trí nhớ. Tuy nhiên việc tập thể dục này phải được thực hiện trong một khoảng thời gian cụ thể và không ngay lập tức sau khi học.

Đa số chúng ta đều biết việc nâng tạ trong tập thể hình hay chạy một vòng có thể giúp nâng cao thể chất, trong khi có nhiều người tập thể dục để củng cố tinh thần, một số tập luyện để nâng cao khả năng lưu giữ trí nhớ hoặc thậm chí ngăn ngừa những bệnh về thần kinh như Alzheimer hay Parkinson.

Một nghiên cứu gần đây, đăng trong tới tạp chí Current Biology, Viện Donders ở Hà Lan đã phân tích tác dụng của hoạt động thể chất nhằm củng cố trí nhớ của não. Nghiên cứu này cho thấy một người cần lưu giữ một thông tin quan trọng nên tập thể dục sau 4 tiếng, thông tin đó sẽ được ghi nhớ sâu hơn.

Theo nhóm nghiên cứu, kết quả của hoạt động thể chất đúng lúc có thể cái thiện trí nhớ dài hạn và nhấn mạnh vào khả năng của hoạt động này như một sự can thiệp trong vấn đề giáo dục và lâm sàng.

Guillen Fernandez và cộng sự đã thử nghiệm ảnh hưởng của những bài tập đơn – 35 phút đạp xe đạp với cường độ bằng 80% khả năng hoạt động tối đa của tim cho các đối tượng thử nghiệm – tới khả năng củng cố trí nhớ và trí nhớ dài hạn.

Họ tiến hành nghiên cứu trên 72 nam giới khỏe mạnh, được chia ra 3 nhóm  tập thể dục khác nhau: nhóm 1 tập thể dục ngay sau đó, nhóm 2 sau 4 giờ và nhóm 3 không tập thể dục. Kiểm tra về trí nhớ được thực hiện sau 48 giờ bằng chụp cộng hưởng từ của não. Kết quả cho thấy những người ở nhóm nhóm tập thể dục sau 4h đã tiếp nhận thông tin nhanh hơn và lưu trữ thông tin dài hơn 2 ngày so với những nhóm khác. Hình ảnh từ MRI cho thấy tập thể dục sau 4h tạo những tín hiệu trí nhớ mạnh hơn và rõ hơn ở vùng hải mã - vùng não chịu trách nhiệm trong học tập và ghi nhớ. Ngoài ra dấu hiệu về điện não đồ cũng thay đổi minh chứng cho những biến đổi về hoạt động ghi nhớ ở tế bào não.

Những thí nghiệm tương tự cũng cho thấy tập thể dục có thể gây sự tăng tạo thần kinh, khả năng thay đổi của não và tạo những liên kết mới. Những nhà nghiên cứu trường đại học Basel ở Thụy sỹ tiến hành một thí nghiệm tương tự sử dụng 2 nhóm chuột một nhóm chạy bánh xe còn một nhóm không di chuyển. Mặc dù chúng có khả năng phân biệt được sự khác nhau trong 1 giờ rưỡi sau đó, chỉ có nhóm chuột được vận động là có thể làm như vậy trong 24h sau đó.

Phân tích xa hơn, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy ở chuột có vận động phát triển nhiều tế bào não mới hơn nhóm chuột không vận động 2 lần. Điều này dẫn đến sự tăng về số lượng synap kết nối giữa các tế bào thần kinh đặc biệt là ở vùng hải mã. Nhiều nghiên cứu khác tìm thấy những chất dẫn truyền thần kinh đặc hiệu được hoạt hóa bởi hoạt động thể chất đóng một vai trò quan trong trong hình thành trí nhớ. Những chất trung gian dẫn truyền catecholamin gồm epinephrine, norepinephrine và dopamine có khả năng cải thiện củng cố trí nhớ.

Những chất này được giải phóng ở nhiều vị trí trong não khi tập thể dục. Sự tiếp này giúp cố định tín hiệu trí nhớ khi chúng mới được mã hóa trong não. Những bước nghiên cứu tiếp theo đó là về cơ chế hoạt động của chúng, sẽ tập trung vào tìm hiểu xem những bài tập nào cho hiệu quả tốt nhất, những gì mà chúng ta có thể làm trong thời gian 4h từ việc học tới tập thể dục và có thể phát triển một số thuốc điều trị từ việc biết được cơ chế hoạt động của các chất này.

Ngoài tập thể dục, Fernandes cũng tìm ra một số cách khác hoạt hóa catecholamine. Chúng cần cho hoạt động phản vệ - phản ứng tâm lý : sợ hãi bỏ chạy hoặc đối mặt với khó khăn. Trong trường hợp chấn thương, não tiết nhiều catecholamin để quyết định cách cơ thể phản ứng với stress này. Điều này giải thích về những phản ứng mạnh của cơ thể trước các tác nhân  nguy hại.

Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm